Urlopy wypoczynkowe
Prawa pracownika i obowiązki pracodawcy

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Urlopy wypoczynkowe  »  Prawo do urlopu  »   Uprawnienia urlopowe pracownika w roku debiutu zawodowego
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.czasopismaksiegowych.pl
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Uprawnienia urlopowe pracownika w roku debiutu zawodowego

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 12 (486) z dnia 10.06.2019

1) Pracownik ukończył szkołę wyższą, następnie, na przełomie poprzedniego i obecnego roku, odbył staż z urzędu pracy, po czym trzy miesiące pracował w innym zakładzie, a po krótkiej przerwie został zatrudniony u nas. Jak ustalić jego uprawnienia urlopowe?

W myśl art. 153 § 1 K.p., pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku (tzw. urlop cząstkowy). Hipoteza tej normy wskazuje na pierwszy rok pracy, czyli pierwsze 12 miesięcy pracy, przy czym 12-miesięczny okres wystąpi tylko wtedy, gdy pracownik pierwszą pracę w życiu podjął 1 stycznia (por. wyrok SR w Toruniu z 30 lipca 2018 r., sygn. akt IV P 217/18). Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym (art. 153 § 2 K.p.).


Zwracamy uwagę!
Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm.), dalej ustawy, starosta może skierować bezrobotnego do odbycia stażu m.in. do pracodawcy. Za ten okres bezrobotnemu przysługuje stypendium. Spełnienie tych dwóch przesłanek - odbycie stażu oraz wypłata stypendium - kwalifikuje wymienioną aktywność do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych, z wyłączeniem jednak m.in. prawa do urlopu (art. 79 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy).

Rozpatrując zatem prawa pracownika z pytania należy uznać, że bieżący rok jest dla niego pierwszym rokiem pracy zawodowej w rozumieniu przepisów urlopowych. Staż z urzędu pracy ma wpływ jedynie na wymiar uprawnienia.

Obliczając terminy nabywania prawa do urlopów cząstkowych stosuje się zasady potoczne, a nie cywilistyczne (por. wyrok SN z 19 grudnia 1996 r., sygn. akt I PKN 47/96, OSNP 1997/17/310 i uchwała z 21 maja 1991 r., sygn. akt I PZP 16/91, OSNC 1992/1/10). Oznacza to, że miesięczny okres zatrudnienia, który rozpoczął się np. 1 czerwca kończy się 30 czerwca. W razie zmiany pracodawcy w ciągu roku może wystąpić konieczność zastosowania reguły prawa cywilnego, w myśl której w razie przerwy pomiędzy okresami pracy za miesiąc przyjmuje się 30 dni (art. 114 K.c. w związku z art. 300 K.p.). Ciągłość zatrudnienia nie jest tu bowiem wymagana. Ponadto odpowiednio do art. 1541 § 1 K.p., do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy. Oznacza to, że ewentualną końcówkę z poprzedniego miejsca pracy obowiązany jest zaliczyć aktualny pracodawca.

Przykład

Absolwent szkoły wyższej w okresie:

  • od 1 października 2018 r. do 1 stycznia 2019 r. odbył staż na podstawie skierowania z urzędu pracy,
     
  • od 2 stycznia do 2 kwietnia 2019 r. był zatrudniony w zakładzie X,
     
  • od 17 kwietnia do 16 lipca 2019 r. jest zatrudniony w zakładzie Y.

Obecny rok kalendarzowy jest dla niego pierwszym rokiem pracy. W zakładzie X pracownik nabył prawo do 3 urlopów cząstkowych. Prawo do nich powstało 1 lutego, 1 marca i 1 kwietnia. Ostatni dzień zatrudnienia w zakładzie X (2 kwietnia) powinien zaliczyć obecny pracodawca (Y), co oznacza, że urlop cząstkowy (wciąż jest to dla pracownika pierwszy rok pracy) zainteresowany nabędzie po 29. dniach pracy, tj. 15 maja br. Kolejne urlopy cząstkowe z upływem kolejnych dwóch miesięcy pracy, licząc w sposób potoczny, czyli 15 czerwca i 15 lipca br., w każdym przypadku w wymiarze 1/12 z 20 dni, czyli 1,66 dnia.


GIP Jak wyjaśnił Główny Inspektorat Pracy w piśmie z 5 lipca 2010 r. (znak GPP-110-4560-41-1/10/PE/RP): "(...) Wymiar pierwszego urlopu stanowi ułamek 1/12 z wymiaru przysługującego pracownikowi po przepracowaniu roku, czyli z 20 dni. Otrzymany wynik nie jest liczbą całkowitą (1,66), brak jest natomiast ustawowej regulacji zaokrąglania wymiaru tego urlopu do pełnych jednostek tak, jak jest to przewidziane w stosunku do urlopu pracowników niepełnoetatowych (art. 154 § 2 K.p.).

W związku z powyższym w praktyce powstają wątpliwości co do sposobu udzielania urlopu, którego wymiar nie jest określony w pełnej jednostce dnia. Naszym zdaniem, z uwagi na brak szczególnej regulacji, należy stosować określony w art. 1542 K.p. ogólny sposób udzielania urlopu z przeliczeniem na godziny. Pracodawca może, z korzyścią dla pracownika, zaokrąglić w górę ustalony wymiar urlopu do pełnych godzin lub do pełnych dni, pamiętając jednak, aby wymiar urlopu pracownika w roku kalendarzowym nie przekroczył przysługującego mu wymiaru, czyli 20 dni (160 godzin).".


2) Jak ustalić wymiar urlopu, jeżeli pracownik jest zatrudniony na część etatu?

W takim przypadku w pierwszej kolejności należy ustalić proporcjonalny wymiar roczny, a następnie urlop cząstkowy.

Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę 20 lub 26 dni, w zależności od stażu pracy, zaokrąglając ewentualny niepełny dzień urlopu w górę do pełnego dnia (art. 154 § 2 K.p.).

Powołany w odpowiedzi na pierwsze pytanie przepis art. 153 § 1 K.p. przewiduje, iż urlop cząstkowy to 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi po przepracowaniu roku. Przez długi okres w doktrynie prezentowany był pogląd, iż chodzi tu o staż urlopowy, którym pracownik dysponował w momencie ustalania prawa do urlopu podwyższony o 1 rok. Z tezą tą nie zgodziło się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w piśmie udostępnionym naszemu Wydawnictwu 9 grudnia 2016 r., wyjaśniając, że chodzi o staż rzeczywisty.

Więcej przeczytasz w Stanowisko resortu pracy cytowaliśmy
dodatku nr 10 do UiPP nr 10/2019, str. 6.

Przykład

Przyjmujemy założenia z poprzedniego przykładu oraz dodatkowo, że zakład Y zatrudnił zainteresowanego na 2/5 etatu. Jego staż na dzień ustalania pierwszego urlopu cząstkowego to 8 lat, 7 miesięcy i 2 dni, w tym:

  • 8 lat z tytułu ukończenia szkoły wyższej,
     
  • 3 miesiące i 1 dzień z tytułu odbycia stażu z urzędu pracy,
     
  • 3 miesiące i 1 dzień z tytułu zatrudnienia w zakładzie X,
     
  • 1 miesiąc z tytułu zatrudnienia w zakładzie Y.

W dniu 15 maja br. pracownik nabył prawo do 0,66 dnia urlopu, co wynika z wyliczenia: 20 dni x 2/5 etatu = 8 dni; 8 dni x 1/12 = 0,66 dnia.

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.