Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Firma  »  Inne zagadnienia  »   Sytuacja frankowiczów i możliwe rozwiązania
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Sytuacja frankowiczów i możliwe rozwiązania

Gazeta Podatkowa nr 38 (1495) z dnia 10.05.2018
Łukasz Wilmiński

Spadek kursu franka szwajcarskiego oraz brak podwyżek stóp procentowych spowodował, że sytuacja frankowiczów trochę się poprawiła. Jednak brak ustawy, która mogłaby pomóc osobom, które zaciągnęły kredyty hipoteczne w obcej walucie, powoduje, że coraz więcej osób decyduje się rozstrzygnąć spór z bankiem przed sądem.

Brak kompleksowego rozwiązania na szczeblu ustawowym problemów frankowiczów, czyli kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyty denominowane lub indeksowane do kursu franka szwajcarskiego powoduje, że wielu Polaków w dalszym ciągu zastanawia się, jaki będzie los zawartych przez nich umów. Skala problemu jest duża z uwagi na popularność kredytów frankowych w pierwszej dekadzie XXI wieku, zwłaszcza że zadłużenie wielu frankowiczów znacznie przekracza wartość ich nieruchomości i to pomimo faktu, że terminowo spłacają raty kredytu. Frankowicze powinni zatem na bieżąco analizować orzecznictwo sądów, szczególnie w odniesieniu do banków będących ich kredytodawcami.

Rozwiązanie ustawowe

Chociaż w sprawie frankowiczów pojawiają się pomysły na rozwiązanie problemu poprzez uchwalenie ustawy regulującej ich rozliczenia z bankiem, brak jest na razie rozwiązań, które mogą stanowić dla nich realną ulgę. Proponowane rozwiązanie prawne o charakterze ustawowym zmierzające np. do zawierania umów ugód z bankami, w których strony ponownie ustalą zasady spłaty, czy zmian w zakresie sądu, przed którym strony będą mogły dochodzić swoich praw w sporach z bankami, nie mają jednak charakteru kompleksowego. Powoduje to, że realną alternatywą dla oczekiwania przez frankowiczów na pomoc w formie ustawy jest dochodzenie swoich praw przed sądem.

Analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego w sprawach frankowiczów nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że wszyscy frankowicze powinni dochodzić swoich roszczeń w sądzie, gdyż wydawane wyroki nie są jednolite. Wynika to w dużej mierze z faktu, że na rynku funkcjonuje bardzo wiele umów kredytowych, a sprawy oceniane przez sąd różnią się stanem faktycznym i prawnym, istnieje jednak możliwość podziału roszczeń, których dochodzą kredytobiorcy.

Konstrukcja kredytu frankowego

W większości przypadków umów kredytowych waloryzowanych lub indeksowanych kursem franka szwajcarskiego zarówno kwota kredytu, wypłata kredytu, jak i spłata rat kapitałowo-odsetkowych określona była w polskich złotych. Kredyt stawał się kredytem frankowym, gdyż bank w wyniku indeksacji lub waloryzacji wyrażał wysokość zobowiązania we frankach szwajcarskich. Taka konstrukcja powoduje, że pełnomocnicy frankowiczów przekonują sądy, iż kredyt w rzeczywistości jest kredytem złotówkowym i powinien być spłacany w walucie polskiej. Do takich wniosków doszedł np. Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt II C 920/15. Skutkiem tego rodzaju orzeczenia jest przyjęcie, że kredyt był faktycznie kredytem złotówkowym, a co za tym idzie - nie ma podstaw do przeliczania go na obcą walutę. Problematyczne jest w takim przypadku ustalenie, w jaki sposób kredytobiorca powinien spłacać swoje zobowiązanie wobec banku. Interpretacja korzystna dla kredytobiorców i akceptowana przez niektóre sądy prowadzi do wniosku, iż podstawą oprocentowania powinien być wskaźnik LIBOR.

Chociaż taka interpretacja umowy przez sąd jest bardzo korzystna dla kredytobiorców, należy wskazać, iż nie ma ona powszechnego charakteru. Dlatego kredytobiorcy przed podjęciem decyzji o wystąpieniu z pozwem przeciwko bankowi lub przystąpieniu do pozwu zbiorowego, powinni przeanalizować aktualne orzecznictwo i wziąć pod uwagę ryzyko i koszty związane z ewentualnym uznaniem ich roszczenia za niezasadne.

Kurs przeliczeniowy

Sprawy frankowiczów zmierzających do "odfrankowienia" swoich umów, czyli uznania zaciągniętych przez nich kredytów za umowy złotówkowe, stanowią grupę najtrudniejszych spraw, a co za tym idzie - na obecną chwilę ilość pomyślnych wyroków sądowych jest ograniczona. Częściej w sądach toczą się sprawy dotyczące kursu, po jakim przeliczane są waluty. Zagadnienie tzw. spreadu walutowego było przedmiotem bardzo wielu postępowań sądowych i choć nie każdy pozew skierowany do banku o zwrot spreadu oznacza automatyczną wygraną, to warto rozważyć to rozwiązanie. Problem spreadu walutowego wynika m.in. z faktu, że bank udzielając kredytu oraz przeliczając wartość rat stosował inny kurs waluty, najczęściej był to kolejno kurs kupna i sprzedaży. Frankowicze, którzy jako konsumenci w sporach z bankami powołują się na zawarte w Kodeksie cywilnym przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych, nie muszą także obawiać się, że kurs waluty zostanie uznany jako główne świadczenie stron, co wyłącza stosowanie do niego przepisów o niedozwolonych klauzulach umownych. Wątpliwości te rozstrzygnął bowiem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt I CSK 1049/14.

Należy przy tym pamiętać, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (art. 3851 K.c.). Zatem uznanie przez sąd, że określone postanowienie stanowi niedozwoloną klauzulę umowną powoduje, że nie wiąże ona konsumenta, z wyjątkiem sytuacji, gdy stanowi główne świadczenia stron.

Fakt, że część frankowiczów wygrywa swoje sprawy w sądach czy uzyskuje orzeczenia oznaczające "odfrankowienie" kredytów, nie powoduje, że banki zaprzestaną bronić się w sporach sądowych, dlatego decyzja o wystąpieniu z tego rodzaju pozwem powinna być przemyślana i podjęta po dokładnej analizie bieżących orzeczeń sądów.

"Oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego należy dokonywać w odniesieniu do momentu zawarcia danej umowy, z uwzględnieniem ogółu okoliczności, które mogły być znane przedsiębiorcy w owym momencie i mogły mieć wpływ na późniejsze jej wykonanie".

Wyrok TS UE z dnia 13 listopada 2017 r., sygn. akt C-186/16

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Inne zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.