Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Firma  »  Wskazówki dla przedsiębiorcy  »   Kredyty mieszkaniowe i walutowe w 2017 roku
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Kredyty mieszkaniowe i walutowe w 2017 roku

Gazeta Podatkowa nr 2 (1356) z dnia 5.01.2017
Łukasz Wilmiński

Wraz z początkiem nowego roku ponownie wzrosły kryteria dotyczące wielkości wkładu własnego niezbędnego do zaciągnięcia kredytu hipotecznego. Jednocześnie jednak uruchomiona została nowa pula środków z programu Mieszkanie dla Młodych. W ostatnim okresie zapadło także kilka ciekawych orzeczeń sądowych dotyczących "frankowiczów", dlatego kredytobiorcy mogą powitać rok 2017 z nadzieją na poprawę ich sytuacji kredytowej.

W ostatnim czasie sytuacja dotycząca kredytobiorców ulega dość gwałtownym zmianom. Niezależnie bowiem od działań ustawodawczych mających na celu uregulowanie sytuacji tzw. frankowiczów, część z nich wygrywa także sprawy w sądach. Dodatkowo od 2017 roku zmieniają się kryteria dotyczące wkładu własnego niezbędnego do zaciągnięcia kredytu hipotecznego. Dlatego rok 2017 może przynieść dynamiczne zmiany w zakresie sytuacji kredytobiorców.

Wyższe wymagania

Jednym ze skutków kryzysu finansowego z poprzedniej dekady było wprowadzenie obostrzeń mających na celu ograniczenie udzielania przez banki kredytów hipotecznych. W tym celu Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) już w 2013 r. podjęła uchwałę (tzw. Rekomendacja S) ustalającą minimalny poziom wkładu własnego niezbędnego do zaciągnięcia kredytu hipotecznego. Stopniowo się on zwiększał, aby w 2017 roku wynieść 20%. Warunkowo przy należytym zabezpieczeniu, np. w formie blokady środków na rachunku bankowym, kredytobiorca powinien posiadać co najmniej 10% wkładu własnego. Z uwagi na fakt, iż KNF sprawuje nadzór nad bankami, Rekomendacja S w praktyce jest dla nich wiążąca. Oznacza to, że potencjalny kredytobiorca zainteresowany zaciągnięciem kredytu hipotecznego musi w praktyce posiadać 20% sumy kredytu, jaki chce zaciągnąć, w porównaniu z 15% wkładem własnym wymaganym w 2015 roku. Teoretycznie przy należytym zabezpieczeniu banki mogą zgodzić się na 10% wkład własny, jednak koszty takiego zabezpieczenia mogą być bardzo dotkliwe.

Pomocny przy gromadzeniu wkładu własnego może okazać się program Mieszkanie dla Młodych, który osobom spełniającym kryteria udziału w nim oferuje dofinansowanie kredytu w postaci wkładu własnego. Zmniejsza on zatem nie tylko kwotę pożyczanych pieniędzy, ale pośrednio także kapitał konieczny do spłaty. Jednak poprzez rozszerzenie programu MdM także na nieruchomości używane, środki z programu są intensywnie wykorzystywane. Biorąc pod uwagę zainteresowanie programem od czasu, gdy obejmuje on także dofinansowanie lokali używanych, środki dostępne na 2017 rok mogą zostać wyczerpane już na początku roku.

Ustawa antyspreadowa

Być może w 2017 r. wejdzie w życie nowa ustawa, której projekt przygotowała Kancelaria Prezydenta RP. Chodzi o ustawę o zasadach zwrotu niektórych należności wynikających z umów kredytu i pożyczki, która obciąża banki odpowiedzialnością za różnice kursowe występujące przy wymianie walut na potrzeby udzielenia kredytu. Po przedstawieniu projektu powstało wokół niego wiele kontrowersji, został on jednak skierowany do Komisji Finansów Publicznych.

Projekt ustawy po raz pierwszy definiuje pojęcia kredytu indeksowanego i denominowanego do złotego, co wywołuje obawy części frankowiczów o wykorzystanie tego przez banki w trwających procesach. W wyniku jej uchwalenia kredytobiorcy i pożyczkobiorcy, których zobowiązania zabezpieczone są hipoteką, mieliby jednak możliwość domagania się zwrotu pobranego spreadu walutowego.

W założeniu ustawa dotyczyć ma jedynie konsumentów i co do zasady, osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Wprowadza także górny limit roszczeń. Maksymalną kwotą kapitału z jednego lub kilku kredytów, od którego konsument może domagać się zwrotu spreadu, jest bowiem kwota 350.000 zł. Projekt ustawy dotyczy zobowiązań zaciągniętych od 1 lipca 2000 r. do wejścia w życie ustawy antyspreadowej, tj. 26 sierpnia 2011 r.

Chociaż aktualnie nie ma pewności czy prezydencki projekt zostanie uchwalony, osoby, które zaciągnęły kredyty walutowe, powinny uważnie śledzić przebieg prac ustawodawczych. Natomiast co do innych pomysłów dotyczących frankowiczów, nie wydaje się realne, aby 2017 r. miał przynieść wprowadzenie rozwiązań ustawowych zmierzających do przewalutowania zaciągniętych kredytów po kursach znacznie korzystniejszych niż określone w umowach kredytowych.

Korzystne wyroki

Wielu kredytobiorców niezależnie od działań legislacyjnych zdecydowało się wystąpić przeciwko bankom z pozwami sądowymi. Chociaż na obecnym etapie trudno mówić o ugruntowanym orzecznictwie, to część wyroków jest bardzo korzystna dla kredytobiorców. Sądy uznają w większości za zasadne roszczenia kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyty we frankach szwajcarskich, w przypadku, gdy z treści umów wynikało, iż bank miał możliwość dowolnego ustalania oprocentowania kredytu, postanowienia umowy nie określały bowiem szczegółowych zasad w tym zakresie. Sytuacji takiej dotyczył np. wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 17 października 2016 r., sygn. akt III Ca 1427/15.

W sprawie kredytów frankowych istotne znaczenie ma także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II CSK 768/14, w którym SN uznał, że uznanie za abuzywną tylko części kwestionowanej klauzuli umownej dotyczącej zmiany stopy procentowej pozwala na pozostawienie jako wiążącej strony pozostałej części klauzuli. W konsekwencji biegły sądowy na podstawie pozostałych postanowień umownych może ustalić, jakie powinno być oprocentowanie kredytu.

Z uwagi na ilość spraw dotyczących kredytów walutowych toczących się obecnie w sądach, rok 2017 może przynieść ugruntowanie orzecznictwa w tym zakresie, co w praktyce ułatwi kredytobiorcom negocjacje z bankiem lub dochodzenie swoich praw przed sądem.

Podstawa prawna

Uchwała nr 148/2013 KNF z dnia 18.06.2013 r. w sprawie wydania Rekomendacji S dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie

Wskazówki dla przedsiębiorcy - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60