Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Niedozwolone przesłanki wypowiedzenia umowy o pracę
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Niedozwolone przesłanki wypowiedzenia umowy o pracę

Gazeta Podatkowa nr 91 (2070) z dnia 13.11.2023
Agata Barczewska

Wypowiedzenie umowy o pracę jest zwyczajnym trybem rozwiązania stosunku pracy, który dla swojej skuteczności nie wymaga zbyt doniosłej przyczyny. Istnieją jednak takie okoliczności, które przez prawo pracy uznane są za niedozwolone przesłanki rozwiązania umowy, w tym przez wypowiedzenie. Nieakceptowane przyczyny wypowiedzenia wynikają głównie z Kodeksu pracy.

Bezprawna dyskryminacja

Jedną z generalnych zasad prawa pracy jest zasada równego traktowania w zatrudnieniu. Znajduje ona swój wyraz w art. 183a § 1 K.p., który nakazuje równe traktowanie pracowników m.in. w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, w szczególności bez względu na:

  • płeć, wiek, niepełnosprawność,
  • rasę, religię, narodowość,
  • przekonania polityczne, przynależność związkową,
  • pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, wymiar etatu czy zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony.

Za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się (z zastrzeżeniem pewnych wyjątków) różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a § 1 K.p., czego skutkiem może być m.in. wadliwe rozwiązanie stosunku pracy.

Przejęcie firmy i praca zdalna

Kodeks pracy normuje sytuacje, w których dochodzi do przejęcia całości lub części firmy przez nowego pracodawcę. W związku z takim przejęciem dotychczasowy i nowy pracodawca mają określone obowiązki formalne, natomiast przejmowanym pracownikom przysługują pewne uprawnienia. Ponadto ich dotychczasowe stosunki pracy, co do zasady, są kontynuowane przez nowego pracodawcę. Kodeks pracy wyraźnie przy tym stanowi, że przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy (art. 231 § 6 K.p.). Niedopuszczalna jest więc przykładowo sytuacja, w której dotychczasowy pracodawca, z powodu planowanego przejęcia firmy przez nowy podmiot, wypowiada pracownikom umowy o pracę.

Wykaz innych, bezprawnych powodów wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, związany jest z wykonywaniem pracy w sposób zdalny. Przepis art. 6723 K.p. stanowi bowiem, że:

  • odmowa wyrażenia przez pracownika zgody na zmianę, w trakcie zatrudnienia, dotychczasowych warunków wykonywania pracy na pracę zdalną (art. 6719 § 1 pkt 2 K.p.),
  • wystąpienie z wnioskiem o wykonywanie pracy zdalnej przez pracownika, o którym mowa w art. 6719 § 6 i 7 K.p., tj. uprawnionego do złożenia generalnie wiążącego wniosku o pracę zdalną ze względu na stan ciąży lub sprawowane funkcje rodzicielskie/opiekuńcze,
  • zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej na zasadach określonych w art. 6722 K.p., tj. w razie złożenia przez pracownika wiążącego wniosku o zaprzestanie pracy zdalnej i powrót do poprzednich warunków wykonywania pracy

nie mogą stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę.

Nowe zakazy

Ostatnia nowelizacja Kodeksu pracy weszła w życie z dniem 26 kwietnia 2023 r. W istotny sposób zmieniła szereg już obowiązujących przepisów kodeksowych, a także dodała zupełnie nowe regulacje, jak art. 294 K.p. Wprowadził on kolejne niedozwolone przyczyny wypowiedzenia (oraz rozwiązania bez wypowiedzenia) stosunku pracy przez pracodawcę, a także niedozwolone przyczyny prowadzenia przygotowania do takiego zwolnienia.

Jak wynika z art. 294 § 1 K.p., przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę lub jej rozwiązanie bez wypowiedzenia, prowadzenie przygotowań do ww. działań lub zastosowanie działania mającego skutek równoważny z rozwiązaniem umowy o pracę, nie mogą być:

  • wystąpienie przez pracownika z wnioskiem o zmianę rodzaju umowy o pracę na umowę o pracę na czas nieokreślony lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy,
  • równoczesne pozostawanie w stosunku pracy/innym stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy z innym pracodawcą, chyba że ograniczenia w tym zakresie wynikają z odrębnych przepisów albo pracownik jest związany umową o zakazie konkurencji w trakcie zatrudnienia,
  • dochodzenie przez pracownika udzielenia informacji przekazywanych przez pracodawcę w ramach informacji o warunkach zatrudnienia (art. 29 § 3 K.p.) oraz informacji dla pracownika delegowanego za granicę (art. 291 § 2 i § 4 K.p.) i o zmianie siedziby firmy,
  • skorzystanie z praw, o których mowa w art. 9413 K.p. (skorzystanie ze szkoleń wynikających z przepisów prawa lub z inicjatywy pracodawcy).

Przyczyną wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę nie może być również złożenie przez pracownika wniosku o zastosowanie elastycznej organizacji pracy. Taka okoliczność nie może też uzasadniać rozwiązania przez pracodawcę umowy bez wypowiedzenia i prowadzenia przygotowań do rozwiązania umowy (art. 1881 § 7 K.p.).

Niedozwolone przesłanki wypowiedzenia umowy o pracę

Umowa o pracę nie może być wypowiedziana przez pracodawcę z powodu:

- okoliczności uznanych za dyskryminujące w świetle art. 183a § 1 K.p.,
- przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę,
- odmowy wyrażenia przez pracownika zgody na wprowadzenie pracy zdalnej w trakcie zatrudnienia/złożenia wiążącego wniosku o pracę zdalną przez uprawnionego pracownika/zaprzestania pracy zdalnej na podstawie wiążącego wniosku o powrót do poprzedniego sposobu wykonywania pracy,
- wystąpienia sytuacji wymienionych w art. 294 § 1 K.p.,
- złożenia przez pracownika wniosku o zastosowanie elastycznej organizacji pracy.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Umowy i płace - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.