Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Składki, zasiłki, emerytury  »  Zasiłki i inne świadczenia  »   Uprawnienia pracodawcy w zakresie kontroli zwolnień lekarskich
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Uprawnienia pracodawcy w zakresie kontroli zwolnień lekarskich

Gazeta Podatkowa nr 92 (1549) z dnia 15.11.2018
Honorata Urbaniak

Jednym z wypłacanych ubezpieczonemu przez pracodawcę świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego jest zasiłek chorobowy, a ze środków własnych pracodawcy - wynagrodzenie chorobowe. Podstawą do wypłaty tych świadczeń jest stwierdzony przez właściwe osoby stan niezdolności pracownika do pracy w odpowiednim dokumencie, który pracodawcy mają obowiązek skontrolować przede wszystkim pod względem formalnym, a niektórzy z płatników nawet pod kątem merytorycznym.

Zaświadczenia lekarskie potwierdzają czasową niezdolność do pracy m.in. z powodu choroby albo konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Mogą być wystawiane np. przez lekarza, lekarza dentystę, felczera, po udzieleniu przez ZUS wskazanym osobom odpowiedniego upoważnienia. Dokument w postaci zaświadczenia lekarskiego jest wystawiany zgodnie ze wzorem ustalonym przez ZUS.

Kontrola formalna

Kontrola zwolnienia lekarskiego przebiega w dwóch etapach. Pierwszy z nich to kontrola formalna polegająca na sprawdzeniu czy zaświadczenie lekarskie:

  • nie zostało sfałszowane,
     
  • zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania takiego zaświadczenia.

Jeżeli w wyniku dokonania kontroli zachodzi podejrzenie, że zaświadczenie lekarskie zostało:

  • sfałszowane - pracodawca występuje do lekarza leczącego o wyjaśnienie sprawy,
     
  • wydane niezgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich - pracodawca występuje o wyjaśnienie sprawy do ZUS.

Stanowi o tym § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich, zwanego rozporządzeniem.

Drugi etap kontroli

Gdy uprawniony do przeprowadzania kontroli pracodawca, a więc płatnik składek na ubezpieczenie chorobowe, który zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, ma wątpliwości albo podejrzenia, że ubezpieczony w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:

  • wykonuje pracę zarobkową albo
     
  • wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy w sposób niezgodny z jego celem,

przeprowadza kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy.

Kontrola taka obejmuje zarówno zaświadczenia lekarskie potwierdzające czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, jak i konieczność osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny. W przypadku gdy ubezpieczony legitymuje się zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodzin, dodatkowo płatnik składek może kontrolować, czy poza ubezpieczonym nie ma innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mogących zapewnić opiekę. Możliwość taka nie dotyczy sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat.

Kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy podlegają również zaświadczenia lekarskie, w oparciu o które ubezpieczeni będący pracownikami zachowują prawo do wynagrodzenia chorobowego za pierwsze w roku kalendarzowym dni niezdolności do pracy.

Jeśli w ramach przeprowadzonej kontroli zostaną stwierdzone okoliczności wskazujące na nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego od pracy, osoba kontrolująca sporządza protokół według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. W protokole, a mianowicie w pkt II. Ustalenia osób przeprowadzających kontrolę, należy opisać okoliczności zaistniałe podczas przeprowadzenia kontroli, w szczególności wskazać na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia od pracy. Protokół należy przedłożyć ubezpieczonemu w celu umożliwienia mu wniesienia uwag.


Protokół kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy dostępny jest w serwisie www.druki.gofin.pl.


Protokół sporządza się tylko w przypadku stwierdzenia, że ubezpieczony niewłaściwie wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy.

Zasady kontroli merytorycznej

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy może być przeprowadzona w miejscu zamieszkania, miejscu czasowego pobytu lub miejscu zatrudnienia osoby kontrolowanej. Przy czym powinna być ona dokonywana w miarę potrzeby, bez ustalania z góry stałych jej terminów, a nasilana szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja z powodu choroby lub sprawowania opieki.

Aby kontrola merytoryczna została przeprowadzona zgodnie z przepisami od strony formalnej, to osobie kontrolującej prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy płatnik składek wystawia imienne upoważnienie. Wzór upoważnienia stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Wątpliwości, czy zwolnienie lekarskie od pracy wykorzystywane było niezgodnie z jego celem, rozstrzyga właściwy ZUS, uzyskując w miarę potrzeby opinię lekarza leczącego i wydając w razie sporu decyzję, od której przysługują środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach.

Sankcje

Przewidziana przez ustawodawcę sankcja za nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego przez ubezpieczonego to utrata prawa do świadczeń chorobowych za cały okres objęty zaświadczeniem lekarskim, w trakcie którego przeprowadzono kontrolę. Należności chorobowych nie otrzyma również ubezpieczony posługujący się sfałszowanym zaświadczeniem. Tak wynika z art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 1368 ze zm.).

Ponadto okres, za który ubezpieczony nie otrzyma świadczeń z omawianych powodów, wlicza się do tzw. okresu zasiłkowego.

Podstawa prawna

Rozporządzenie z dnia 27.07.1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz. U. nr 65, poz. 743)

Zasiłki i inne świadczenia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.