Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Czas pracy i urlopy  »   Urlop wypoczynkowy w pierwszym roku pracy
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Urlop wypoczynkowy w pierwszym roku pracy

Gazeta Podatkowa nr 16 (2099) z dnia 22.02.2024
Ewa Madejek-Nowakowska

Pierwszy urlop w życiu zawodowym pracownika jest nabywany na odrębnych zasadach niż urlop kolejny. Pracownik uzyskuje do niego prawo dopiero po przepracowaniu każdego miesiąca. Ustala się go jako 1/12 z należnego pracownikowi wymiaru i nie podlega on zaokrągleniu do pełnego dnia, gdyż brak do tego podstawy prawnej.

Prawo do pierwszego urlopu

Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, nabywa prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku (art. 153 § 1 K.p.). Urlop ten jest nabywany sukcesywnie dopiero po każdym przepracowanym miesiącu, dlatego nazywa się go urlopem cząstkowym.

Do stażu, od którego zależy prawo do urlopu, wlicza się wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia, bez względu na sposób ustania stosunku pracy i przerwy między tymi okresami (art. 1541 § 1 K.p.). Regułę tę stosuje się także do urlopu w roku podjęcia pierwszej pracy m.in. w przypadku zmiany pracodawcy przed upływem pełnego miesiąca pracy. Nowy pracodawca nalicza urlop z upływem miesiąca, wliczając do stażu okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy.

W roku podjęcia pierwszej pracy z upływem każdego miesiąca pracy pracownikowi przysługuje 1,66 dnia (1/12 × 20 dni) lub 2,16 dnia urlopu (1/12 × 26 dni), w zależności od posiadanego stażu pracy. Wymiar pierwszego urlopu nie podlega zaokrągleniu w górę do pełnego dnia ze względu na brak odpowiedniej podstawy prawnej, co potwierdził GIP w stanowisku z dnia 5 lipca 2010 r. (znak GPP-110-4560-41-1/10/PE/RP) dotyczącym zasad ustalania wymiaru urlopu wypoczynkowego w pierwszym roku zatrudnienia (patrz ramka). Dopuszczalne jest jednak wprowadzenie do prawa zakładowego zasady zaokrąglania pierwszego urlopu.

"(...) Wymiar pierwszego urlopu stanowi ułamek 1/12 z wymiaru przysługującego pracownikowi po przepracowaniu roku, czyli z 20 dni. Otrzymany wynik nie jest liczbą całkowitą (1,66), brak jest natomiast ustawowej regulacji zaokrąglania wymiaru tego urlopu do pełnych jednostek tak, jak jest to przewidziane w stosunku do urlopu pracowników niepełnoetatowych (art. 154 § 2 K.p.). W związku z powyższym w praktyce powstają wątpliwości co do sposobu udzielania urlopu, którego wymiar nie jest określony w pełnej jednostce dnia. Naszym zdaniem, z uwagi na brak szczególnej regulacji, należy stosować określony w art. 1542 K.p. ogólny sposób udzielania urlopu z przeliczeniem na godziny. Pracodawca może, z korzyścią dla pracownika, zaokrąglić w górę ustalony wymiar urlopu do pełnych godzin lub do pełnych dni, pamiętając jednak, aby wymiar urlopu pracownika w roku kalendarzowym nie przekroczył przysługującego mu wymiaru, czyli 20 dni (160 godzin). (...)".

Stanowisko GIP z dnia 5 lipca 2010 r., znak GPP-110-4560-41-1/10/PE/RP

Ustalenie miesiąca pracy

Upływ każdego miesiąca pracy należy ustalać, stosując potoczne zasady liczenia terminów. Tak też uznał Departament Prawny Głównego Inspektoratu Pracy w stanowisku z dnia 17 stycznia 2011 r. w sprawie obliczenia okresu pracy (znak GPP-364-4560-103-1/10/PE/RP). GIP, uwzględniając orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. wyrok SN z dnia 19 grudnia 1996 r., sygn. akt I PKN 47/96), wskazał, że: "(...) należy przyjąć, że dla celów obliczania okresów pracy warunkujących nabycie uprawnień pracowniczych miesiąc pracy upływa w dniu poprzedzającym upływ miesięcznego terminu obliczonego stosownie do przepisów Kodeksu cywilnego. Przykładowo, jeśli stosunek pracy został nawiązany 4 stycznia, to miesiąc pracy upłynie 3 lutego, a rok pracy 3 stycznia następnego roku kalendarzowego. (...) Natomiast gdy dojdzie do przerw w zatrudnieniu, przy obliczaniu wymaganego okresu pracy stosuje się art. 114 K.c. w związku z art. 300 K.p.". Z powołanego art. 114 K.c. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.) wynika, że jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni trzydzieści. Zasady te należy odnieść do nabycia prawa do urlopu wypoczynkowego.


Zasada obliczania urlopu z upływem każdego miesiąca pracy dotyczy całego pierwszego roku pracy, bez względu na liczbę pracodawców i zmiany etatu.

Pierwszy urlop niepełnoetatowca

W przypadku pracownika zatrudnionego na pełny etat, urlop cząstkowy oblicza się, przyjmując odpowiednio 1/12 z 20 dni lub z 26 dni. Gdy stosunek pracy dotyczy niepełnego wymiaru czasu pracy, wówczas urlop cząstkowy ustala się proporcjonalnie do tego wymiaru (art. 154 § 2 K.p.). Ze względu na brak podstawy prawnej przyjmuje się, że w przypadku pierwszego roku zatrudnienia pracownika niepełnoetatowego nie ma obowiązku zaokrąglania wymiaru jego urlopu w górę do pełnego dnia. Jest to dopuszczalne na zasadzie korzyści i dodatkowo ułatwia udzielanie urlopu, co następuje w wymiarze godzinowym (art. 1542 § 1 K.p.).

Przykład

Z dniem 8 stycznia 2024 r. pracodawca zatrudnił na 3/4 etatu pracownika, dla którego jest to pierwszy rok pracy po skończeniu technikum. Umowa o pracę obejmuje okres od 8 stycznia do 31 marca 2024 r. Pracownik, oprócz ukończonego technikum o 4-letnim okresie nauczania, nie posiada żadnych innych okresów pracy zaliczanych do stażu. Pracownik świadczy pracę w podstawowej organizacji czasu pracy od poniedziałku do piątku po 6 godzin na dobę.

Pracownik nabył prawo do pierwszej części pierwszego urlopu 7 lutego 2024 r. w wymiarze 1,25 dnia, tj. 20 dni × 3/4 etatu = 15 dni; 15 dni × 1/12 = 1,25 dnia. Prawo do kolejnej części pierwszego urlopu w tym samym wymiarze uzyska 7 marca 2024 r.

Jeżeli pracodawca nie przedłuży mu umowy o pracę, w tym zatrudnieniu nie nabędzie prawa do następnej części pierwszego urlopu, gdyż za okres od 8 do 31 marca 2024 r. urlop mu nie będzie przysługiwał. Okres ten nie przepadnie i doliczy go do stażu kolejny pracodawca, jeżeli pracownik w bieżącym roku podejmie nowe zatrudnienie u innego pracodawcy.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Czas pracy i urlopy - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.