Facebook

Jak szukać?»

Uwaga: Wnioski o wyrażenie zgody na opłacenie składek na dobrowolne ubezpieczenia społeczne po terminie, dotyczące okresu sprzed 1 stycznia 2022 r., można składać do 30 czerwca 2022 r. Do 30 czerwca spółki jawne i partnerskie powinny złożyć do KRS oświadczenie o niesporządzaniu sprawozdania finansowego za 2021 r. (czytaj więcej) Do 30 czerwca 2022 r. należy sporządzić sprawozdanie finansowe za 2021 r. (czytaj więcej)
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Obliczanie wynagrodzenia przysługującego pracownikowi za okres urlopu wypoczynkowego
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Obliczanie wynagrodzenia przysługującego pracownikowi za okres urlopu wypoczynkowego

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 9 (555) z dnia 1.05.2022
1. Podstawa wynagrodzenia urlopowego po długiej nieobecności w pracy

Pracownica, która od 5 lat była nieobecna w pracy z powodu korzystania z uprawnień związanych z urodzeniem dzieci, po wykorzystaniu urlopu rodzicielskiego na ostatnie z nich, wystąpiła o urlop wypoczynkowy. Jak należy obliczyć wynagrodzenie urlopowe, jeżeli w ww. okresie nie przepracowała ani jednego dnia (pomiędzy urlopami macierzyńskim/rodzicielskim i wychowawczym wykorzystała jedynie urlop wypoczynkowy)? Nadmieniamy, że pracownica jest wynagradzana stawką godzinową w wysokości minimalnej, dodatkiem stażowym, a ponadto pracowała w porze nocnej, za co otrzymywała dodatki w wysokości ustawowej. Czy przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego nie powinniśmy pominąć dodatków nocnych, skoro pracownica opiekuje się małymi dziećmi, przez co nie mogłaby już pracować w porze nocnej?

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 (ewentualnie do 12) miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu (art. 172 K.p.). Szczegółowe zasady w tym zakresie określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w tej sprawie (Dz. U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.), dalej rozporządzenie urlopowe. Zgodnie z § 11 ust. 1 tego aktu prawnego, jeżeli przez cały okres przyjęty do ustalenia podstawy wymiaru, poprzedzający miesiąc wykorzystywania urlopu wypoczynkowego, lub przez okres krótszy, lecz obejmujący pełny miesiąc kalendarzowy lub pełne miesiące kalendarzowe, pracownikowi nie przysługiwało wynagrodzenie zmienne za okres do miesiąca, przy ustalaniu podstawy wymiaru uwzględnia się najbliższe miesiące, za które pracownikowi przysługiwało takie wynagrodzenie.

Ważne: Do podstawy urlopowej nie przyjmuje się wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy (§ 6 pkt 4 rozporządzenia urlopowego).

W świetle powyższego, obliczając wynagrodzenie za urlop należy cofnąć się do okresu sprzed korzystania przez pracownicę z uprawnień rodzicielskich (tu 5 lat). Ponadto kwoty wypłaconych wówczas składników "zaktualizować" do wysokości jakie by obecnie jej przysługiwały. Zgodnie bowiem z § 10 rozporządzenia urlopowego, w razie zmiany w składnikach wynagrodzenia o charakterze zmiennym za okres do miesiąca lub zmiany wysokości takich składników w okresie, z którego ustala się podstawę wymiaru, wprowadzonych przed rozpoczęciem przez pracownika urlopu wypoczynkowego lub w miesiącu wykorzystywania tego urlopu, podstawę wymiaru ustala się ponownie z uwzględnieniem tych zmian. Wobec wysokości stosowanej stawki do takiej zmiany niewątpliwie doszło, a przynajmniej powinno dojść, pomimo korzystania z uprawnień rodzicielskich, co można osiągnąć modyfikując rokrocznie umowę, bądź wprowadzając zapis uniwersalny, odpowiednio do regulacji ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207), dalej ustawy. Umowa musi bowiem gwarantować co najmniej wynagrodzenie minimalne, które na przestrzeni ostatnich 5 lat wzrosło o ponad 1.000 zł (w 2017 r. wynosiło 2.000 zł, a obecnie wynosi 3.010 zł). Zmieniła się też wysokość dodatku za pracę w porze nocnej, który jest pochodną wynagrodzenia minimalnego, co także powinno być tu uwzględnione.

Przepisy prawne Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę dostępna jest w serwisie www.przepisy.gofin.pl.

Zwracamy uwagę! Przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia gwarantowanego ustawą nie uwzględnia się:

  • nagrody jubileuszowej,
  • odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy,
  • wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych,
  • dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej oraz
  • dodatku za staż pracy.

Odpowiadając na drugie pytanie, wyjaśniamy, że nie ma zakazu pracy w porze nocnej wobec rodzica opiekującego się małymi dziećmi. Ma on jednie warunkowy przywilej odmowy takiej pracy.

Ważne: Pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4. roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w porze nocnej (art. 178 § 2 K.p.).

Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z ww. uprawnienia może skorzystać jedno z nich (art. 1891 K.p.). Zakładamy przy tym, że pracownica z pytania jeszcze w tym przedmiocie nie podjęła żadnych kroków. Jest to ważne, gdyż w przeważającej opinii ekspertów składniki wynagrodzenia wynikające ze stałej organizacji pracy, np. dodatki za pracę w porze nocnej w zmianowym systemie pracy pomija się gdy pracownik przeszedł na inny system (§ 10 rozporządzenia urlopowego). Tak stałoby się gdyby pracownica złożyła ww. deklarację, przechodząc na jedną zmianę. Jeśli takiego oświadczenia nie złożyła, dodatki (po przeliczeniu) należy zaliczyć, tak samo jak ewentualne składniki epizodyczne, w tym wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, czy dodatki za sporadyczną pracę w nocy.

Przykład

Przyjmujemy dane z pytania oraz zakładamy, że od 15 maja 2017 r. pracownica przebywała na zwolnieniu w związku z zagrożoną ciążą, a następnie na urlopach macierzyńskim, rodzicielskim, wypoczynkowym i wychowawczym, po których bez dnia przerwy korzystała ze zwolnienia lekarskiego z powodu zagrożenia kolejnej ciąży, a następnie z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Zgodnie z umową pracownicy przysługuje "wynagrodzenie zasadnicze w stawce wynikającej z podzielenia obowiązującego wynagrodzenia minimalnego przez liczbę 152" oraz dodatek stażowy w stawce procentowej wynagrodzenia zasadniczego, odpowiednio do liczby lat przepracowanych u pracodawcy. Bezpośrednio po urlopie rodzicielskim, tj. od 25 kwietnia 2022 r., pracownica wystąpiła o urlop wypoczynkowy. Do podstawy urlopowej pracodawca powinien przyjąć wypłacone jej w okresie od 1 marca do 31 maja 2017 r. wynagrodzenie za pracę (wówczas w stawce 13,16 zł/godz.) oraz dodatek stażowy, przeliczone według nowej stawki, tj. 19,80 zł/godz. (3.010 zł : 152 godz.) oraz dodatki nocne po przeliczeniu według aktualnych stawek ustawowych. Na przeliczenie stawki zasadniczej pozwoliło prawidłowo skonstruowane postanowienie umowy o pracę. Gdyby stawkę określono w złotych, to pracodawca musiałby ją w odpowiednim czasie podwyższać, co również obligowałoby do przeliczenia składników przyjmowanych do podstawy urlopowej.


2. Wysokość wynagrodzenie za urlop pracownika delegowanego

Zatrudniamy pracowników na terenie kraju, delegując ich czasowo co kilka tygodni do pracy na terenie Niemiec, za odpowiednio podwyższonym wynagrodzeniem. Według jakiej stawki obliczać im wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, tj. "polskiej" w złotych w wysokości miesięcznej, czy "niemieckiej" w euro określonej w wysokości godzinowej?

Wynagrodzenie urlopowe powinno być adekwatne do wynagrodzenia za pracę, które pracownik otrzymałby gdyby nie korzystał z urlopu.

Z informacji zawartych w pytaniu należy wnosić, iż wymienieni w nim pracownicy są czasowo delegowani w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 1140). Odpowiednio do istniejących wymogów gwarantuje się im wynagrodzenie według standardów kraju, do którego są wysyłani, o ile przepisy te nie są mniej korzystne niż polskie. Z tego powodu wynagrodzenie podlega okresowej modyfikacji, co jest zgodne z obowiązującym prawem. Pomijamy przy tym problematykę procedury, według której zmiany te są wprowadzane, przypominając jedynie, że miejsce wykonywania pracy oraz wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia, stanowią obligatoryjne elementy umowy o pracę (art. 29 § 1 pkt 2-3 K.p.). W świetle tej normy, każdy okres oddelegowania oraz wynikającą z niego zmianę stawki wynagrodzenia należy umocować w tym dokumencie.

Ważne: Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował (art. 172 zd. 1 K.p.).

Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 (ewentualnie do 12) miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Szczegółowe zasady postępowania reguluje rozporządzenie urlopowe.

Dla okoliczności wskazanych w pytaniu oprócz zdania pierwszego w art. 172 K.p., zasadnicze znaczenie ma przepis § 710 rozporządzenia urlopowego. Pierwszy z nich ustanawia zasady ustalania wynagrodzenia za urlop ze składników stałych miesięcznych, uwzględniane w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu. Ponieważ jednak nie ustala się z nich podstawy wymiaru, do której przyjmowane są tylko składniki o charakterze zmiennym (§ 8 ust. 3 rozporządzenia urlopowego), wypłaca się je w przysługującej wysokości, bez wyodrębniania części za urlop wypoczynkowy. Drugi z ww. przepisów odnosi się do składników zmiennych za okres nie dłuższy niż miesiąc, które w razie zmiany ich typu lub wysokości w okresie, z którego ustala się podstawę wymiaru, wprowadzonych przed rozpoczęciem przez pracownika urlopu wypoczynkowego lub w miesiącu wykorzystywania tego urlopu, przyjmuje się do podstawy wymiaru po uwzględnieniu tych zmian.

W świetle powołanych regulacji, wynagrodzenie urlopowe należy obliczać ze składników wynagrodzenia należnych (wynikających z umowy) w okresie urlopowym.

Przykład

Zakładamy, że jeden z pracowników, o którym mowa w pytaniu, w okresie od 1 do 15 marca 2022 r. (88 godz.) miał wykonywać pracę w Polsce za wynagrodzeniem w wysokości 3.500 zł miesięcznie, a od 16 do 31 marca 2022 r. (96 godz.) - w drodze aneksu do umowy - w ramach oddelegowania do Niemiec, za wynagrodzeniem w wysokości 13 euro/godz. Pracownik wystąpił o urlop wypoczynkowy na 15 marca 2022 r. Ponieważ przypadał on w okresie, w którym zgodnie z umową miał pracować w Polsce, wynagrodzenie za urlop ustalono według stawki polskiej, wypłacając za marzec 2022 r.:

  • wynagrodzenia za pracę i urlop w Polsce: 3.500 zł : 184 godz. = 19,02 zł; 19,02 zł x 88 godz. = 1.673,76 zł,
  • wynagrodzenie za pracę w Niemczech: 96 godz. x 13 euro = 1.248 euro.

Gdyby urlop przypadał w okresie oddelegowania, wynagrodzenie urlopowe byłoby ustalone tylko na podstawie obowiązującej (należnej) stawki w euro. W tym celu należałoby ustalić podstawę, przyjmując wynagrodzenie w euro z trzech poprzednich miesięcy, a następnie stawkę za godzinę urlopu, dzieląc podstawę przez liczbę godzin pracy w ramach oddelegowania.

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Umowy i płace - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.