Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Czas pracy i urlopy  »   Podejmowanie pracy na urlopie rodzicielskim i wychowawczym
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Podejmowanie pracy na urlopie rodzicielskim i wychowawczym

Gazeta Podatkowa nr 96 (2075) z dnia 30.11.2023
Agata Barczewska

Wielu pracowników nie zamierza rezygnować z aktywności zawodowej w czasie korzystania z urlopu rodzicielskiego i wychowawczego. W łączeniu pracy i funkcji rodzicielskich pomagają im odpowiednie regulacje Kodeksu pracy, dopuszczające wykonywanie pracy w trakcie wymienionych urlopów. Niektóre wątpliwe kwestie związane ze stosowaniem tych regulacji wyjaśniają stanowiska resortowe.

Praca na rodzicielskim

Pracownik korzystający z urlopu rodzicielskiego może go łączyć z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy (art. 1821e K.p.). Pracownik, który chciałby skorzystać z tego uprawnienia, musi złożyć wniosek w sprawie łączenia pracy z urlopem rodzicielskim w terminie 21 dni przed planowanym podjęciem pracy.

W przypadku podjęcia pracy na urlopie rodzicielskim następuje podział tego urlopu na część zagospodarowaną na pracę i część (wynoszącą co najmniej połowę wymiaru etatu) poświęconą wyłącznie na opiekę nad dzieckiem w ramach wspomnianego urlopu. W konsekwencji łączenie pracy z urlopem rodzicielskim nie powoduje zmiany pierwotnego wymiaru etatu pracownika. W związku z tym pracodawca nie może formalnie obniżyć tego etatu. Może natomiast, zgodnie z art. 80 K.p., który stanowi, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, obniżyć poziom wynagrodzenia.

Należy dodać, że pracownik łączący pracę z urlopem rodzicielskim może korzystać w trakcie takiej pracy z urlopu wypoczynkowego w dotychczasowym, pełnym wymiarze (20 albo 26 dni), ale udzielanego na tyle godzin, ile miał świadczyć pracę w czasie urlopu wypoczynkowego.

Wątpliwości w sprawie grafiku i nadgodzin

Pracodawca jest zobowiązany uwzględnić wniosek pracownika w sprawie łączenia pracy z urlopem rodzicielskim. Pracownik może mieć przy tym określone propozycje w sprawie ustalenia obowiązującego go rozkładu czasu pracy w tym czasie. Może się jednak pojawić pytanie, czy sugestie pracownika w sprawie określonego układu grafiku są obowiązkowe dla pracodawcy.

Pośrednio odpowiedź na tę wątpliwość może wynikać z przepisu dotyczącego charakteru wniosku pracownika w sprawie łączenia pracy z urlopem rodzicielskim. Generalnie jest on wiążący dla pracodawcy, ale nawet, gdy został złożony w terminie, w określonych sytuacjach może być odrzucony przez pracodawcę. Tym bardziej wydaje się to dopuszczalne w przypadku "zwykłego" wniosku o ustalenie zaproponowanego przez pracownika rozkładu czasu pracy - co potwierdziło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w swoim stanowisku (patrz ramka).

Resort rodziny wypowiedział się również w innej wątpliwej kwestii związanej z wykonywaniem pracy na urlopie rodzicielskim, tj. w sprawie możliwości polecenia pracy w nadgodzinach w czasie tej pracy. W tym przypadku Ministerstwo uznało, iż wymaganie od pracownika łączącego pracę z urlopem rodzicielskim (np. w ramach 1/2 etatu), aby przyszedł do pracy w godzinach pomiędzy wymiarem niepełnego etatu a pełną dniówką, jest bezpodstawne. Należy bowiem mieć na uwadze, że w przypadku takiego pracownika część etatu, która nie jest zagospodarowana przez pracę, należy do urlopu rodzicielskiego i pracownik nie może w tym czasie wykonywać pracy. Ewentualnie praca w nadgodzinach może być podjęta po upływie całej dniówki, w tym tej jej połowy, która była objęta urlopem rodzicielskim.

Wychowawczy a praca

Pracownik w czasie urlopu wychowawczego ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, a także naukę lub szkolenie, pod warunkiem że praca nie koliduje ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem (art. 1862 § 1 K.p.). Przepisy Kodeksu pracy nie określają, jaki wymiar pracy podjętej na urlopie wychowawczym gwarantuje, że osobista opieka nad dzieckiem zostanie zachowana. W piśmiennictwie z zakresu prawa pracy przyjmuje się, że podjęcie pracy w granicach do połowy etatu nie narusza obowiązku sprawowania wspomnianej opieki.

Praca na urlopie wychowawczym podjęta u dotychczasowego pracodawcy powinna być innego rodzaju niż ta, którą pracownik świadczył dotychczas. W podstawowym stosunku pracy pracownik korzysta bowiem z urlopu wychowawczego i urlop ten obejmuje cały etat, w ramach którego udzielono urlopu. Podjęcie pracy na urlopie wychowawczym powinno więc nastąpić na podstawie odrębnego stosunku prawnego - pracy lub nawiązanego na podstawie umowy cywilnoprawnej. Zatrudnienie można podjąć u tego samego lub innego pracodawcy.

"W przypadku łączenia korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu to pracodawca ustala pracownikowi rozkład jego czasu pracy (...).

(...) w przypadku łączenia urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy nie jest możliwe polecenie pracownikowi pracy ponadwymiarowej (wykraczającej poza godziny jego pracy zaplanowane w rozkładzie czasu pracy w ramach 8-godzinnego dobowego wymiaru jego czasu pracy). Przykładowo, jeżeli pracownik w danym dniu ma zaplanowane 4 godziny pracy (od 800 do 1200) i w następnych 4 godzinach (od 1200 do 1600) korzysta z urlopu rodzicielskiego, nie jest możliwe polecenie pracownikowi pracy ponadwymiarowej (np. pomiędzy godziną 1200 a 1400). (...) wydaje się natomiast możliwe polecenie pracownikowi pracy w godzinach nadliczbowych z przyczyn, o których mowa w art. 151 § 1 Kodeksu pracy. Przykładowo, jeżeli pracownik w danym dniu ma zaplanowaną pracę w godzinach 800-1200, a z urlopu rodzicielskiego korzysta w godzinach 1200-1600, to pracodawca może polecić mu pracę nadliczbową począwszy od godziny 1600 (...)".

Stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej udostępnione naszemu Wydawnictwu w dniu 7 kwietnia 2016 r.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Czas pracy i urlopy - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.