Facebook

Jak szukać?»

Uwaga: Do 29 lutego - przekazanie do ZUS informacji o zarobkach emerytów i rencistów Uwaga: Do 28 lutego - przekazanie ubezpieczonym rocznych informacji o składkach przekazanych do ZUS za 2023 r. 29 lutego 2024 r. (czwartek) mija termin złożenia do urzędu skarbowego PIT-16A za 2023 r. 29 lutego 2024 r. (czwartek) mija termin przekazania podatnikowi i do urzędu skarbowego IFT-1R za 2023 r.
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Ujawnienie przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas ...
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Ujawnienie przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 2 (572) z dnia 10.01.2023

Pracodawca wypowiedział pracownikowi umowę o pracę zawartą na czas określony, bez wskazywania przyczyny wypowiedzenia. Pracownik zamierza odwołać się do sądu. Czy pracodawca "przegra sprawę" w sądzie?

Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują obowiązku wskazywania przyczyny wypowiedzenia umowy na czas określony. Pracodawca nie musi więc obawiać się, że pracownik podnosząc w sądzie jakiekolwiek argumenty dotyczące przyczyny wypowiedzenia (formalne bądź dotyczące zasadności) "wygra sprawę". W typowych okolicznościach podnoszenie przez pracownika argumentów dotyczących przyczyny wypowiedzenia terminowej umowy o pracę jest bezprzedmiotowe, gdyż sąd nie będzie ich badał. Pracodawca co do zasady w ogóle nie musiałby się nawet odnosić do zarzutów z wyłączeniem szczególnych przypadków, gdy pracownik swoje roszczenie oprze na zarzucie nadużycia przez pracodawcę prawa (art. 9 K.p.) czy dyskryminacji pracownika.

Ważne: Tylko wyjątkowo, gdy pracodawca nadużył swoich praw podmiotowych pracownik zatrudniony na czas określony w odwołaniu do sądu może powoływać się na przyczynę wypowiedzenia umowy.

Sąd ma prawo stwierdzić, że wypowiedzenie umowy (stanowiące wykonanie prawa podmiotowego pracodawcy) było niezgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego, a tym samym naruszało prawo.

Pracownikowi zatrudnionemu na czas określony, zwolnionemu z naruszeniem przepisów, przysługuje wyłącznie odszkodowanie, co wynika z art. 50 § 3 K.p. Jeśli pracownik złoży odwołanie do sądu, ten oceni poprawność czynności pracodawcy wyłącznie z formalnego punktu widzenia. Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony niezgodnie z przepisami o wypowiadaniu tych umów, nie stwarza natomiast po stronie pracownika roszczenia o uznanie tego wypowiedzenia za nieuzasadnione ani o przywrócenie do pracy.

Brak konieczności wskazywania przyczyny wypowiedzenia umowy nie daje jednak pracodawcom prawa do tego aby ich szczególnie naganne decyzje w stosunku do pracowników nie mogły zostać poddane kontroli merytorycznej. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, nie uniemożliwia to bowiem sądowi ustalenia istnienia przyczyny i dokonania jej oceny w niektórych przypadkach z punktu widzenia określonych fundamentalnych zasad prawa, na zasadzie wyjątku w odniesieniu do szczególnych stanów faktycznych. W wyroku z 22 maja 2012 r. (sygn. akt II PK 245/11, OSNP 2013/7-8/82) Sąd Najwyższy stwierdził, że brak jest podstaw, aby odmówić sądowi pracy uprawnienia do badania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony w sytuacji, gdy chodzi o stwierdzenie, czy ta przyczyna nie miała charakteru dyskryminacyjnego. Z art. 183b § 1 pkt 1 K.p. wynika bowiem, że naruszeniem zasady równego traktowania w zatrudnieniu jest różnicowanie sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a § 1 K.p., którego skutkiem jest rozwiązanie stosunku pracy, bez względu na to, czy został on nawiązany na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, czy też umowy terminowej. Inny przykład z orzecznictwa to możliwość dokonania przez sąd pracy oceny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na okres próbny co do jego zgodności z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Sąd Najwyższy przywołując zasadność zastosowania art. 8 K.p. wskazywał, że może on mieć zastosowanie przy naruszającym zasady współżycia społecznego wypowiedzeniu terminowych umów o pracę, do których art. 45 K.p. nie ma zastosowania (por. np. wyrok z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt I PK 103/05, OSNP 2006/21-22/321).

Faktyczna przyczyna wypowiedzenia może zostać ponadto zbadana przez Sąd, gdy zachodzi podejrzenie naruszenia art. 231 § 6 K.p., zgodnie z którym przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy. Sąd nie bada zatem, tak jak przy wypowiedzeniu umowy na czas nieokreślony, zasadności wypowiedzenia lub prawdziwości niewskazanej w piśmie przyczyny, tylko ustala co najwyżej tę przyczynę w kontekście zarzutu naruszania innych przepisów (głównie antydyskryminacyjnych), naruszania zasad współżycia społecznego albo nadużywania praw podmiotowego do wypowiedzenia umowy terminowej przez pracodawcę. Zastosowanie w tym ostatnim przypadku art. 8 K.p. upoważnia sąd do oceny, w jakim zakresie, w konkretnym stanie faktycznym, działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie jego prawa i nie korzysta z ochrony prawnej.

Kolejny przypadek, gdy rzeczywista przyczyna zwolnienia pracownika zatrudnionego na czas określony może zostać zbadana mimo niewskazania jej w wypowiedzeniu, to proces o odprawę przysługującą na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2018 r. poz. 1969), dalej ustawy o zwolnieniach grupowych. Obowiązkiem sądu rozpoznającego sprawę o odprawę pieniężną z art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych jest ustalenie rzeczywistej przyczyny rozwiązania stosunku pracy oraz ocena, czy przyczyna ta dotyczyła pracownika (por. wyrok SN z 2 października 2019 r., sygn. akt II PK 56/18, OSNP 2020/9/89). Wprost przesądził o tym Sąd Najwyższy także w uchwale z 18 czerwca 2009 r. (sygn. akt III PZP 1/09, OSNP 2011/3-4/32) wyraźnie stwierdzając, że chociaż według regulacji kodeksowej pracodawca wypowiadający umowę terminową nie podaje przyczyny uzasadniającej to wypowiedzenie, to nie usuwa to potrzeby wyjaśnienia, czy u podstaw oświadczenia woli pracodawcy legły przyczyny niedotyczące pracownika, stwarzające podstawę do odprawy określonej w art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych.

Zmiana prawa Sygnalizujemy, że w trakcie prac legislacyjnych znajduje się projekt ustawy wprowadzającej zmiany do Kodeksu pracy (nr UC118) zrównujący w zakresie uzasadniania wypowiedzenia umowy na czas określony z umową na czas nieokreślony. Implementuje on Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 186 z 11.07.2019, str. 105). Pisaliśmy na ten temat w UiPP nr 16/2022, str. 4.

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Umowy i płace - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.