Facebook

Jak szukać?»

NOWY SERWIS dla Prenumeratorów - PLAN KONT z obszernym komentarzem i indeksem księgowań Uwaga: W styczniu "mały" pracodawca powiadamia pracowników o rezygnacji z ZFŚS i wypłaty świadczenia urlopowego. Uwaga: Do 31 stycznia 2023 r. część płatników składek przekazuje do ZUS informację ZUS IWA za 2022 r. Uwaga: Do 31 stycznia br. przedsiębiorca zamierzający opłacać mały ZUS plus dokonuje odpowiedniego zgłoszenia do ubezpieczeń 31 stycznia 2023 r. (wtorek) mija termin złożenia do US: CIT-6R, CIT-6AR, CIT-10Z, CIT-11R za 2022 r. 31 stycznia 2023 r. (wtorek) mija termin złożenia do US: PIT-11, PIT-8C, PIT-R, PIT-40A/PIT-11A, PIT-4R, PIT-8AR za 2022 r. 31 stycznia 2023 r. (wtorek) mija termin złożenia do US druku ZAW-RD, tj. zawiadomienia o wyborze opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (tzw. estoński CIT)
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  VAT i akcyza  »   VAT nienależnie pobrany przez kontrahenta można odzyskać bezpośrednio ...
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

VAT nienależnie pobrany przez kontrahenta można odzyskać bezpośrednio od organu podatkowego - wyrok TSUE

Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno - Finansowych nr 36 (1151) z dnia 20.12.2022
Podatnik (nabywca) może dochodzić - bezpośrednio od organu podatkowego - zwrotu kwoty odpowiadającej VAT nienależnie wykazanemu na fakturze przez kontrahenta oraz przekazanemu przez tego kontrahenta skarbowi państwa (gdy odzyskanie tej kwoty od kontrahenta jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione ze względu na prowadzone postępowanie likwidacyjne oraz gdy nie można zarzucić podatnikom oszustwa/nadużycia, a tym samym nie istnieje ryzyko utraty wpływów podatkowych przez państwo członkowskie). Organ podatkowy jest ponadto zobowiązany do zapłaty odsetek od tej kwoty, jeżeli nie dokonał zwrotu w rozsądnym terminie (na zasadach określonych przez państwo członkowskie).

(wyrok TSUE z 13 października 2022 r., w sprawie C-397/21)

Stan faktyczny

Spółka węgierska korzystała z usług innego podatnika do budowy pawilonu na wystawie, która odbyła się na terenie Włoch. Usługi te zostały potwierdzone fakturami z naliczonym VAT. Faktury zostały zapłacone przez spółkę, natomiast usługodawca odprowadził podatek VAT do węgierskiego organu podatkowego.

Organ podatkowy przeprowadził kontrolę i uznał, że podatek VAT nie był należny na terenie Węgier, ponieważ usługi te były związane z nieruchomością znajdującą się we Włoszech. W związku z tym faktury wystawione przez usługodawcę były błędne.

Spółka węgierska zwróciła się do organu podatkowego o zwrot kwoty odpowiadającej nienależnie zapłaconemu na rzecz kontrahenta VAT oraz o zapłatę odsetek od tej kwoty. Spółka nie zwróciła się o zwrot VAT do kontrahenta (wystawcy faktury), ponieważ był on w trakcie postępowania likwidacyjnego i zdaniem syndyka wierzytelność była nieściągalna.

Sprawa trafiła do sądu węgierskiego, który postanowił zwrócić się z pytaniami prejudycjalnymi w celu ustalenia, czy przepisy unijne należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym:

1) zgodnie z którymi, jeżeli podatnik błędnie wystawia fakturę zawierającą VAT w odniesieniu do dostawy zwolnionej z VAT i wpłaca ten podatek do skarbu państwa w sposób wiarygodny, a odbiorca faktury płaci ten VAT na rzecz wystawcy faktury, organ podatkowy nie dokonuje zwrotu tego VAT ani na rzecz wystawcy, ani na rzecz odbiorcy faktury,

2) które w sytuacji opisanej w pierwszym pytaniu nie zezwalają w żaden sposób odbiorcy faktury na zwrócenie się bezpośrednio do krajowego organu podatkowego z wnioskiem o zwrot VAT lub też zezwalają na to tylko wtedy, gdy odzyskanie danej kwoty VAT w inny sposób na podstawie prawa cywilnego jest niemożliwe lub nadmiernie trudne, w szczególności w sytuacji, gdy wystawca faktury został w międzyczasie postawiony w stan likwidacji (w przypadku udzielenia przez TSUE twierdzącej odpowiedzi na pierwsze pytanie).

Ponadto zadano pytanie, czy w takim przypadku krajowy organ podatkowy państwa członkowskiego jest zobowiązany do zapłaty odsetek od VAT podlegającego zwrotowi (jeżeli tak, to za jaki okres).

Wyrok TSUE

TSUE wydając wyrok w tej sprawie podkreślił, że zasada neutralności VAT, która leży u podstaw wspólnego systemu VAT ustanowionego przez przepisy unijne jest zapewniona przez mechanizm prawa do odliczenia, mający na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego lub zapłaconego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, bez względu na cel czy rezultaty tej działalności, pod warunkiem że działalność ta sama podlega - co do zasady - opodatkowaniu VAT. TSUE zastrzegł, że do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy spółka węgierska miała prawo do odliczenia VAT, gdyż z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym nie wynika wyraźnie, aby korzystała ona z prawa do odliczenia wykazanego na fakturze i błędnie zapłaconego VAT.

Ponadto TSUE wskazał, że w celu zapewnienia neutralności VAT państwa członkowskie powinny ustanowić w swych wewnętrznych porządkach prawnych możliwości skorygowania wszystkich bezzasadnie wykazanych na fakturze podatków, o ile wystawca faktury wykaże dobrą wiarę. Trybunał uznał także, że uregulowanie krajowe, na mocy którego z jednej strony dostawca usług, który błędnie wpłacił VAT na rzecz organów podatkowych, może żądać jego zwrotu, a z drugiej strony odbiorca tych usług może wnieść przeciwko temu dostawcy powództwo cywilne o zwrot nienależnego świadczenia jest zgodne z zasadami neutralności i skuteczności. W rzeczywistości bowiem system taki umożliwia odbiorcy, który poniósł ciężar VAT wykazanego na fakturze w wyniku błędu, otrzymanie zwrotu nienależnie zapłaconych kwot. Powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Trybunał doszedł do wniosku, iż w celu przestrzegania zasady skuteczności państwa członkowskie powinny przewidzieć środki i zasady proceduralne niezbędne dla umożliwienia odbiorcy odzyskania podatku nienależnie wykazanego w fakturze.

W odniesieniu do obowiązku zapłaty odsetek Trybunał uznał, że skoro na państwach członkowskich ciąży obowiązek przewidzenia możliwości korekty lub zwrotu VAT omyłkowo wykazanego na fakturze i zapłaconego na rzecz podatnika posiadającego prawo do odliczenia zapłaconego w ten sposób VAT, w szczególności jeżeli brak jest ryzyka utraty wpływów podatkowych przez dane państwo członkowskie, a taki zwrot wierzytelności z tytułu VAT może być z uwagi na jego charakter porównany do "nadwyżki VAT" w rozumieniu art. 183 dyrektywy VAT, wówczas można odwołać się do tego przepisu. Wprawdzie przepis ten nie przewiduje obowiązku zapłaty odsetek od nadwyżki VAT podlegającej zwrotowi ani nie precyzuje momentu, od którego takie odsetki byłyby należne, ale zasada neutralności systemu podatkowego VAT wymaga, aby straty finansowe wynikłe ze zwrotu nadwyżki VAT dokonanego po przekroczeniu rozsądnego terminu zostały zrekompensowane poprzez zapłatę odsetek za zwłokę.

Ostatecznie TSUE uznał, że Dyrektywę Rady 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że:

"(...) sprzeciwia się ona uregulowaniu państwa członkowskiego, na podstawie którego podatnik, na rzecz którego inny podatnik wyświadczył usługę, nie może dochodzić bezpośrednio od organu podatkowego zwrotu kwoty odpowiadającej VAT, który został mu nienależnie wykazany na fakturze przez tego usługodawcę i który ów usługodawca przekazał skarbowi państwa, podczas gdy odzyskanie owej kwoty od wspomnianego usługodawcy jest niemożliwe lub nadmiernie utrudnione ze względu na to, iż usługodawca ten jest przedmiotem postępowania likwidacyjnego i to także wówczas, gdy nie można zarzucić owym dwóm podatnikom żadnego oszustwa lub nadużycia, a tym samym nie istnieje ryzyko utraty wpływów podatkowych przez owe państwo członkowskie.

(...) w przypadku gdy podatnik, na rzecz którego inny podatnik wyświadczył usługę, może dochodzić bezpośrednio od organu podatkowego zwrotu kwoty odpowiadającej VAT, który został mu nienależnie wykazany na fakturze przez owego usługodawcę i który został przekazany przez tego usługodawcę skarbowi państwa, organ ten jest zobowiązany do zapłaty odsetek od tej kwoty, jeżeli nie dokonał zwrotu tej kwoty w rozsądnym terminie po tym, jak został do tego wezwany. Zasady stosowania odsetek od tej kwoty należą do autonomii proceduralnej państw członkowskich, ograniczonej przez zasady równoważności i skuteczności, przy czym przepisy krajowe dotyczące w szczególności obliczania ewentualnie należnych odsetek nie mogą prowadzić do pozbawienia podatnika stosownego odszkodowania z tytułu straty spowodowanej zwłoką w zwrocie tej kwoty. (...)"

Od redakcji:

Wprawdzie wyrok TSUE nie zapadł w sprawie polskiej, ale może mieć też znaczenie dla polskich podatników.

VAT i akcyza - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.