Wyszukaj

Jak szukać?»

30 kwietnia 2018 r. (poniedziałek) mija termin złożenia do US zeznań za 2017 r.: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39 oraz oświadczenia PIT-OP
Zamknij
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Rachunkowość  »  Księgi rachunkowe  »   Rozwiązania ewidencyjne dotyczące podatku od nieruchomości
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Rozwiązania ewidencyjne dotyczące podatku od nieruchomości

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 5 (461) z dnia 1.03.2018
1. Unormowania prawne dotyczące podatku od nieruchomości

Podatek od nieruchomości oraz obowiązki z nim związane, tj. ustalanie jego wysokości, terminy płatności i inne, reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm.).

Przedmiot i podstawa opodatkowania
Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

 

Podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia,
2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa,
3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 4-6 ww. ustawy - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego
Podmioty obowiązane do zapłaty podatku od nieruchomości
Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych,
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,
3) użytkownikami wieczystymi gruntów,
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
  a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
  b) jest bez tytułu prawnego.

Uwaga: Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego
Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Przy czym, jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

 

Uwaga: Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.

Zasady i częstotliwość opłacania podatku od nieruchomości
Osoby fizyczne:
- składają właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania,
- wpłacają podatek w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do: 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego.
Podatek od nieruchomości na rok podatkowy ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania.
Osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe:
- składają, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku,
- wpłacają obliczony w deklaracji podatek (bez wezwania) na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15. każdego miesiąca, a za styczeń do 31 stycznia.

Uwaga: Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub spółek nieposiadających osobowości prawnej, z wyjątkiem osób tworzących wspólnotę mieszkaniową, osoby fizyczne składają deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacają podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne.


2. Podatek od nieruchomości rozliczany w czasie jako koszt przyszłych okresów
Kwotę podatku od nieruchomości płatnego w miesięcznych ratach można rozliczać w czasie za pośrednictwem konta 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów".

Obowiązek opłacania podatku od nieruchomości w miesięcznych ratach, w terminach do 15. każdego miesiąca, a za styczeń do 31 stycznia, mają m.in. osoby prawne, jednostki organizacyjne i spółki niemające osobowości prawnej.

Podatek od nieruchomości powinien być zarachowany zgodnie z zasadą memoriału, do ksiąg rachunkowych tego roku obrotowego którego dotyczy, bez względu na termin zapłaty. Ponadto, w odniesieniu do kosztów poniesionych z góry, co może również mieć miejsce w przypadku podatku od nieruchomości, a także wtedy, gdy kwota tego podatku stanowi dla jednostki znaczącą wartość, należy uwzględnić art. 39 ust. 1 ustawy o rachunkowości, tzn. dokonywać czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, gdy dotyczą one przyszłych okresów sprawozdawczych.

Wskazniki i stawki Stawki podatku od nieruchomości
podajemy w serwisie www.wskazniki.gofin.pl
zakładce Inne podatki i opłaty

Zasadniczo, kwotę podatku od nieruchomości nalicza się i wykazuje w deklaracji w wysokości za cały rok kalendarzowy. Roczną kwotę podatku odnosi się w księgach rachunkowych w ciężar kosztów działalności operacyjnej na konto 40-3 "Podatki i opłaty", a w przypadku ewidencji na kontach zespołu 5 na konto 55 "Koszty zarządu". Jeżeli kwota podatku od nieruchomości znacząco wpływa na wynik finansowy bieżącego okresu (miesiąca), jednostka rozlicza ten wydatek w czasie za pomocą konta 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów".

Sposób ewidencji czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów zależy od przyjętego przez jednostkę schematu rozliczania kosztów, co przedstawia poniższa tabela.

Rodzaj ewidencji kosztów Koszt wynikający z dowodu księgowego Zaliczenie kosztu do rozliczenia w czasie Zarachowanie kosztu do okresu, którego dotyczy
Jednostka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4
- Wn konto 40-3 "Podatki i opłaty",
- Ma konto 22-3 "Pozostałe rozrachunki publicznoprawne"
- Wn konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów",
- Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów"
- Wn konto 49 "Rozliczenie kosztów",
- Ma konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów"
Jednostka prowadzi ewidencję kosztów na kontach zespołu 4 i 5
- Wn konto 40-3 "Podatki i opłaty",
- Ma konto 22-3 "Pozostałe rozrachunki publicznoprawne"
- Wn konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów",
- Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów"
- Wn konto 55 "Koszty zarządu",
- Ma konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów"
Jednostka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie na kontach zespołu 5
- Wn konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów",
- Ma konto 22-3 "Pozostałe rozrachunki publicznoprawne"
- Wn konto 55 "Koszty zarządu",
- Ma konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów"

3. Księgowanie rat podatku od nieruchomości bezpośrednio w koszty
Możliwe jest również księgowanie miesięcznej raty podatku od nieruchomości bezpośrednio w koszty w miesiącu, którego rata dotyczy bez wcześniejszego ujmowania na koncie 64-0, jako kosztu podlegającego rozliczeniu w czasie.

Ewidencja podatku od nieruchomości będzie wówczas przebiegać następująco:

1) zapłata miesięcznej raty podatku od nieruchomości:
      - Wn konto 22-3 "Pozostałe rozrachunki publicznoprawne",
      - Ma konto 13-0 "Rachunek bieżący",
2) miesięczna rata podatku od nieruchomości:
      - Wn konto 40-3 "Podatki i opłaty" lub 55 "Koszty zarządu",
      - Ma konto 22-3 "Pozostałe rozrachunki publicznoprawne".

Przykład

Podatek od nieruchomości ujmowany comiesięcznie bezpośrednio na koncie kosztów

I. Założenia:

  1. Spółka z o.o. w styczniu wyliczyła podatek od nieruchomości w wysokości: 9.300 zł za cały 2018 r. oraz złożyła deklarację podatku od nieruchomości.
     
  2. Jednostka prowadzi ewidencję kosztów podstawowej działalności operacyjnej w zespole 4 i 5. W polityce rachunkowości przyjęła, że podatek od nieruchomości księguje co miesiąc w 1/12 jego wartości bezpośrednio w ciężar konta 40-3 "Podatki i opłaty" oraz równolegle w ciężar konta 55 "Koszty zarządu".
     
  3. Spółka dokonuje co miesiąc przelewu podatku na rachunek gminy.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. WB - zapłata podatku od nieruchomości za styczeń 2018 r.: 9.300 zł : 12 mc-y =  775 zł 22-3 13-0
2. PK - kwota podatku od nieruchomości za styczeń 2018 r.:      
   a) zaliczenie podatku w ciężar kosztów zespołu 4 775 zł 40-3 22-3
   b) księgowanie równoległe na kontach zespołu 5 775 zł 55 49

III. Księgowania:

Podatek od nieruchomości ujmowany comiesięcznie bezpośrednio na koncie kosztów


4. Ujęcie kwoty podatku od nieruchomości jednorazowo, w miesiącu zapłaty
Podatek od nieruchomości, którego jednostka jest płatnikiem, niestanowiący znaczącej kwoty, można ująć jednorazowo w ciężar kosztów działalności operacyjnej.

Jeśli kwota podatku od nieruchomości jest nieistotna z punktu widzenia jednostki, to znaczy nie wpłynie w negatywny (ujemny) sposób na przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik finansowy jednostki, to całą kwotę podatku można zaksięgować jednorazowo w ciężar kosztów, zapisem:

      - Wn konto 40-3 "Podatki i opłaty" lub 55 "Koszty zarządu",
      - Ma konto 22-3 "Pozostałe rozrachunki publicznoprawne",
oraz równolegle (w przypadku ewidencji kosztów na kontach zespołu 4 i 5):
      - Wn konto 55 "Koszty zarządu",
      - Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów".

Decyzję o sposobie ujmowania podatku od nieruchomości w księgach rachunkowych podejmuje kierownik jednostki, mając na uwadze poziom istotności, który jednostka określa samodzielnie w polityce (zasadach) rachunkowości.

Przykład

Podatek od nieruchomości ujęty jednorazowo na koncie kosztów

I. Założenia:

  1. Jednostka w styczniu ustaliła wysokość podatku od nieruchomości w wysokości: 250 zł za cały 2018 r. Przekazała deklarację na podatek od nieruchomości w wymaganym terminie oraz dokonała jego zapłaty z rachunku bankowego.
     
  2. Jednostka prowadzi ewidencję kosztów podstawowej działalności operacyjnej wyłącznie na kontach zespołu 4. W polityce rachunkowości przyjęła, iż kwotę podatku od nieruchomości, ze względu na niską (nieznaczącą) wartość ujmuje w ciężar kosztów na koncie 40-3 "Podatki i opłaty" jednorazowym zapisem.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - podatek od nieruchomości za 2018 r. 250 zł 40-3 22-3
2. WB - uregulowanie zobowiązania z tytułu podatku 250 zł 22-3 13-0

III. Księgowania:

Podatek od nieruchomości ujęty jednorazowo na koncie kosztów

Księgi rachunkowe - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60