Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  VAT i akcyza  »   Warunki skorzystania z ulgi na złe długi w VAT
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Warunki skorzystania z ulgi na złe długi w VAT

Gazeta Podatkowa nr 7 (1882) z dnia 24.01.2022
Aleksandra Węgielska

Podatnik VAT ma obowiązek rozliczania podatku VAT z tytułu dokonywanych czynności opodatkowanych tym podatkiem. Nie ma tutaj znaczenia to, czy kontrahent uiści za nie zapłatę czy nie. Zatem podatnik ma obowiązek wpłacić do urzędu skarbowego podatek VAT, którego nie otrzymał od kontrahenta. Podatnik może jednak odzyskać ten podatek poprzez skorzystanie z ulgi na złe długi.

Kto może skorzystać z ulgi na złe długi?

Podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, tj. gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Korekta dotyczy również podstawy opodatkowania i kwoty VAT przypadającej na część kwoty wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobniona.

Wierzyciel, który zamierza skorzystać z ulgi na złe długi, musi dodatkowo spełnić określone w art. 89a ust. 2 ustawy o VAT warunki, a mianowicie:

  • na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty jest on podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny,
  • od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona.

Korekta wierzyciela dokonywana jest w JPK_V7M lub JPK_V7K w części ewidencyjnej i deklaracyjnej i polega na pomniejszeniu zarówno wartości netto, jak i podatku należnego od sprzedaży opodatkowanej daną stawką podatkową. Korekta ta może nastąpić w rozliczeniu za okres, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, pod warunkiem że do dnia złożenia przez wierzyciela deklaracji za ten okres nie została ona uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie (przykład 1).

Obecnie, aby podatnik mógł skorzystać z ulgi na złe długi, nie ma znaczenia fakt, że dostawa towaru lub świadczenie usług zostało dokonane na rzecz podatnika VAT, będącego w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Ponadto nie ma także znaczenia fakt, że na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której podatnik skorzysta z ulgi na złe długi, dłużnik nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Warto dodać, że polski ustawodawca zrezygnował ze spełnienia powyższych warunków dopiero od dnia 1 października 2021 r. Wpływ na to miał wyrok TSUE z dnia 15 października 2020 r., w sprawie C-335/19. TSUE orzekł, że przepisy dyrektywy VAT stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem VAT od warunku, by w dniu dostawy towaru lub świadczenia usług, a także w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji mającej na celu skorzystanie z tego obniżenia dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, zaś wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji nadal zarejestrowany jako podatnik VAT.

Podkreślić należy, że pomimo uchylenia przepisów określających warunki skorzystania z ulgi na złe długi, które były niezgodne z dyrektywą VAT, z dniem 1 października 2021 r. nie oznacza to, że dopiero od tego dnia one nie obowiązują. Biorąc pod uwagę powołany wcześniej wyrok TSUE, warunki te nie obowiązują od momentu ich wprowadzenia do ustawy o VAT. Powoduje to, że podatnicy mogli je pominąć także korzystając z ulgi na złe długi przed październikiem 2021 r.

Ponadto we wskazanym wyroku TSUE uznano za niegodny warunek, aby wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji nadal zarejestrowany jako podatnik VAT. Polski ustawodawca jednak nie zdecydował się z niego zrezygnować. Moim zdaniem, i tak nie wpłynie to na prawo do korekty VAT należnego u podatnika niespełniającego tego warunku (przykład 2).

Ulga przy sprzedaży na rzecz konsumentów

Na podstawie art. 89a ust. 2a ustawy o VAT w przypadku dostawy towaru lub świadczenia usług dokonanych na rzecz podmiotu innego niż podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, korekta może być dokonana, jeżeli:

1) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego (przykład 3) lub

2) wierzytelność została wpisana do rejestru długów prowadzonego na poziomie krajowym, lub

3) wobec dłużnika ogłoszono upadłość konsumencką na podstawie odrębnych przepisów.

Dla wskazanej kategorii podatników umożliwia się skorzystanie z ulgi na złe długi po uprawdopodobnieniu przez wierzyciela istnienia długu analogicznie jak to ma miejsce w podatkach dochodowych w przypadku niektórych wierzytelności nieuznawanych za koszty uzyskania przychodu.

Zapłata po skorzystaniu z ulgi na złe długi

W przypadku gdy po skorzystaniu przez wierzyciela z ulgi na złe długi należność zostanie uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie, będzie on miał obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania i podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części.

Przykład 1

Podatnik dokonał sprzedaży towarów na rzecz innego podatnika VAT. Na dzień dokonania transakcji oba podmioty były czynnymi podatnikami VAT. W styczniu 2022 r. kontrahent zlikwidował działalność gospodarczą i został wykreślony z rejestru czynnych podatników VAT. W lutym 2022 r. minie 90. dzień od dnia, w którym upłynął termin płatności należności z tej faktury. Podatnik będzie miał prawo do skorzystania z ulgi na złe długi w JPK_VAT za luty 2022 r., o ile do dnia złożenia rozliczenia za ten miesiąc wierzytelność nie zostanie uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie.


Przykład 2

Podatnik zarejestrowany do końca 2021 r. jako podatnik VAT czynny wybrał od 1 stycznia 2022 r. zwolnienie podmiotowe z VAT. W dniu 23 lutego 2022 r. minie 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze, której jego kontrahent nie uiścił. Moim zdaniem pomimo tego, że na dzień skorzystania z ulgi na złe długi podatnik jest podatnikiem VAT zwolnionym z VAT, będzie miał możliwość skorzystania z ulgi na złe długi. Warunek dotyczący rejestracji podatnika korzystającego z ulgi na złe długi jako podatnika VAT czynnego jest bowiem niezgodny z dyrektywą VAT.


Przykład 3

Podatnik w dniu 6 grudnia 2021 r. wystawił na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej fakturę za dostawę towaru z terminem płatności do dnia 31 grudnia 2021 r. Należność wynikająca z tej faktury nie została uregulowana. Wierzytelność z tej faktury została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. 90. dzień od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze minie w dniu 31 marca 2022 r. Podatnik będzie miał prawo do zastosowania ulgi na złe długi, czyli do pomniejszenia podstawy opodatkowania i podatku należnego o kwotę wynikającą z wystawionej faktury, jeżeli dłużnik (konsument) nie ureguluje należności. Korekty tej będzie mógł dokonać w JPK_VAT za marzec 2022 r., o ile do dnia złożenia rozliczenia za ten okres wierzytelność nie zostanie uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.)

VAT i akcyza - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.