Jak szukać?»

Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek ZUS oraz wnioski o świadczenie postojowe dostępne są w serwisie www.druki.gofin.pl »POMOC DLA PRACODAWCY W RAMACH TARCZY ANTYKRYZYSOWEJ (zobacz więcej)
Zamknij
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Inne zagadnienia  »   Działania pracodawcy w razie zagrożenia koronawirusem
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.gazetapodatkowa.gofin.pl
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Działania pracodawcy w razie zagrożenia koronawirusem

Gazeta Podatkowa nr 24 (1690) z dnia 23.03.2020
Agata Barczewska

Warunki wykonywania pracy w każdym zakładzie powinny być bezpieczne i higieniczne. Dlatego też pracodawca powinien - w razie wystąpienia zagrożenia dla zdrowia i życia zatrudnionych - podjąć niezbędne działania przeciwdziałające zagrożeniu. Sytuacje niebezpieczne mogą być związane z różnymi okolicznościami, m.in. z rozprzestrzenianiem się groźnych chorób zakaźnych.

Bhp w warunkach zagrożenia

Pracownik podejmując pracę na danym stanowisku powinien być zdolny do jej wykonywania. Wymaga to dysponowania nie tylko odpowiednimi kompetencjami zawodowymi, ale również właściwym stanem psychofizycznym. Ustalenie zdolności pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku (w odniesieniu do jego stanu zdrowia) jest celem badań profilaktycznych, a negatywne orzeczenie lekarza medycyny pracy uniemożliwia podjęcie pracy.

Generalnie więc pracownik wykonujący pracę powinien być zdrowy, a pracownik niezdolny do jej wykonywania nie może być dopuszczony na stanowisko pracy. Czasami jednak stan zdrowia pracownika ulega gwałtownej zmianie pod wpływem silnych czynników chorobowych, np. zarażenia się chorobą zakaźną. W ostatnim czasie takie ryzyko dotyczy rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, zwanego koronawirusem.

W sytuacji zagrożenia tym wirusem może pojawić się wiele pytań, np. co ma zrobić pracodawca, który zaobserwuje wystąpienie objawów koronawirusa u swojego pracownika. Czy może nie dopuścić takiego pracownika do wykonywania pracy i zażądać od niego, aby udał się do lekarza? A co w przypadku, gdy pracownik wprawdzie wygląda na zdrowego, ale pracodawca wie, że ostatnio przebywał on w miejscowości/państwie, gdzie wirus jest szczególnie aktywny?

Kodeks pracy nie daje bezpośredniej odpowiedzi na te pytania, określając jedynie ogólne obowiązki pracodawcy z zakresu bhp oraz przesłanki powstrzymania się przez pracownika od wykonywania pracy (art. 207art. 210 K.p.). Pracodawca może jednak w sytuacji zagrożenia koronawirusem skorzystać z możliwości, jakie daje mu ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374).

W razie ryzyka praca zdalna

Przywołana ustawa przewiduje możliwość skierowania pracownika do wykonywania pracy zdalnej. Pozwala na to art. 3 tej ustawy, zgodnie z którym w celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie (przez czas oznaczony) pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania. Przepis nie określa formy zlecenia pracy zdalnej, dopuszczalne jest więc zarówno ustne, jak i pisemne polecenie podjęcia takiej pracy. Pracodawca powinien się przy tym powołać na konieczność obrony przed koronawirusem. Skierowanie do pracy zdalnej jest wygodnym narzędziem w przypadku zagrożenia wspomnianym wirusem, pracodawca nie musi bowiem analizować stanu zdrowia pracownika i rozstrzygać, czy uzasadnia on - z uwagi na warunki bhp - odsunięcie pracownika od pracy.

Należy w tym miejscu nadmienić, że Państwowa Inspekcja Pracy uważa, iż pracodawca nie może odsunąć pracownika od pracy z uwagi na potencjalne zagrożenie wirusem, nie może też samodzielnie oceniać jego stanu zdrowia (patrz ramka). Praca zdalna jest więc korzystnym rozwiązaniem, nie zawsze jednak może być zastosowana. Jest wiele rodzajów prac, które nie mogą być wykonywane zdalnie (np. przy obsłudze maszyn). Pojawia się pytanie, czy w takiej sytuacji pracodawca - obserwując wyraźne objawy zakażenia koronawirusem - może nie dopuścić pracownika do pracy. Moim zdaniem, z uwagi na generalny obowiązek ochrony zdrowia i życia pracowników, takie działanie pracodawcy wydaje się dopuszczalne a nawet konieczne, szczególnie jeśli pracownik przebywał w miejscowościach czy państwach będących ogniskami wirusa.

Pracodawca w takim przypadku powinien zasugerować pracownikowi niezwłoczne zgłoszenie się, z pominięciem publicznych środków komunikacji, do odpowiedniej placówki medycznej (na oddział zakaźny) lub telefoniczne powiadomienie powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej o objawach. Sam również powinien zgłosić telefonicznie tej jednostce podejrzenie zakażenia koronawirusem u pracownika. Odsunięcie od pracy lub niedopuszczenie do jej wykonywania nie jest natomiast uzasadnione, gdy pracownik jest zdrowy, a obawy pracodawcy wiążą się jedynie z faktem powrotu pracownika z rejonu narażenia. W takim przypadku (jak również gdy pracownik ma objawy lekkiej infekcji wirusowej) możliwe jest wdrożenie pracy zdalnej, o ile pozwala na to charakter pracy.

Jak wynika z wyjaśnień PIP, pracodawca nie ma prawa izolować pracownika w ramach kwarantanny. Jednak, moim zdaniem, to zalecenie nie dotyczy przejściowego odizolowania pracownika przejawiającego wyraźne objawy zakażenia koronawirusem (w sposób nienaruszający jego godności i praw), na czas do opuszczenia przez tego pracownika terenu zakładu.

"(...) Przepisy nie przewidują kierowania pracownika na badania w związku ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na choroby wirusowe. (...) Przepisy Kodeksu pracy (...) nie uprawniają (...) pracodawcy do skierowania pracownika na badania lekarskie w sytuacji, gdy np. pracownik jest przeziębiony i może zagrażać innym pracownikom, bez zgody tego pracownika, jeżeli nie zbiega się to z terminem kolejnego badania okresowego. (...)".

"(...) Pracodawca nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnie oceny stanu zdrowia pracownika. Niedopuszczenie pracownika do pracy, ze względu na potencjalne zarażeniem wirusem może narazić pracodawcę na zarzut o nękanie, czy stosowanie mobbingu".

"Jeśli pracodawca uzyskał informacje, że pracownik przebywał w strefie gdzie mógł zostać zarażony koronawirusem, może zaproponować pracownikowi świadczenie pracy zdalnej. (...)".

"(...) Pracodawca nie może zobowiązać pracownika powracającego do pracy z pobytu w strefie zagrożonej koronawirusem do wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Nie jest też właściwy do podejmowania działań izolujących pracownika w ramach kwarantanny".

Wyjaśnienia Państwowej Inspekcji Pracy zamieszczone na stronie www.pip.gov.pl

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.)

Inne zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.