Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Skutki braku zgody pracownika na zmianę warunków zatrudnienia
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Skutki braku zgody pracownika na zmianę warunków zatrudnienia

Gazeta Podatkowa nr 2 (834) z dnia 5.01.2012
Agata Barczewska

W trakcie zatrudnienia pracodawca może modyfikować jego warunki, zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść pracownika. Zmianie mogą podlegać ustalenia płacowe co do rodzaju umowy czy też inne kwestie związane ze stosunkiem pracy. Czasami pracownik nie wyraża jednak zgody na takie zmiany, co może skutkować nawet rozwiązaniem umowy o pracę.


Zmiana warunków umowy albo zwolnienie

Pracodawca, jako podmiot nadrzędny w stosunku pracy, ma możliwość jednostronnego przekształcenia ustalonych umownie warunków zatrudnienia. Zmiany dotyczące warunków pracy lub płacy może wprowadzić na mocy wypowiedzenia zmieniającego, które dla swojej ważności nie wymaga zgody pracownika. Jeżeli ten jednak sprzeciwi się nowym warunkom zatrudnienia, wówczas skutki tego sprzeciwu będą dotyczyły dalszego obowiązywania całego stosunku pracy. Wypowiedzenie zmieniające, wskutek odmowy przez pracownika przyjęcia nowych warunków zatrudnienia, ulega bowiem przekształceniu w wypowiedzenie całej umowy o pracę. Taka zmiana następuje z mocy samego prawa, dlatego też w treści wypowiedzenia zmieniającego należy zamieścić pouczenie, iż w razie odmowy przyjęcia nowych warunków, umowa o pracę rozwiąże się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Trzeba też poinformować w tym dokumencie pracownika, że jeżeli przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, będzie to uważane za wyrażenie na nie zgody.

Przy braku wspomnianego pouczenia, pracownik może złożyć oświadczenie o niewyrażeniu zgody na nowe warunki zatrudnienia do końca okresu wypowiedzenia. Przyjęcie zaproponowanych przez pracodawcę warunków pracy lub płacy oznacza, że treść stosunku pracy ulegnie przekształceniu w ramach obowiązującej umowy po upływie okresu wypowiedzenia zmieniającego. Odmowa akceptacji - że umowa o pracę ulegnie definitywnemu rozwiązaniu.

Inaczej przedstawia się sprawa z propozycją pracodawcy odnośnie zmiany warunków umowy w trybie porozumienia. Jest to sposób modyfikacji warunków umowy lub jej rozwiązania w oparciu o zgodną wolę obu stron stosunku pracy. Do czasu uzyskania obopólnej akceptacji pracownika i pracodawcy, propozycja zawarcia porozumienia, niezależnie od tego, przez kogo została złożona, jest jednak tylko ofertą. Może być ona przyjęta przez stronę, do której jest skierowana, ale nie musi. Brak zgody pracownika na porozumienie nie zmienia więc niczego w dotychczasowym stosunku pracy, który trwa nadal.


Etat z odpowiedzialnością materialną

Praca w wielu branżach łączy się z ponoszeniem większej niż zazwyczaj odpowiedzialności materialnej przez pracownika. Jest to związane z wykonywaniem czynności zawodowych w styczności z mieniem pracodawcy i w warunkach odpowiedzialności za nie. Zewnętrznym przejawem powierzenia pracownikowi mienia z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia się jest na ogół podpisanie przez zatrudnionego umowy o odpowiedzialności materialnej. Często jednak pracownicy obawiają się przyjąć na siebie taką odpowiedzialność, ponieważ w razie wystąpienia niedoboru w mieniu może ona skutkować obowiązkiem wyrównania przez nich zaistniałej szkody.

Propozycja zawarcia umowy o odpowiedzialności materialnej z formalnego punktu widzenia nie wiąże pracownika, ma więc prawo jej nie przyjąć. Może się jednak pojawić pytanie o dopuszczalność wypowiedzenia przez pracodawcę z tego powodu umowy o pracę. Zatrudniający może bowiem nie być zainteresowany w dalszym zatrudnianiu pracownika, który nie chce pracować na warunkach istotnych dla pracodawcy. W takich sytuacjach uznaje się, że wypowiedzenie umowy pracownikowi, który nie zgadza się na przyjęcie odpowiedzialności materialnej, jest uzasadnione. Przyjmuje się bowiem, że wypowiedzenie umowy o pracę stanowi zwyczajny tryb rozwiązania stosunku pracy, w związku z czym nie jest wymagane, aby wystąpiła szczególnie ważna przyczyna dokonania wypowiedzenia.

Pracodawca nie ma też obowiązku "szukać" innego stanowiska pracy dla pracownika, który nie zamierza wykonywać zatrudnienia związanego z odpowiedzialnością materialną.


Bez konkurencji i bez umowy

Umowa o zakazie konkurencji (w trakcie trwania stosunku pracy lub po jego zakończeniu) jest jednym z rodzajów umów podpisywanych w związku z zatrudnieniem w ramach umowy o pracę. Jest to umowa o charakterze "uzupełniającym" czy pobocznym, zawierana w celu pełniejszego zabezpieczenia interesów pracodawcy. Pracownik na ogół nie występuje pierwszy z propozycją jej podpisania. Jego zadaniem jest tylko wyrażenie zgody lub odmowa uwzględnienia propozycji pracodawcy. Jeżeli brak akceptacji pracownika dotyczy umowy o zakazie konkurencji, wówczas pracodawca, bez zbytniej obawy o konsekwencje swojej decyzji, może wypowiedzieć umowę o pracę. Pracodawca ma bowiem prawo zabezpieczyć swoje interesy przed działalnością konkurencyjną pracowników. Pracownik natomiast ma ogólny obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy (art. 100 § 2 pkt 4 K.p.), czego wyrazem w konkretnej sytuacji może być zgoda na podpisanie umowy nakładającej na niego zakaz konkurencji.


Odwołanie się od wypowiedzenia zmieniającego nie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia o nieprzyjęciu nowych warunków.


Należy podkreślić, że odmowa podpisania umowy o zakazie konkurencji może być uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia tylko w przypadku, gdy jej warunki są zgodne z prawem pracy. Złożenie pracownikowi propozycji zawarcia wskazanej umowy, jeżeli jej zapisy są niezgodne z przepisami, uprawnia pracownika do odmowy jej podpisania. W takim przypadku pracodawca nie będzie miał uzasadnionej podstawy do wypowiedzenia umowy (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1997 r., sygn. akt I PKN 333/97). W szczególności bezprawna będzie umowa o zakazie konkurencji wprowadzająca zakaz jakiejkolwiek dodatkowej pracy poza zatrudnieniem u macierzystego pracodawcy.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.)

Umowy i płace - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.