Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Rachunkowość  »  Księga podatkowa  »   Nieściągalna należność w księdze podatkowej
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Nieściągalna należność w księdze podatkowej

Gazeta Podatkowa nr 64 (1314) z dnia 11.08.2016
Dorota Przybyszewska

W lipcu 2016 r. komornik wydał postanowienie o nieściągalności wierzytelności, którą wykazałem w przychodach 2015 r. Podstawą wydania tego postanowienia był brak majątku dłużnika na zaspokojenie wierzytelności. Jak ująć to zdarzenie w księdze podatkowej?

Rozliczenie skutków nieściągalności wierzytelności zależy od tego, czy podatnik w związku z prawdopodobieństwem jej nieuzyskania dokonał odpisu aktualizującego.

Przychód z działalności gospodarczej powstaje generalnie z chwilą sprzedaży (wydania) rzeczy czy wykonania usługi (por. art. 14 ust. 1c ustawy o pdof). Podatnik powinien wykazać go w księdze podatkowej - w kolumnie 7 "Wartość sprzedanych towarów i usług" lub 8 "Pozostałe przychody", w zależności od tego, czego dotyczył.

Ponieważ w pytaniu nie wskazano, że nieściągalna należność została wcześniej objęta odpisem aktualizującym, można założyć, że odpis nie został utworzony. W takim przypadku zastosowanie znajdzie art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy o pdof, z którego wynika, że nieściągalne wierzytelności mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli uprzednio na podstawie art. 14 ustawy zostały zarachowane jako przychody należne, a ich nieściągalność została udokumentowana zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy, tj. m.in. postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez organ postępowania egzekucyjnego. Zatem w omawianym przypadku podatnik na podstawie postanowienia o nieściągalności wierzytelności otrzymanego od komornika może zaliczyć ją do kosztów uzyskania przychodów, wpisując ją w księdze w kolumnie 13 "Pozostałe wydatki".

Trzeba jednak wskazać, że podatnicy prowadzący księgę podatkową mogą ujmować w kosztach uzyskania przychodów odpisy aktualizujące wartość należności, jeśli spełnione są warunki określone w art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o pdof. Podatnik mógł więc odnieść odpis aktualizujący do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli:

1) należność była uprzednio zaliczona do przychodów należnych, a więc zaewidencjonowana w księdze w kolumnie 7 lub kolumnie 8,

2) odpisu aktualizującego należność dokonano z uwzględnieniem przesłanek wynikających z ustawy o rachunkowości - są one określone w art. 35b ust. 1 tej ustawy; zgodnie z tym przepisem odpis aktualizujący należność tworzy się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa jej zapłaty, w odniesieniu m.in. do należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna,

3) uprawdopodobniono nieściągalność należności w sposób określony w art. 23 ust. 3 ustawy o pdof, tj. m.in. gdy:

    • dłużnik zmarł, został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość albo 
       
    • wierzytelność została zasądzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo 
       
    • wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika, na drodze powództwa sądowego.

Odpis aktualizujący należności ujmuje się w kolumnie 13 księgi podatkowej. Jeśli więc podatnik wpisał do księgi odpis aktualizujący wartość należności, otrzymanie od komornika postanowienia o nieściągalności należności skutkować będzie:

  • zaliczeniem wartości wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów (art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy o pdof), poprzez wpisanie jej w kolumnie 13 księgi i jednocześnie
     
  • wykazaniem wartości należności w części, od której dokonano odpisu aktualizacyjnego zaliczonego do kosztów podatkowych, jako przychodu podatkowego (art. 14 ust. 2 pkt 7b ustawy o pdof), poprzez wpisanie jej w kolumnie 8 księgi.

Przykład

Podatnik prowadzący księgę podatkową w 2015 r. sprzedał towary o wartości 15.000 zł netto (podatnik jest VAT-owcem). Na podstawie wystawionej faktury wykazał w księdze podatkowej przychód należny, ujmując go w kolumnie 7 "Wartość sprzedanych towarów i usług". Ponieważ kontrahent nie zapłacił należności w terminie, podatnik skierował sprawę do sądu.


Wariant I

Podatnik nie dokonał odpisu aktualizującego wartości należności. Na podstawie postanowienia o nieściągalności wierzytelności, otrzymanego od komornika, wpisał kwotę 15.000 zł w kolumnie 13 księgi "Pozostałe wydatki".


Wariant II

Na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego wierzytelność, po skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego podatnik ujął w księdze odpis aktualizujący w kwocie 15.000 zł, wpisując go kolumnie 13. Z kolei na podstawie postanowienia o nieściągalności wierzytelności, otrzymanego od komornika, ujął kwotę 15.000 zł w kolumnie 13 księgi. Jednocześnie rozwiązał odpis, ujmując kwotę 15.000 zł w kolumnie 8 "Pozostałe przychody".

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Księga podatkowa - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60