Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Czas pracy i urlopy  »   Zasady wykorzystywania śniadaniowej przerwy w pracy
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Zasady wykorzystywania śniadaniowej przerwy w pracy

Gazeta Podatkowa nr 87 (2066) z dnia 30.10.2023
Agata Barczewska

Wykonywanie pracy następuje w ramach dniówek roboczych przewidujących określoną liczbę godzin do przepracowania. Nie oznacza to, że efektywny czas pracy w danej dniówce musi ściśle odpowiadać zaplanowanej liczbie roboczogodzin. W ciągu dnia pracy pracownik może bowiem skorzystać z różnych przerw w pracy, w tym tzw. śniadaniowej.

Czas pracy z przerwami

Pracownicy zatrudnieni w ramach stosunku pracy mają prawo do przerw w pracy - w okolicznościach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu pracy i ustaw odrębnych.

Zdecydowanie najczęściej stosowana i znana przerwa to tzw. przerwa śniadaniowa, o której mowa w art. 134 K.p. W ostatnim czasie, w zakresie warunków udzielania pracownikom tej przerwy zaszły poważne zmiany związane z nowelizacją Kodeksu pracy od 26 kwietnia 2023 r. Przed tą datą pracownik, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosił co najmniej 6 godzin, miał prawo do 15-minutowej przerwy w pracy. Długość tej przerwy pozostawała bez zmian również w przypadku przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy. Ten stan prawny uległ jednak zmianie wraz ze znowelizowaniem art. 134 K.p.

Od 26 kwietnia br. jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin, ma on prawo do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut (tak jak poprzednio). Ponadto w przypadku, gdy dobowy wymiar czasu pracy jest dłuższy niż:

  • 9 godzin - pracownik ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut,
  • 16 godzin - pracownik ma prawo do kolejnej przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut.

Powyższe przerwy są wliczane do czasu pracy. Należy zaznaczyć, że możliwość skorzystania przez pracownika z wymienionych przerw zależy nie od zaplanowanej, ale rzeczywistej liczby przepracowanych godzin w danym dniu. Przykładowo, jeżeli pracownik miał w grafiku wyznaczoną 8-godzinną dniówkę roboczą, a z powodu zwolnienia w celach prywatnych przepracował tylko 5 godzin, nie będzie miał prawa do przerwy śniadaniowej. I odwrotnie, pracownik, którego dobowy wymiar pracy w danym dniu wynosił np. 4 godziny, a na polecenie pracodawcy przepracował jeszcze 3 godziny, ma prawo do jednej 15-minutowej przerwy.

Nowe zasady dotyczące udzielania przerwy lub przerw śniadaniowych budziły wątpliwości na gruncie ich praktycznego stosowania. Dotyczyły one głównie sytuacji, gdy pracownicy - z racji dłuższego dobowego wymiaru czasu pracy - mieli prawo do dodatkowej lub dodatkowych przerw śniadaniowych.

Bez sumowania i podziału

W przypadku gdy pracownik ma prawo tylko do jednej przerwy śniadaniowej, na ogół wykorzystuje ją jednorazowo i w całości. W sytuacji gdy przerw tych jest więcej (co w praktyce dotyczy pracowników świadczących pracę w różnych wariantach równoważnego systemu czasu pracy), pojawia się pytanie o możliwość sumowania tych przerw w celu uzyskania jednej, dłuższej przerwy lub przeciwnie, o dopuszczalność rozbicia 15-minutowej przerwy na krótsze przerwy, wykorzystywane z większą częstotliwością.

Przepis art. 134 K.p., w brzmieniu obowiązującym od 26 kwietnia br., nie daje odpowiedzi na powyższe pytania. Nasze Wydawnictwo zwróciło się jednak o zajęcie stanowiska w tych kwestiach do resortu pracy. Z pisma Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 1 sierpnia 2023 r. wynika, że z uwagi na przeznaczenie przerw w pracy, którym jest zapewnienie pracownikowi czasu na krótki odpoczynek lub spożycie posiłku, nie jest możliwe łączenie przysługujących pracownikowi przerw ani też dzielenie ich na krótsze odcinki czasu (patrz ramka).

Wynagrodzenie jak za pracę

Generalnie przy ustalaniu wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop (z pewnymi zmianami). Tak wynika z § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy ... (Dz. U. z 2017 r. poz. 927).

Płatne przerwy: m.in. śniadaniowa, ale również na karmienie dziecka piersią, dla niepełnosprawnych czy dla zatrudnionych przy obsłudze monitora ekranowego, nie są wprost zaliczane do okresów niewykonywania pracy (lub zwolnień od pracy). Jednak na mocy przepisów dotyczących tych przerw są one wliczane do czasu pracy pracownika. Tym samym należy je traktować jak okresy pracy i wypłacać wynagrodzenie, tak jak gdyby pracownik w tym czasie pracował.

Regulacja powołanego § 5 rozporządzenia nie ma w tym przypadku zastosowania.

"(...) Celem przerwy w pracy (o której mowa w art. 134 K.p. - przyp. red.) jest zapewnienie pracownikowi czasu na krótki odpoczynek lub spożycie posiłku w trakcie pracy. Ze względu na cel, któremu ma służyć przerwa w pracy, jak i treść przepisu, który wprowadza po przepracowaniu większej liczby godzin w ciągu doby »dodatkową« i »kolejną« przerwę, nie jest możliwe łączenie ze sobą przysługujących przerw.

Należy wskazać, że regulacja dotycząca 15-minutowych przerw w pracy, zawarta w art. 134 K.p., ma charakter gwarancyjny oraz zapewnia minimalny wymiar przerw (ich liczbę i długość). W związku z powyższym (...) ww. przepis nie zezwala na dokonywanie podziału ustawowo określonych przerw w pracy na krótsze.

Jednocześnie należy podkreślić, że istnieje możliwość wprowadzenia u danego pracodawcy, w aktach wewnątrzzakładowych (...) czy w umowie o pracę, bardziej korzystnych regulacji dotyczących płatnych przerw w pracy. Pracodawca może zatem zadecydować o udzieleniu pracownikom dodatkowych, wliczanych do czasu pracy przerw, czy też wydłużyć ustawowo przewidziane 15-minutowe, płatne przerwy w pracy. (...)".

Odpowiedź Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 1 sierpnia 2023 r. na zapytanie naszego Wydawnictwa

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465)

Czas pracy i urlopy - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.