Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Wynagrodzenie za pracę przypadającą w wolną sobotę
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Wynagrodzenie za pracę przypadającą w wolną sobotę

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 16 (466) z dnia 10.08.2018

Pracownik zatrudniony w systemie podstawowym w czteromiesięcznym okresie rozliczeniowym, w ostatnim miesiącu okresu przepracował dodatkowo jedną sobotę. Jak obliczyć jego wynagrodzenie z uwzględnieniem różnych wariantów, tj. gdy praca była krótsza/dłuższa niż norma dobowa oraz gdy "oddano"/"nie oddano" innego dnia wolnego?

Z pytania wynika, że przepracowana przez pracownika sobota była dla niego dniem wolnym od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Przepisy przewidują rekompensowanie takiej pracy tylko w jeden sposób, tj. innym dniem wolnym od pracy, udzielonym do końca okresu rozliczeniowego (art. 1513 K.p.). Ponadto, jeśli praca w dniu wolnym przekraczała normę dobową, za przekroczenia, które należy uznać za "zwykłe" nadgodziny dobowe, przysługują oprócz normalnego wynagrodzenia dodatki w wysokości:

Jeżeli zaś liczba godzin pracy w dniu wolnym była niższa od zaplanowanej w dniu "oddanym", co prowadzi do "niedopracowania" wymiaru, to zdaniem większości autorów pracownikowi przysługuje za brakujące godziny wynagrodzenie przestojowe. Stanowisko doktryny w tej sprawie wywodzone jest z kodeksowego pojęcia przestoju, w myśl którego, jest to sytuacja gdy pracownik jest gotów do pracy, a doznaje przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy (tu polecenia pracy w dniu wolnym, skutkującym niedopracowaniem wymiaru).

Zwracamy uwagę! W literaturze przedmiotu można też spotkać pogląd przeciwstawny, oparty w głównej mierze na art. 1512 § 2 in fine K.p., który reguluje rekompensatę nadgodzin dobowych czasem wolnym. Powołany przepis przewiduje, iż w przypadku gdy udzielenie czasu wolnego następuje z inicjatywy pracodawcy, to nie może powodować obniżenia wynagrodzenia. Jak podnoszą jego zwolennicy, brak jest analogicznego rozwiązania w razie "oddawania" dnia wolnego w okolicznościach opisanych w pytaniu. Ze stanowiskiem tym trudno się jednak zgodzić, gdyż w tym przypadku czas oddany jest o połowę wyższy od przepracowanego, stąd szczególna regulacja zabezpieczająca wynagrodzenie pracownika.

Przykład 1

Pracownik wykonuje pracę od poniedziałku do piątku od 700 do 1500 w 4-miesięcznym okresie rozliczeniowym i jest wynagradzany stawką 3.000 zł miesięcznie. Pracodawca polecił mu stawić się do pracy 21 kwietnia br. (sobota), uzgodnił z zainteresowanym w zamian dzień wolny w poniedziałek 23 kwietnia br.

Wariant 1 - w sobotę pracownik wykonywał pracę od 700 do 1700..

W tym przypadku wystąpiły dwie nadgodziny dobowe (od 1500 do 1700), za które wypłacono normalne wynagrodzenie i dwa 50% dodatki (3.000 zł : 160 godz. = 18,75 zł; 18,75 zł x 50% = 9,38 zł; 18,75 zł x 2 godz. + 9,38 zł x 2 godz. = 56,26 zł).

W pozostałym zakresie wymiar czasu pracy został zbilansowany. Pracownik otrzymał pełne wynagrodzenie miesięczne, które łącznie z wynagrodzeniem za nadgodziny wyniosło 3.056,26 zł, tj. (3.000 zł + 56,26 zł).

Wariant 2 - w sobotę pracownik wykonywał pracę od 700 do 1200..

W tym przypadku nastąpiło "niedopracowanie" wymiaru o 3 godziny, zgodnie z wyliczeniem: 160 godzin normatywnego czasu pracy + 5 godzin dodatkowych - 8 godzin odebranych = 157 godzin. Pracownik za brakujące 3 godziny otrzymał wynagrodzenie przestojowe. W efekcie wypłacono mu pełne wynagrodzenie miesięczne w wysokości 3.000 zł, gdyż wynagrodzenie przestojowe wynika z osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a tylko gdy taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia (nie niższego od minimalnego).


W praktyce może się zdarzyć, że praca w wolną sobotę zostanie rozpoczęta wcześniej niż o zwykłej godzinie rozkładowej. Wówczas dojdzie do naruszenia normy dobowej z poprzedniego dnia roboczego.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Jak wyjaśnił resort pracy: "(...) podjęcie pracy w tej samej dobie pracowniczej, po przepracowaniu dobowej normy czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Oznacza to, że wszystkie godziny pracy w tej samej dobie, przekraczające osiem godzin, będą pracą nadliczbową (art. 151 § 1 K.p.). Natomiast w kolejnej dobie, czyli w okresie 24 godzin od zakończenia poprzedniej doby, czas pracy jest liczony od nowa i tylko te godziny pracy, które w niej wystąpią, będą zaliczone do pracy w tej dobie. (...)" (por. pismo z 1 sierpnia 2008 r., znak DPR-III-079-437/TW/08).

Przykład 2

Przyjmujemy założenia z przykładu 1, z tym że praca w wolną sobotę nastąpiła wcześniej niż o zwykłej godzinie rozkładowej i trwała:

Wariant 1 - od 600 do 1600.

Sobotnia praca spowodowała wystąpienie dwóch nadgodzin dobowych: jedna w dobie piątkowej (od 600 do 700), a druga w dobie sobotniej (od 1500 do 1600).

Wynagrodzenie pozostało na takim samym poziomie jak ustalone w wariancie 1 przykładu 1 (3.056,26 zł), chyba że pora nocna u pracodawcy została określona na przedział od 2300 do 700. Wówczas za nadgodzinę piątkową przysługiwałby 100% dodatek.

Wariant 2 - od 600 do 1100.

Pierwsza godzina pracy w sobotę (od 600 do 700) stanowiła nadgodzinę dobową z doby piątkowej, kolejne 4 godziny zostały zrekompensowane dniem wolnym, a 4 godziny niedopracowane do pełnego wymiaru opłacono wynagrodzeniem przestojowym. Pracownik otrzymał pełne wynagrodzenie zasadnicze oraz wynagrodzenie i dodatek za nadgodzinę z doby piątkowej w wysokości 28,13 zł (18,75 zł + 9,38 zł), a jeśli przypadała ona na porę nocną w kwocie 37,50 zł (18,75 zł + 18,75 zł).


Jeżeli pracodawcy nie udałoby się "oddać" dnia wolnego za pracę w wolną sobotę, to godziny niebędące nadgodzinami dobowymi stanowiłyby przekroczenia średniotygodniowe, za które przysługuje, obok normalnego wynagrodzenia, 100% dodatek.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Jak wyjaśniło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: "(...) Skoro zatem praca wykonywana w określonych godzinach nie może być zakwalifikowana jako praca nadliczbowa na dobę, bowiem nie przypada w dobie pracowniczej, a między kolejnymi dobami pracowniczymi, to powinna być ona rozliczona jako praca nadliczbowa wynikająca z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy (...)" (por. pismo z 13 września 2013 r.).

Przykład 3

Załóżmy, że pracodawca, o którym mowa w poprzednich przykładach, nie udzielił pracownikowi innego dnia wolnego. Wówczas był zobowiązany wypłacić:

  • w wariancie 1 przykładu 1 - pełne wynagrodzenie (3.000 zł), wynagrodzenie wraz z dodatkiem za 2 nadgodziny dobowe (56,26 zł) oraz wynagrodzenie wraz z dodatkiem za 8 nadgodzin średniotygodniowych (18,75 zł x 8 godz. + 18,75 zł x 8 godz. = 300 zł),
     
  • w wariancie 1 przykładu 2 - pełne wynagrodzenie (3.000 zł), wynagrodzenie wraz z dodatkiem za 2 nadgodziny dobowe (56,26 zł albo 65,63 zł, tj. 18,75 zł x 2 godz. + 9,38 zł x 1 godz. + 18,75 zł x 1 godz., w zależności od przedziału pory nocnej w zakładzie) oraz wynagrodzenie wraz z dodatkiem za 8 nadgodzin średniotygodniowych (300 zł),
     
  • w wariancie 2 przykładu 1 - pełne wynagrodzenie (3.000 zł) oraz wynagrodzenie wraz z dodatkiem za 5 nadgodzin średniotygodniowych (37,50 zł x 5 godz. = 187,50 zł),
     
  • w wariancie 2 przykładu 2 - pełne wynagrodzenie (3.000 zł), wynagrodzenie wraz z dodatkiem za 1 nadgodzinę dobową (28,13 zł albo 37,50 zł w zależności od przedziału pory nocnej w zakładzie) oraz wynagrodzenie wraz z dodatkiem za 4 nadgodziny średniotygodniowe (37,50 zł x 4 godz. = 150 zł).


Zwracamy uwagę!
Uchybienie obowiązkowi oddania dnia wolnego za pracę w wolną sobotę może wystąpić tylko wyjątkowo, w okolicznościach omówionych m.in. w UiPP nr 12/2018, str. 37-39.

Umowy i płace - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.