Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Wynagrodzenie za pracę w dni wolne w podstawie ekwiwalentu za urlop ...
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Wynagrodzenie za pracę w dni wolne w podstawie ekwiwalentu za urlop - z uwzględnieniem stanowisk MRPiPS i GIP

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 3 (597) z dnia 1.02.2024

Pracownik wynagradzany stałą stawką miesięczną, w ciągu 3 miesięcy poprzedzających uzyskanie prawa do ekwiwalentu urlopowego, otrzymał łącznie 750 zł (zamiast dni wolnych) za pracę w 3 dniach wolnych od pracy. W tym okresie miał nominalnie 43 dni pracy, lecz faktycznie przepracował 45 dni (43 dni - 1 dzień choroby + 3 dni pracy w dni wolne). Czy wynagrodzenie za pracę w dni wolne należy przyjąć do podstawy ekwiwalentu, a jeśli tak, to czy przy jej dopełnianiu uwzględnić w dzielniku przepracowane dni wolne?

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (dalej zwany ekwiwalentem) ustala się według zasad obowiązujących dla wynagrodzenia urlopowego ze zmianami wynikającymi z § 15-19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego... (Dz. U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.), dalej zwanego rozporządzeniem urlopowym. Przepisy tego aktu prawnego przesądzają, że do podstawy ekwiwalentu wchodzą trzy grupy składników płacowych przysługujących pracownikowi. Pierwszą stanowią składniki stałe miesięczne, czyli określone w stałej wysokości kwotowo lub jako stały procent od konkretnej kwoty. Każdy taki składnik wlicza się do podstawy ekwiwalentu w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu nabycia prawa do tego ekwiwalentu (§ 15 rozporządzenia urlopowego).

Drugą grupę składników uwzględnianych w podstawie ekwiwalentu tworzą składniki inne niż stałe, należne za okres do 1 miesiąca. Określa się je jako zmienne, ponieważ ich wysokość różni się w poszczególnych miesiącach. Zalicza się do nich wynagrodzenie za pracę w dniu wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (zakładamy, że o takim pisze Czytelnik) niezrekompensowaną - z uwagi na brak możliwości - całym dniem wolnym, czego wymaga art. 1513 K.p. Potwierdzają to interpretacje urzędowe:

  • pismo GIP z 30 września 2009 r. w sprawie rekompensowania pracy w wolną sobotę (znak GPP-249-4560-52/09/PE/RP),
  • odpowiedź MRPiPS z 10 sierpnia 2015 r. na pytanie naszego Wydawnictwa dotycząca zakresu dopełniania podstawy ekwiwalentu.

Zmienne składniki miesięczne włącza się do podstawy ekwiwalentu w średniej wysokości z 3 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu (§ 16 ust. 1 rozporządzenia urlopowego). Również w średniej wysokości, tyle że wypłaconej w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu, zalicza się do podstawy składniki za okresy dłuższe niż miesiąc, które składają się na trzecią kategorię (§ 17 ust. 1 rozporządzenia urlopowego). Od tych reguł jest jednak wyjątek, który polega na obowiązku tzw. dopełnienia podstawy ekwiwalentu.

Ważne: Podstawę ekwiwalentu dopełnia się, gdy pracownik nie przepracował pełnego okresu, z którego przyjmuje się zmienne składniki miesięczne i składniki za okresy dłuższe.

W takim przypadku, na mocy § 16 ust. 2 i § 17 ust. 2 rozporządzenia urlopowego, należy:

  • wynagrodzenie faktycznie wypłacone w przyjmowanym okresie podzielić przez liczbę dni pracy, za które przysługiwało to wynagrodzenie, a następnie
  • otrzymany wynik pomnożyć przez liczbę dni, jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Na temat tego jak trzeba wypełniać te dyspozycje, gdy pracownik pracował w dniu lub dniach wolnych od pracy wypowiedział się resort pracy. W odpowiedzi z 27 lipca 2016 r. na pytanie naszego Wydawnictwa MRPiPS stwierdziło, że: "(...) pod zawartym w treści § 16 ust. 2 rozporządzenia urlopowego, zwrotem »przez liczbę dni pracy, za które przysługiwało to wynagrodzenie«, należy rozumieć, faktyczną liczbę dni pracy, a zatem także uwzględnia się liczbę dni wolnych od pracy, w których praca była (faktycznie) wykonywana. Należy przy tym zauważyć, że za taką pracę na podstawie art. 80 Kodeksu pracy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonaną.

Natomiast, pod zawartym w treści § 16 ust. 2 rozporządzenia urlopowego pojęciem »przez liczbę dni, jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy« należy, zdaniem Departamentu, rozumieć liczbę dni pracy, jaką pracownik przepracowałby zgodnie z obowiązującym go rozkładem czas pracy, na podstawie wymiaru czasu pracy, obliczonego zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy. (...)".

GIPTaki sam pogląd wyraził Główny Inspektorat Pracy w odpowiedzi na pytanie naszego Wydawnictwa przesłanej 4 stycznia 2024 r. (znak GIP-GBI.0701-193.2023.3), w której czytamy: "(...) Z literalnego brzmienia ww. § 16 ust. 2 rozporządzenia wynika, że mowa w nim o »liczbie dni pracy, za które przysługiwało (...) wynagrodzenie«, tj. zdaniem Departamentu o liczbie dni pracy faktycznie przepracowanych przez pracownika (na którą składają się dni przepracowane przez pracownika zgodnie z ustalonym przez pracodawcę rozkładem czasu pracy, ale także dodatkowe dni pracy, np. w wolne dla pracownika zgodnie z tym rozkładem czasu pracy soboty albo niedziele), a także o »liczbie dni, jakie pracownik przepracowałby w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy« - przez którą, zdaniem Departamentu, należy rozumieć liczbę dni pracy, jaką pracownik miał zaplanowaną do przepracowania przez pracodawcę w ww. okresie (powinna ona wynikać z obowiązującego pracownika rozkładu czasu pracy, ustalonego przez pracodawcę) (...).".

Przykład

Przyjmując założenia z pytania, podstawa ekwiwalentu z wynagrodzenia za pracę w dni wolne wyniosła 238,94 zł (750 zł : 45 dni = 16,67 zł; 16,67 zł x 43 dni = 716,81 zł; 716,81 zł : 3 = 238,94 zł).


Zwracamy uwagę!
Jak obrazuje to przykład, dopełnienie dokonane według literalnego brzmienia § 16 ust. 2 rozporządzenia urlopowego oraz jego interpretacji urzędowych powoduje w praktyce faktyczne obniżenie podstawy ekwiwalentu, podczas gdy celem tego przepisu jest urealnienie składającego się na nią wynagrodzenia. Mająca pierwszeństwo wykładnia językowa powołanej regulacji wskazuje wprawdzie, że pracodawca powinien dopełnić podstawę w określony w nim sposób bez względu na wynik, jaki uzyska. Wydaje się jednak, że można ocenić ten wniosek jako pozostający w sprzeczności z art. 171 w zw. z art. 172 K.p. (dotyczące ekwiwalentu i wynagrodzenia urlopowego) i w efekcie zinterpretować § 16 ust. 2 rozporządzenia urlopowego w ujęciu systemowo-celowościowym. Takie postępowanie dopuszcza Sąd Najwyższy m.in. w postanowieniu z 1 czerwca 2023 r. (sygn. akt II NSNk 1/23), uchwale z 23 lutego 2022 r. (sygn. akt III UZP 12/21, OSNP 2022/7/69) i postanowieniu z 15 listopada 2016 r. (sygn. akt II UK 718/15).

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Umowy i płace - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.