Urlopy wypoczynkowe
Prawa pracownika i obowiązki pracodawcy

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Urlopy wypoczynkowe  »  Udzielanie urlopu  »   Urlop "na żądanie" pracownika
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.czasopismaksiegowych.pl
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Urlop "na żądanie" pracownika

Dodatek do Ubezpieczeń i Prawa Pracy nr 10 (484) z dnia 10.05.2019

Problematykę urlopu na żądanie reguluje art. 1672 K.p. Jest to urlop, którego wykorzystanie następuje w szczególnym trybie, tj. na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym. Warunkiem realizacji prawa do tego urlopu jest zgłoszenie żądania najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Kwestia terminu zgłoszenia żądania w praktyce wzbudzała liczne wątpliwości, w tym dotyczące pory, w której powinno to nastąpić. Powyższe wyjaśnił Sąd Najwyższy. W wyroku z 15 listopada 2006 r. (sygn. akt I PK 128/06, OSNP 2007/23-24/346) stwierdził, że: "(...) pracownik powinien zgłosić wniosek o udzielenie urlopu na żądanie najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, ale przed rozpoczęciem swojego dnia pracy (przed godziną, od której powinien pracować według obowiązującego go rozkładu czasu pracy)." Opinię tę potwierdził w wyroku z 7 lutego 2008 r. (sygn. akt II PK 162/07).

Wymiar urlopu udzielanego w trybie na żądanie wynosi 4 dni kalendarzowe, o wartości godzinowej zależnej od rozkładu czasu pracy danego pracownika. Wymienione 4 dni urlopu wchodzą w skład puli urlopowej pracownika na bieżący rok kalendarzowy. Omawiane uprawnienie przysługuje zatrudnionym na podstawie umów o pracę, powołania, wyboru, mianowania, bez względu na wymiar ich czasu pracy.

Przykład

W dniu 1 kwietnia br. zatrudniono pracownika, który ukończył technikum i dla którego jest to pierwsza praca w życiu. Obowiązują go normy podstawowe. Pracownik ten wystąpił z wnioskiem o urlop na żądanie na dzień 2 maja br.

Pracownik mógł skorzystać z urlopu w określonym trybie, ponieważ z dniem 30 kwietnia br. nabył prawo do 1,66 dnia urlopu.

Przykład

Pracownica zatrudniona na 1/2 etatu, uprawniona do 10 dni urlopu w roku (1/2 etatu x 20 dni) świadczy pracę w systemie podstawowym od poniedziałku do piątku po 4 godziny dziennie. W kwietniu br. wykorzystała 6 dni urlopu, w tym 1 dzień w trybie na żądanie.

Ogólna godzinowa pula urlopowa pracownicy wynosi 80 godzin (10 dni x 8 godz.), w tym 4 dni urlopu na żądanie. Pracodawca powinien odjąć z tej puli 24 godziny (6 dni x 4 godz.), a z "liczby żądań" 1 dzień. Pracownica może zgłosić żądanie udzielenia urlopu jeszcze na 3 dni w tym roku.

Przykład

Pracownica posiadająca 8-letni staż urlopowy jest zatrudniona na 1/5 etatu. Pracę wykonuje, co do zasady, jeden dzień w tygodniu przez 8 godzin. Pracownica wystąpiła o udzielenie urlopu na żądanie.

Zatrudnienie na 1/5 etatu uprawnia ją do 4 dni urlopu wypoczynkowego (1/5 etatu x 20 dni), a jego pula godzinowa wynosi 32 godziny (4 dni x 8 godz.). Biorąc pod uwagę rozkład czasu pracy pracownicy, może wystąpić sytuacja, w której cały urlop będzie udzielony w trybie na żądanie.


Uwaga!
Państwowa Inspekcja Pracy na stronie internetowej (www.pip.gov.pl) wyjaśniała: "Ta część urlopu (na żądanie - przyp. redakcji) musi być pracownikowi udzielona na każde jego żądanie, przy czym żądanie pracownika nie musi być wyrażone na piśmie; można je zgłosić ustnie. Nie musi być ono również zgłoszone osobiście pracodawcy, ale także telefonicznie. Celowe byłoby jednak złożenie przez pracownika żądania udzielenia mu urlopu w formie pisemnej, aby wyeliminować możliwość potraktowania nieobecności pracownika w pracy jako nieusprawiedliwionej, co w konkretnym przypadku mogłoby prowadzić do postawienia pracownikowi zarzutu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. (...)".

Na pytanie, czy pracodawca może odmówić udzielenia takiego urlopu należy odpowiedzieć twierdząco, jednak odmowę usprawiedliwia tylko sytuacja wyjątkowa. Przypominamy, że w myśl art. 8 K.p. nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. W kwestii tej wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 28 października 2009 r. (sygn. akt II PK 123/09). Wyjaśnił w nim, że: "(...) Obowiązek udzielenia urlopu »na żądanie« nie jest bezwzględny, a pracodawca może odmówić żądaniu pracownika ze względu na szczególne okoliczności, które powodują, że jego zasługujący na ochronę wyjątkowy interes wymaga obecności pracownika w pracy. (...)".

Pracownik jest uprawniony do wykorzystania 4 dni urlopu na żądanie w roku kalendarzowym bez względu na liczbę pracodawców, u których był zatrudniony. Dlatego też pracodawcy odrębnie ewidencjonują ten szczególny urlop, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę podają informację o jego wykorzystaniu w danym roku kalendarzowym w świadectwie pracy (w rubryce dotyczącej urlopu wypoczynkowego). W przypadku zmiany pracy, następny pracodawca dysponuje wówczas informacją, z ilu dni omawianego urlopu pracownik skorzystał w danym roku kalendarzowym u poprzedniego pracodawcy (pracodawców).

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.