Facebook

Jak szukać?»

Uwaga: Do 20 maja 2024 r. roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne przez przedsiębiorców
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Czas pracy i urlopy  »   Regulacje przejściowe w zakresie urlopów rodzicielskich
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Regulacje przejściowe w zakresie urlopów rodzicielskich

Gazeta Podatkowa nr 36 (2015) z dnia 4.05.2023
Agata Barczewska

Ostatnia nowelizacja Kodeksu pracy wprowadziła duże zmiany w przepisach dotyczących urlopów rodzicielskich. Modyfikacji uległy wymiary urlopów rodzicielskich, tryb ich udzielania oraz zasady wykorzystywania. Pracodawca, stosując nowe przepisy, musi mieć jednak na uwadze regulacje przejściowe obejmujące sytuacje "na styku" starych i nowych przepisów.

Urlopy trwające w dniu zmiany przepisów

Z dniem 26 kwietnia 2023 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 641) (ustawa nowelizująca). Wprowadziła ona szereg poważnych zmian w zakresie urlopów rodzicielskich. W szczególności wydłużono wymiary tego urlopu, zwiększono liczbę części, na które można go podzielić, oraz wprowadzono wyłączne prawo każdego rodzica do 9 tygodni urlopu (tzw. wyłączna część urlopu).

Tak duże zmiany w zakresie urlopów rodzicielskich wymagały ustalenia regulacji przejściowych. Pierwsza grupa przepisów przejściowych zawarta w ustawie nowelizującej dotyczy sytuacji, gdy pracownik korzystał z urlopu rodzicielskiego lub jego części w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. 26 kwietnia br. Regulacje w tym zakresie zawierają art. 27 i art. 28 ustawy nowelizującej, które obejmują rodziców biologicznych i adopcyjnych oraz dotyczą urlopu rodzicielskiego udzielonego w trybie z góry i z dołu. Z przepisów tych wynika, że jeżeli pracownik korzystał z urlopu rodzicielskiego lub z jego części w dniu 26 kwietnia 2023 r., to ma prawo do skorzystania z tego urlopu w nowym, dłuższym wymiarze (o nowych wymiarach urlopu rodzicielskiego pisaliśmy w GP nr 35 z br., na str. 7). Do korzystania z dodatkowych tygodni urlopu uzyskanych w wyniku zmiany przepisów są stosowane zasady obowiązujące do 25 kwietnia br., ale z wyjątkiem nowych przepisów o wyłącznej części urlopu rodzicielskiego (przykład 1). Będą stosowane również nowe regulacje o maksymalnej liczbie części, na które można podzielić urlop.

Pracodawca zwróci wniosek

Zgodnie z poprzednim stanem prawnym pracownik składał wniosek o urlop rodzicielski w terminie 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu (tryb z dołu) lub - w przypadku pracownicy - w ciągu 21 dni po porodzie (tryb z góry). Może więc się zdarzyć, że pracownik złożył wniosek o urlop rodzicielski zgodnie z poprzednim stanem prawnym, ale do dnia wejścia w życie nowych przepisów nie rozpoczął korzystania z tego urlopu. Takich sytuacji dotyczą art. 30 i art. 31 ustawy nowelizującej.

Jak wynika z przywołanych przepisów, gdy pracownik (rodzic biologiczny lub adopcyjny) złożył wniosek o urlop rodzicielski albo jego część (w trybie z dołu lub z góry), ale nie rozpoczął korzystania z tego urlopu w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, to do urlopu tego stosuje się nowe przepisy. W takiej sytuacji pracodawca powinien zwrócić wniosek pracownikowi w celu jego zmiany (dostosowania do nowych przepisów) i złożenia nowego wniosku w terminie 7 dni od zwrotu poprzedniego. Jeśli pracownik dopełni tej formalności, termin na złożenie wniosku zostanie zachowany.

Gdy pracownik nie wniesie nowego wniosku w wymaganym terminie, wówczas będzie korzystał z urlopu rodzicielskiego zgodnie ze starym wnioskiem (który mógł dotyczyć zasadniczo 32 tygodni urlopu). Nie oznacza to, że pracownikowi przepadnie 9 dodatkowych tygodni urlopu rodzicielskiego - będzie mógł z nich skorzystać (z zastrzeżeniem przepisu o wyłącznej części urlopu) po zakończeniu urlopu rodzicielskiego, w wymiarze wskazanym we wniosku, do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.

Uprawnieni od 2 sierpnia 2022 r.

Nowe przepisy o urlopach rodzicielskich pierwotnie miały wejść w życie z dniem 1 sierpnia 2022 r. Wobec znacznego opóźnienia ich wejścia w życie w porównaniu do tego terminu, w ustawie nowelizującej przewidziano regulację przejściową dotyczącą tej sytuacji.

Zgodnie z art. 34 tej ustawy pracownik (rodzic biologiczny i adopcyjny), który w okresie od dnia 2 sierpnia 2022 r. do dnia wejścia w życie nowelizacji, tj. do 26 kwietnia br., miał prawo do urlopu rodzicielskiego albo jego części lub korzystał z takiego urlopu/części udzielonego na podstawie poprzednich przepisów, ma prawo do urlopu rodzicielskiego w nowym (dłuższym) wymiarze. Przy czym tych dodatkowych tygodni urlopu udziela się w oparciu o nowe przepisy, w tym dotyczące wyłącznej części urlopu (przykład 2). Jeżeli sytuacja opisana w art. 34 ustawy dotyczy pracownika - rodzica (również adopcyjnego) dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem" (Dz. U. z 2020 r. poz. 1329 ze zm.), wówczas ma on prawo do skorzystania z części urlopu rodzicielskiego w wymiarze różnicy między wymiarem urlopu rodzicielskiego, który mu aktualnie przysługuje, a poprzednim wymiarem urlopu (art. 35 ustawy nowelizującej).

Regulacje przejściowe dotyczą też przypadku, gdy pracownik w dniu 26 kwietnia br. był uprawniony lub korzystał z tzw. luźnej części urlopu rodzicielskiego. Wówczas także ma prawo do dłuższego wymiaru tego urlopu (art. 32 ustawy nowelizującej).

Przykład 1

Pracownica w dniu 26 kwietnia 2023 r. przebywała na urlopie rodzicielskim udzielonym w wymiarze 32 tygodni, w trybie z góry (tj. na podstawie art. 1791 K.p. obowiązującego do 25 kwietnia br.). Na mocy art. 27 ustawy nowelizującej generalnie uzyskała prawo do dodatkowych 9 tygodni urlopu rodzicielskiego, ale tę część urlopu będzie mógł wykorzystać tylko ojciec dziecka.


Przykład 2

Pracownica w dniu 14 września 2022 r. zakończyła urlop rodzicielski udzielony jej w pełnym wymiarze (32 tyg.). Nie dzieliła się wykorzystaniem tego urlopu z ojcem dziecka. W związku z tym od 26 kwietnia 2023 r. jest on uprawniony do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego udzielanego na nowych zasadach.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Czas pracy i urlopy - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.