Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Czas pracy i urlopy  »   Ruchomy system czasu pracy bez nadgodzin
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Ruchomy system czasu pracy bez nadgodzin

Gazeta Podatkowa nr 62 (1416) z dnia 3.08.2017
Agata Barczewska

Ruchomy czas pracy pozwala na rozpoczynanie pracy w poszczególnych dniach tygodnia w różnych godzinach. Godziny te, w zależności od przyjętego wariantu ruchomego rozkładu, wyznacza pracownik lub pracodawca. Niewątpliwą zaletą takiej organizacji czasu pracy jest to, że ponowne wykonywanie pracy w tej samej dobie nie skutkuje godzinami nadliczbowymi.

Ruchomy rozkład odgórnie lub na wniosek

Ruchomy czas pracy uregulowany został w art. 1401 K.p. Jego cechą charakterystyczną jest to, że godzina rozpoczęcia pracy zależy od decyzji pracownika lub sporządzonego przez pracodawcę harmonogramu. Ponadto, co jest istotne z punktu widzenia pracodawcy, ponowne podjęcie pracy w ramach tej samej doby pracowniczej nie powoduje wystąpienia nadgodzin.

Objęcie pracowników ruchomym czasem pracy jest uzależnione od dopełnienia wymogów formalnych, określonych w art. 150 § 3 K.p. Przepis ten wymaga wprowadzenia ruchomego rozkładu czasu pracy w:

  • układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu zawartym ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, działającymi na terenie firmy (w razie braku możliwości zawarcia omawianego porozumienia ze wszystkimi organizacjami związkowymi, pracodawca zawiera porozumienie ze związkami reprezentatywnymi w rozumieniu art. 24125a K.p.) lub
     
  • porozumieniu zawieranym z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym w danym zakładzie pracy, jeżeli u pracodawcy nie działają organizacje związkowe.

Na pisemny wniosek pracownika istnieje też możliwość wprowadzenia ruchomego czasu pracy w trybie indywidualnym - niezależnie od tego, że inni pracownicy mogą być objęci tym samym rozkładem na podstawie zapisu w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu. Z natury rzeczy ten tryb wprowadzenia ruchomego rozkładu dotyczy jednostkowych przypadków.

Należy zaznaczyć, że ustalenie ruchomej organizacji czasu pracy nie wymaga zmiany regulaminu pracy. Konieczne jest natomiast dopełnienie procedury określonej w art. 150 K.p., a więc wprowadzenie ruchomego czasu pracy do układu zbiorowego, zawarcie porozumienia w tej sprawie lub zastosowanie ruchomego rozkładu na podstawie wniosku pracownika.

Różne godziny pracy nie naruszą odpoczynku

Ruchomy rozkład czasu pracy określony w art. 1401 § 1 K.p. może być stosowany niezależnie od systemu czasu pracy obowiązującego danych pracowników. Może więc być łączony z każdym systemem czasu pracy. Tworząc grafiki w ruchomym rozkładzie czasu pracy należy jednak pamiętać o konieczności zachowania odpoczynku dobowego pomiędzy zakończeniem pracy i jej ponownym rozpoczęciem. Z uwagi na wymóg zapewnienia tego odpoczynku dany pracownik, w zależności od liczby godzin przepracowanych w dniu poprzednim, w kolejnym dniu może rozpocząć pracę najwcześniej po wykorzystaniu 11 godzin odpoczynku dobowego (art. 1401 § 3 K.p.). W konsekwencji maksymalne przesunięcie na wcześniejszą godzinę pory rozpoczęcia pracy w stosunku do poprzedniej dniówki roboczej może wynieść 5 godzin - w razie 8-godzinnego dnia pracy i 1 godzinę - w przypadku 12-godzinnego dnia pracy.

Wprowadzając ruchomy czas pracy należy pamiętać o ogólnym obowiązku ustalania dla pracowników rozkładów czasu pracy na okresy nie krótsze niż miesięczne oraz o ich przekazywaniu do wiadomości pracowników na co najmniej tydzień przed rozpoczęciem okresu, na które zostały sporządzone (art. 129 § 3 K.p.). Rozkłady mogą być sporządzone w formie pisemnej lub elektronicznej.

Nadgodziny tylko wyjątkowo

Wprowadzenie ruchomej organizacji czasu pracy ma dużą zaletę w przypadku dwukrotnej pracy w tej samej dobie. Ponowne jej podjęcie w ramach tej samej doby pracowniczej nie stanowi bowiem pracy w godzinach nadliczbowych. Należy dodać, że pracą zaliczaną do tej samej doby pracowniczej jest praca wykonywana w okresie 24 godzin od wyznaczonego w harmonogramie momentu jej rozpoczęcia. Niemniej zawarte w art. 128 K.p. pojęcie doby pozostało niezmienione. Oznacza to, że rozpoczęcie pracy wcześniej niż to wynika z grafiku ustalonego dla ruchomego systemu, może spowodować pracę ponadnormatywną. Takie stanowisko zajęło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w piśmie udostępnionym naszemu Wydawnictwu w dniu 20 listopada 2013 r. (patrz stanowisko w ramce).

Praca w tej samej dobie w ruchomej organizacji czasu pracy nie skutkuje więc wystąpieniem godzin nadliczbowych, o ile jest podejmowana zgodnie z grafikiem. Rozpoczęcie pracy o godzinie wcześniejszej niż to wynika z ruchomej organizacji czasu pracy może natomiast spowodować pracę ponadnormatywną.

Nadgodziny w ruchomym systemie czasu pracy

"(...) jeżeli pracodawca poleci pracownikowi wykonywanie pracy przed rozpoczęciem przez pracownika pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, o którym mowa w art. 1401 § 1 Kodeksu pracy, ocena, czy doszło do pracy nadliczbowej w rozumieniu art. 151 Kodeksu pracy i czy praca ta była wynikiem przekroczenia normy dobowej czy przeciętnej normy tygodniowej powinna być dokonywana z uwzględnieniem definicji doby pracowniczej.

W opinii Departamentu, jeżeli praca taka zostanie pracownikowi polecona do wykonania w okresie czasu, który objęty jest dobą pracowniczą rozpoczętą poprzedniego dnia kalendarzowego, to powinna być ona zakwalifikowana jako praca nadliczbowa wynikająca z przekroczenia dobowej normy czasu pracy. Jeżeli natomiast praca taka zostanie pracownikowi polecona do wykonania w okresie czasu, który nie jest już objęty dobą pracowniczą rozpoczętą poprzedniego dnia kalendarzowego (bowiem upłynęły już 24 godziny od rozpoczęcia przez pracownika pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w poprzednim dniu kalendarzowym), to praca taka powinna być, zdaniem Departamentu Prawa Pracy, zakwalifikowana jako praca nadliczbowa wynikająca z przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. (...)"

Stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej udostępnione naszemu Wydawnictwu w dniu 20 listopada 2013 r.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.)

Czas pracy i urlopy - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.