Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Składki, zasiłki, emerytury  »  Zasiłki i inne świadczenia  »   Nadgodziny w podstawie wymiaru zasiłku
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Nadgodziny w podstawie wymiaru zasiłku

Gazeta Podatkowa nr 25 (1379) z dnia 27.03.2017
Bożena Dziuba

Choroba, macierzyństwo albo opieka nad dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny uprawnia ubezpieczonego do skorzystania ze stosownego świadczenia chorobowego. Podstawę wymiaru tych świadczeń dla pracownika stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za okres 12 lub pełnych miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy, z uwzględnieniem wynagrodzenia za przepracowane w tym czasie nadgodziny.

Ogólne zasady ustalania podstawy zasiłku

Podstawę wymiaru świadczeń chorobowych przysługujących pracownikowi z założenia stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli jednak niezdolność do pracy powstała przed upływem takiego okresu, wówczas brane jest pod uwagę wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru świadczenia chorobowego ustala się przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego przez pracownika za okres odpowiednio 12 lub pełnych miesięcy kalendarzowych przez liczbę miesięcy, w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte.

Natomiast w przypadku niezdolności do pracy powstałej przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru świadczenia chorobowego stanowi wynagrodzenie, które pracownik osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy.

Stanowi o tym art. 36 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1, art. 47 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwanej ustawą zasiłkową.

Pojęcie wynagrodzenia

Przez wynagrodzenie dla celów obliczenia podstawy wymiaru świadczenia rozumie się przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, finansowanych przez ubezpieczonego.

Uwzględnieniu podlega zatem nie tylko wynagrodzenie zasadnicze, ale również inne oskładkowane składniki wynagrodzenia, w tym różnego rodzaju premie, nagrody i dodatki (z zastrzeżeniem wynikającym z art. 41 ustawy zasiłkowej) oraz wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych.

Wynagrodzenie za nadgodziny uwzględnia się w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych wraz z wynagrodzeniem za miesiąc, za który zostały wypłacone. Co istotne, bez znaczenia jest tu fakt, kiedy dokonano wypłaty tego wynagrodzenia. Ważne, za jaki okres ono przysługuje (przykład).

Jeśli natomiast wynagrodzenie za nadgodziny za miesiąc uwzględniany przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia zostanie wypłacone z opóźnieniem, już po wypłacie świadczenia, konieczne jest przeliczenie tej podstawy (z uwzględnieniem wypłaconego wynagrodzenia za nadgodziny) i dokonanie wyrównania świadczenia.

Nie zawsze z uzupełnieniem

Jeżeli w uwzględnianym okresie pracownik nie osiągnął wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia chorobowego:

  • wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy,
     
  • przyjmuje się, po uzupełnieniu do pełnego miesiąca, wynagrodzenie z miesięcy, w których przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy.

Zasady uzupełniania wynagrodzenia zostały określone w art. 37 ust. 2 ustawy zasiłkowej. Są one analogiczne jak przy ustalaniu wynagrodzenia, które pracownik osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy. Jeśli zatem przykładowo pracownikowi przysługuje:

  • wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości - uzupełnione za dany miesiąc wynagrodzenie stanowi wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie, na podstawie którego powstał stosunek pracy,
     
  • wynagrodzenie zmienne zmniejszane proporcjonalnie za okres absencji chorobowej - jego uzupełnienie do pełnego miesiąca polega na podzieleniu wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę dni, które pracownik był zobowiązany przepracować w tym miesiącu.

Z kolei składniki wynagrodzenia zmniejszane wprawdzie za okres absencji chorobowej, ale nieproporcjonalnie (np. kwotowo lub procentowo), przyjmowane są do podstawy wymiaru świadczenia w kwocie faktycznie wypłaconej, bez uzupełnienia.

Uzupełnieniu nie podlega również wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Jest ono uwzględniane w podstawie wymiaru zasiłku wyłącznie w kwocie faktycznie wypłaconej i to pod warunkiem, że uwzględniane jest również wynagrodzenie za ten miesiąc.


Wynagrodzenie za nadgodziny przyjmowane jest do podstawy wymiaru świadczenia w kwocie faktycznie wypłaconej (bez uzupełnienia).


Przykład

Pracownik, zatrudniony na umowę o pracę od 1 października 2016 r., przez 7 dni marca 2017 r. sprawował opiekę nad chorym dzieckiem. Poprzednio ze świadczenia chorobowego (tj. z wynagrodzenia chorobowego) korzystał w listopadzie 2016 r. (przez 5 dni). Oprócz wynagrodzenia zasadniczego, określonego w umowie o pracę w stałej kwocie, otrzymuje on premię miesięczną zmniejszaną proporcjonalnie za okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy oraz wynagrodzenie za nadgodziny (patrz tabela). O ile jednak te dwa pierwsze składniki wynagrodzenia wypłacane są do końca miesiąca, za który przysługują, to wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wypłacane jest do 10. dnia następnego miesiąca.

Podstawę wymiaru zasiłku opiekuńczego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres od października 2016 r. do lutego 2017 r. Wynosi ona 2.322,55 zł, zgodnie z wyliczeniem:

M-c/
rok
Liczba dni, które Wynagrodzenie
zasadnicze
Premia miesięczna
zmienna
Wynagrodzenie
za pracę w godzinach nadliczbowych
Razem wynagro-
dzenie wypłacone za dany miesiąc
prze-
praco-
wał
powi-
nien prze-
pra-
cować
data wypłaty kwota wypłacona* kwota uwzglę-
dniana
data wypłaty kwota wypłacona* kwota uwzglę-
dniana
data wypłaty kwota wypła-
cona*/
uwzglę-
dniana
(1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (12) = 
(6) + (9) + (11)
10/2016 21 21 2016-10-28 1.725,80 zł 1.725,80 zł 2016-10-28 345,16 zł 345,16 zł - - 2.070,96 zł
11/2016 15 20 2016-11-29 1.438,15 zł 1.725,80 zł** 2016-11-29 287,65 zł 383,53 zł*** 2016-12-09 296,01 zł 2.405,34 zł
12/2016 21 21 2016-12-29 1.725,80 zł 1.725,80 zł 2016-12-29 388,31 zł 388,31 zł - - 2.114,11 zł
1/2017 21 21 2017-01-30 1.725,80 zł 1.725,80 zł 2017-01-30 345,16 zł 345,16 zł 2017-02-10 465,97 zł 2.536,93 zł
2/2017 20 20 2017-02-27 1.725,80 zł 1.725,80 zł 2017-02-27 431,45 zł 431,45 zł 2017-03-10 328,16 zł 2.485,41 zł

Łączne wynagrodzenie uwzględniane w podstawie wymiaru świadczenia

11.612,75 zł
Liczba uwzględnianych miesięcy 5

Podstawa wymiaru świadczenia (tj. 11.612,75 zł : 5 = 2.322,55 zł)

2.322,55 zł

* kwota po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika
** kwota określona w umowie o pracę po odliczeniu wartości odpowiadającej 13,71%
*** kwota wynikająca z wyliczenia: 287,65 zł : 15 dni × 20 dni = 383,53 zł

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 372 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Zasiłki i inne świadczenia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60