Facebook

Jak szukać?»

Uwaga: Wnioski o wyrażenie zgody na opłacenie składek na dobrowolne ubezpieczenia społeczne po terminie, dotyczące okresu sprzed 1 stycznia 2022 r., można składać do 30 czerwca 2022 r. Do 30 czerwca spółki jawne i partnerskie powinny złożyć do KRS oświadczenie o niesporządzaniu sprawozdania finansowego za 2021 r. (czytaj więcej) Do 30 czerwca 2022 r. należy sporządzić sprawozdanie finansowe za 2021 r. (czytaj więcej)
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Czas pracy i urlopy  »   Czy norma łączona czasu pracy ma wpływ na ...
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Czy norma łączona czasu pracy ma wpływ na rodzaj godzin nadliczbowych?

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 8 (554) z dnia 10.04.2022

Pracownik zatrudniony w systemie podstawowym w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym z powodu potrzeb pracodawcy niemal przez cały miesiąc zostawał po godzinach, co dało średnio 10 godzin więcej na tydzień. Jakiego rodzaju nadgodziny generuje nadwyżka ponad 48-godzinną, tzw. normę łączoną czasu pracy?

Godzin nadliczbowych nie ocenia się na podstawie tzw. normy łączonej czasu pracy. Jej naruszenie grozi jednak określonymi sankcjami.

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 1 zd. 1 K.p.). Z przepisu tego wynikają dwa rodzaje nadgodzin:

  • dobowe, powstające w razie pracy zasadniczo powyżej 8 godzin na dobę lub powyżej przedłużonego wymiaru, np. 9, 10, 11 lub 12 godzin w tak zaplanowanym dniu w systemie równoważnym oraz
  • średniotygodniowe, powstające w razie pracy zasadniczo powyżej 40 godzin przeciętnie na tydzień.

Taką klasyfikację potwierdza art. 1511 § 1 i 2 K.p. regulujący sposób opłacania nadgodzin.

Wystąpienie nadgodzin dobowych weryfikuje się na bieżąco, porównując pracę wykonaną z obowiązującym rozkładem w poszczególnych dobach roboczych. Do celów rozliczania czasu pracy pracownika przez dobę należy przy tym rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (art. 128 § 3 pkt 1 K.p.).

Inne przekroczenia, tj. takie, które nie naruszają normy dobowej ani przedłużonego wymiaru dobowego, przy pełnym wymiarze czasu pracy i prawidłowym planowaniu normatywu stanowią nadgodziny średniotygodniowe. Potwierdza to art. 1511 § 2 K.p. regulujący sposób ich opłacania. Za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w art. 1511 § 1 K.p., właściwego dla nadgodzin dobowych.

Przykład

Przyjmujemy dane z pytania oraz zakładamy, że pracownik wykonuje czynności rozkładowe od 800 do 1600 oraz że w lutym 2022 r. przepracował dodatkowo, bezpośrednio po godzinach rozkładowych, czyli od 1600, łącznie 25 godzin, maksymalnie 3 godziny w dobie. Nie naruszało to odpoczynku dobowego, a okoliczności, w których nastąpiło, pozwalają stwierdzić, że dodatkowa praca stanowiła w całości nadgodziny dobowe, za które przysługiwało normalne wynagrodzenie oraz 50% dodatki.

Przykład

Przyjmujmy dane z poprzedniego przykładu z tą różnicą, że 2 z 25 godzin dodatkowych miały miejsce w poniedziałek (po wolnym weekendzie) przed rozpoczęciem dniówki (od 600 do 800). Skoro tak, to nie naruszyły one normy dobowej czasu pracy, gdyż poprzednia doba nie była robocza (nie wykonywano podczas niej pracy), a kolejna dopiero miała się rozpocząć (planowo o 800). W świetle tego faktu 2 z 25 godzin dodatkowych skutkowały nadgodzinami średniotygodniowymi, za które przysługiwało normalne wynagrodzenie oraz 100% dodatki. Za pozostałe 23 godziny przysługiwało normalne wynagrodzenie i 50% dodatki.


Wspominaną w pytaniu Czytelnika normę łączoną czasu pracy reguluje przepis art. 131 § 1 K.p.

Ważne: Tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Norma łączona ma za zadanie zapobieganie nadmiernemu wysiłkowi pracownika w wyniku zlecania dużej ilości godzin nadliczbowych i stanowi implementację art. 5 lit. b dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz. U. UE L 2003.299.9), zgodnie z którym państwa członkowskie m.in. są obowiązane stosować rozwiązania zapewniające ochronę bezpieczeństwa i zdrowia pracowników poprzez przeciętny wymiar czasu pracy w okresie siedmiodniowym, łącznie z pracą w godzinach nadliczbowych. Naruszenie tej regulacji powoduje wykroczenie przeciw prawom pracownika, o którym mowa w art. 281 § 1 pkt 5 K.p. zagrożone grzywną, ale nie ma wpływu na rodzaj godzin nadliczbowych. Przestrzeganie normy łącznej bada się najczęściej podstawiając we wzorze na wymiar w miejsce "zwykłych" norm czasu pracy, tę normę. Zastrzegamy przy tym, że w literaturze przedmiotu można spotkać także inne praktyczne metody (np. odrzucające podczas wyliczeń dni wystające). Wobec braku jednoznacznych wytycznych można je uznać za właściwe, choć dają odmienne wyniki.

Przykład

Przyjmujemy dane z pytania i zakładamy, że pracownik korzysta z sobót wolnych od pracy oraz że we wszystkich dniach roboczych lutego 2022 r. pracował o 2 godziny dłużej, przez co przepracował łącznie 200 godzin (20 dni x 10 godz.). Wszystkie dodatkowe godziny miały charakter nadgodzin dobowych. Została też naruszona norma łączona, która dopuszczała przepracowanie w badanym okresie co najwyżej 192 godzin (48 godz. x 4 tyg.), co może skutkować grzywną.

Czas pracy i urlopy - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.