Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Inne zagadnienia  »   Kiedy pracownikowi przysługuje odszkodowanie?
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.gazetapodatkowa.gofin.pl
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Kiedy pracownikowi przysługuje odszkodowanie?

Gazeta Podatkowa nr 75 (1637) z dnia 19.09.2019
Agata Barczewska

Prawo do odszkodowania przewiduje wiele przepisów prawa pracy, w tym regulacje Kodeksu pracy. Wypłata odszkodowania zazwyczaj wiąże się z faktem naruszenia przez pracodawcę uprawnień pracowniczych. W większości przypadków prawo pracy określa zarówno dolną, jak i górną granicę odszkodowania.

Odszkodowanie za zwolnienie

Pracownik, który nie zgadza się z wypowiedzeniem umowy o pracę dokonanym przez pracodawcę, może złożyć odwołanie do sądu pracy. Sąd - w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów - może orzec o bezskuteczności wypowiedzenia. Jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu, pracownik może zostać przywrócony do pracy lub otrzymać odszkodowanie (art. 45 § 1 K.p.). W przypadku wypowiedzenia umowy na okres próbny lub na czas określony, pracownikowi zasadniczo przysługuje jedynie odszkodowanie (art. 50 K.p.).

Wysokość odszkodowania za niezasadne wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony jest równa wynagrodzeniu za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, przy czym nie może wynosić mniej niż wynagrodzenie za okres wypowiedzenia. W przypadku wypowiedzenia umowy na okres próbny odszkodowanie wynosi równowartość wynagrodzenia za okres, do którego umowa miała trwać. W razie wypowiedzenia umowy na czas określony, odszkodowanie zasadniczo ustala się na poziomie wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej niż za 3 miesiące.

W określonych okolicznościach pracodawca może zwolnić pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia. Jeżeli uczyni to z naruszeniem przepisów, pracownik może zażądać m.in. odszkodowania. Przysługuje mu ono w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odpowiada wynagrodzeniu za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia (art. 58 K.p.).

Nagłe odejście z rekompensatą

W niektórych sytuacjach pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Może to mieć miejsce w przypadkach wskazanych w art. 55 K.p., tj. gdy:

  • zostało wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniósł go w terminie wskazanym w tym orzeczeniu do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan zdrowia pracownika (art. 55 § 1 K.p.),
     
  • pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia swoich obowiązków względem pracownika (art. 55 § 11 K.p.).

Pracownik, który rozwiązał umowę na podstawie art. 55 § 11 K.p., ma prawo do odszkodowania odpowiadającego wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy na czas określony, odszkodowanie jest równe wynagrodzeniu za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia.

Odszkodowanie za błędne świadectwo

Świadectwo pracy jest jednym z podstawowych dokumentów związanych z zatrudnieniem w ramach stosunku pracy. Informacje w nim zawarte mają znaczenie nie tylko dla nowego pracodawcy, ale też przy ustalaniu różnego rodzaju świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Stąd Kodeks pracy daje byłemu pracownikowi prawo do odszkodowania za nieprawidłowe sporządzenie świadectwa pracy lub niewydanie go w terminie.

Odszkodowanie to przysługuje pod warunkiem, że były pracownik poniósł szkodę z powodu błędnie wypełnionego świadectwa, jego niewydania lub wydania po terminie (art. 99 K.p.). Jego wysokość odpowiada wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy z powodu braku świadectwa pracy lub jego błędnej treści, nie więcej niż za 6 tygodni.

Mobbing i dyskryminacja

Konsekwencją podjęcia lub tolerowania przez pracodawcę działań niezgodnych z zasadą niedyskryminacji lub naruszających zakaz mobbingu, może być wystąpienie przez pracownika z żądaniem odszkodowania. Jego dolna granica ustalona jest na poziomie płacy minimalnej, natomiast górna nie jest określona.

W przypadku wystąpienia dyskryminacji w zatrudnieniu, podstawą prawną wystąpienia o odszkodowanie jest art. 183d K.p., natomiast w odniesieniu do mobbingu art. 943 K.p. Trzeba zaznaczyć, że od 7 września 2019 r. pracownik poddany mobbingowi jest uprawniony do odszkodowania nie tylko wtedy, gdy z tego powodu rozwiązał stosunek pracy, ale też w sytuacji, gdy nadal pozostaje w zatrudnieniu.

Niektóre odszkodowania przysługujące pracownikowi
Przesłanki przyznania odszkodowania Wysokość odszkodowania
Rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem z naruszeniem przepisów W razie wypowiedzenia umowy:
- na czas nieokreślony - odpowiada wynagrodzeniu za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, ale nie mniej niż wynagrodzenie za okres wypowiedzenia (art. 471 K.p.),
- na okres próbny - odpowiada wynagrodzeniu za okres, do którego umowa miała trwać (art. 50 § 1 K.p.),
- na czas określony - odpowiada wynagrodzeniu za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za 3 miesiące (art. 50 § 4 K.p.)
Rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów W razie rozwiązania umowy:
- na czas nieokreślony - odpowiada wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia,
- na czas określony - odpowiada wynagrodzeniu za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia (art. 58 K.p.).
Rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia z winy pracodawcy W razie rozwiązania umowy:
- na czas nieokreślony - odpowiada wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia,
- na czas określony - odpowiada wynagrodzeniu za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia (art. 55 § 11 K.p.).
Mobbing albo dyskryminacja w zatrudnieniu Dolna granica odszkodowania odpowiada wynagrodzeniu minimalnemu, natomiast górna nie jest określona.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.).

Inne zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.