Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Uchylenie się od skutków porozumienia w sprawie rozwiązania umowy o pracę ...

Nowa matryca stawek VAT

Nomenklatura scalona Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług www.klasyfikacje.gofin.pl  »
POLECAMY
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Uchylenie się od skutków porozumienia w sprawie rozwiązania umowy o pracę z pracownicą w ciąży

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 12 (510) z dnia 10.06.2020

Pracodawca zamierzał zwolnić pracownicę w trybie dyscyplinarnym. Jednak po przeprowadzonych z nią rozmowach i złożonej propozycji rozwiązania umowy za porozumieniem stron, zgodził się na ten sposób zakończenia współpracy. Po dwóch tygodniach od rozstania, pracownica poinformowała pracodawcę, że w dniu podpisania porozumienia była w ciąży. Jak pracodawca powinien postąpić w tej sytuacji?

Zasadniczo każda ze stron może wypowiedzieć umowę o pracę, przy czym w Kodeksie pracy przewidziano w tym zakresie wiele ograniczeń. Zgodnie z art. 177 § 1 K.p., pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy (są podstawy do zwolnienia dyscyplinarnego) i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyrazi zgodę na rozwiązanie umowy. Norma powołanego przepisu nie jest adresowana do pracownicy, a to oznacza, że ma ona prawo złożyć takie oświadczenie zatrudniającemu również w ww. okresach, co potwierdza orzecznictwo sądowe oraz doktryna.

Ważne: Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownicę w ciąży albo złożenie przez nią propozycji rozwiązania umowy za porozumieniem jest dopuszczalne.

Stan pracownicy nie pozbawia jej praw, a zatem jeżeli zrezygnuje ze swoich uprawnień świadomie, wiedząc w momencie składania oświadczenia woli, że jest w ciąży, to skutek w postaci rozwiązania umowy o pracę jest legalny.

Przykład

Pracownica dostarczyła do zakładu pracy zaświadczenie lekarskie o ciąży. Po pewnym czasie okazało się, że zatrudniający ma poważne zarzuty do jej pracy i w związku z tym zaistniały podstawy do zwolnienia dyscyplinarnego. Chcąc tego uniknąć pracownica zaproponowała rozstanie za porozumieniem. Pracodawca na to przystał. W takiej sytuacji do rozwiązania umowy dojdzie zgodnie z prawem.


Przepisy nie przewidują, jak postąpić w sytuacji, gdy pracownica złoży wypowiedzenie lub propozycję rozwiązania umowy za zgodą obydwu stron nie mając świadomości odmiennego stanu. Pośrednio zagadnienie to było rozpatrywane przez Sąd Najwyższy w wyroku z 10 listopada 1998 r. (sygn. akt I PKN 431/98, OSNP 1999/24/792).

Ważne: Zdaniem Sądu Najwyższego, pracownica, której stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron, nie może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 177 § 3 K.p., jeżeli jej oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę w tym trybie nie było dotknięte wadą.

O wadach oświadczenia woli stanowią przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nimi, nieważne jest oświadczenie złożone przez osobę:

  • w stanie wyłączającym świadome albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli (dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych),
     
  • złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru (pozorność oświadczenia woli).

Za wadliwe uznaje się również oświadczenie złożone:

  • pod wpływem groźby bezprawnej kierowanej przez drugą stronę lub osobę trzecią,
     
  • drugiej osobie, znajdując się pod wpływem istotnego błędu, w warunkach określonych w art. 84 § 1 K.c.,
     
  • w wyniku podstępu, czyli błędu wywołanego przez drugą stronę lub osobę trzecią, w warunkach określonych w art. 86 K.c.

Przy czym w tych przypadkach konsekwencją tak złożonej deklaracji nie będzie jej nieważność, a jedynie możliwość uchylenia się od skutków, jakie ma ona wywołać.

Sąd Najwyższy zauważył, że pracownica będąca w ciąży, która nie jest świadoma swojego stanu, podejmuje decyzję pozostając w błędzie. Błąd ten jest na tyle istotny, że usprawiedliwia możliwość uchylenia się od skutków prawnych złożonego przez nią wypowiedzenia lub podpisanego porozumienia. Gdyby bowiem składająca oświadczenie woli mogła ocenić sytuację rozsądnie, a zatem gdyby wiedziała, że jest w ciąży, nie złożyłaby oświadczenia tej treści (por. wyrok SN z 19 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 156/01, OSNP 2004/5/78).

Przykład

Pracownica wypowiedziała umowę o pracę. W trakcie biegu wypowiedzenia okazało się, że jest w ciąży. Z okoliczności wynikało, że w dniu zakomunikowania swojej woli była w ciąży. W tej sytuacji może ona powołać się, że w chwili wypowiadania umowy pozostawała w błędzie i na tej podstawie uchylić się od skutków prawnych złożonego przez siebie oświadczenia, co w konsekwencji spowoduje, że umowa o pracę nie ulegnie rozwiązaniu.


Zwracamy uwagę! Osoba, która chce uchylić się od skutków złożonego pod wpływem błędu oświadczenia, powinna złożyć na piśmie oświadczenie o odstąpieniu. Uprawnienie to wygasa z upływem roku od jego wykrycia. Stanowisko sądu co do pozostawania w błędzie przez nieświadomą swojego stanu pracownicę jest uzasadnione ze względu na ochronę, jaka jest związana z rodzicielstwem. Trudno jest uznać za rozsądne działanie zmierzające w sposób świadomy do rezygnacji z przedłużenia umowy (w razie gdyby to była umowa na czas określony) do dnia porodu. Byłoby to działanie nieracjonalne i najprawdopodobniej, gdyby pracownica wiedziała o ciąży, to nie podjęłaby decyzji o rozwiązaniu umowy.

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Umowy i płace - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.