Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Składki, zasiłki, emerytury  »  Emerytury, renty, świadczenia przedemerytalne  »   Wcześniejsza emerytura dla osoby wykonującej pracę w szczególnych warunkach
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Wcześniejsza emerytura dla osoby wykonującej pracę w szczególnych warunkach

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 19 (445) z dnia 1.10.2017

Przez 18 lat pracowałem w szczególnych warunkach jako traktorzysta w Państwowym Gospodarstwie Rolnym. Po osiągnięciu 60 lat wystąpiłem do ZUS o przyznanie wcześniejszej emerytury. ZUS odmówił mi tego świadczenia, ponieważ przedstawione świadectwo zawiera nieprawidłowe stanowisko. Zakład, w którym pracowałem, został zlikwidowany kilkanaście lat temu. Czy rzeczywiście różnica w nazwie stanowiska pracy, ma tak duże znaczenie?

Tak. Zgodnie z art. 184 ustawy emerytalnej, ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury po osiągnięciu wieku przewiedzianego w art. 32 tej ustawy. Co istotne, osoby te muszą na dzień 1 stycznia 1999 r. mieć spełnione łącznie następujące warunki:

  • posiadać okres składkowy i nieskładkowy w wymiarze wynoszącym dla kobiet co najmniej 20 lat i 25 lat dla mężczyzn,
     
  • posiadać okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wymiarze stosownym do rodzaju wykonywanych prac,
     
  • nie być członkiem otwartego funduszu emerytalnego (OFE), a w razie przystąpienia do OFE złożyć wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Szczegółowy wykaz prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa wyżej, został zawarty w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.), dalej rozporządzeniu.

Ważne: Okresami pracy uzasadniającymi prawo do emerytury w obniżonym wieku są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia).

Wszystkie prace uznawane za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zostały wymienione w wykazach A i B stanowiących załącznik do rozporządzenia. Zatem aby ustalić czy dana praca jest pracą w szczególnych warunkach, należy w wykazie odnaleźć odpowiedni dział i przyporządkować rodzaj prac. Dodatkowo ministrowie lub kierownicy urzędów centralnych lub związków spółdzielczych dla podległych przedsiębiorstw określili w stosownych zarządzeniach wykaz stanowisk pracy. Oznacza to, że po przyporządkowaniu odpowiedniego rodzaju prac należy również sprawdzić prawidłowe określenie stanowiska pracy, na którym pracownik był zatrudniony w danej firmie. W wykazie A, w dziale VIII - "W transporcie i łączności" w punkcie 3 wymienione zostały "Prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych". Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z 23 lutego 2017 r. (sygn. akt I UK 43/16) stwierdził, że: "(...) praca kierowcy ciągnika w transporcie i praca traktorzysty w rolnictwie, to nie są tożsame zatrudnienia w aspekcie możliwości jednakowej ich kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach (...)". W kolejnym wyroku z 5 maja 2016 r. (sygn. akt III UK 132/15) wyjaśnił, iż: "(...) prace kierowcy ciągnika w transporcie i rolnictwie, mimo podobieństw, są różne, stąd też dla przyjęcia, iż praca kierowcy ciągnika w kółku rolniczym (...) może być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach w transporcie o jakiej mowa pod poz. 3 działu VIII wykazu A, wymaga poczynienia ustaleń wskazujących na tożsamość stopnia narażenia osoby wykonującej tę pracę na ekspozycję czynników szkodliwych dla zdrowia w obydwu wymienionych branżach. (...)". Oznacza to, że pod pozycjami zamieszczonymi w wykazach wymienione zostały stanowiska przypisane konkretnym branżom i ma to istotne znaczenie dla kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy uważa, że gdyby praca traktorzysty miała swoje uzasadnienie jako praca w szczególnych warunkach wówczas ustawodawca ująłby ją w wykazie A w dziale X w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym. Jeżeli tego nie uczynił oznacza to, że ta praca nie jest pracą w szczególnych warunkach.

Przedstawiony pogląd przyjął również ZUS, ustalając prawo do wcześniejszej emerytury.

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Emerytury, renty, świadczenia przedemerytalne - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.