Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Inne zagadnienia  »   Ukaranie pracownika karą porządkową
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Ukaranie pracownika karą porządkową

Gazeta Podatkowa nr 47 (1401) z dnia 12.06.2017
Ewa Madejek

Przesłanki oraz sposób nałożenia na pracownika kary porządkowej określono w przepisach Kodeksu pracy. Pracodawca nie może ukarać pracownika innymi karami porządkowymi niż przewiduje wymieniony akt prawny. Ponadto kara nie zostanie skutecznie nałożona, jeżeli nie zostaną zachowane terminy, w których możliwe jest ukaranie pracownika.

Rodzaje kar porządkowych

Pracodawca może zastosować karę upomnienia albo nagany za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bhp i przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy. Tak stanowi art. 108 § 1 K.p.

Do kar porządkowych należy także kara pieniężna. Jej nałożenie dopuszczalne jest również za:

  • nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bhp lub przepisów przeciwpożarowych,
     
  • opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,
     
  • stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Katalog kar stanowi zbiór zamknięty, zatem pracodawca nie może dowolnie ustalać innych rodzajów kar, np. bardziej zaostrzonych.

Zastosowanie kary porządkowej przez pracodawcę ze względu na naruszenie obowiązków przez pracownika nie jest koniecznością, a tylko możliwością zdyscyplinowania pracownika.


Wymierzając karę porządkową pracodawca powinien kierować się rodzajem naruszenia obowiązków przez pracownika, stopniem jego winy i dotychczasowym stosunkiem do pracy.


Jak uznał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 86/99: "Wymierzenie kary upomnienia uzasadnione jest nawet w przypadku niewielkiego stopnia winy (art. 108 § 1 K.p.)". Ponadto ukaranie pracownika karą porządkową nie wyklucza możliwości uznania tego samego nagannego zachowania pracownika, będącego podstawą nałożenia kary, za przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę. W kwestii tej również wypowiedział się Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I PK 171/14, stwierdził, że: "Nie ma przeszkody do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia na podstawie tego samego zdarzenia, za które została nałożona na pracownika kara porządkowa, gdy waga tego przewinienia jest na tyle znacząca, że okoliczności i konsekwencje (nawet ewentualne) jego popełnienia uzasadniają przekonanie pracodawcy o niemożności dalszego zatrudniania pracownika. Rozwiązanie stosunku pracy nie stanowi bowiem sankcji porządkowej w rozumieniu art. 108 K.p.".

Sankcje finansowe

Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika. Łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń alimentacyjnych, niealimentacyjnych i zaliczek pieniężnych.

Potrącenie kary pieniężnej z wynagrodzenia pracownika wymaga pozostawienia pracownikowi kwoty wolnej. Wynosi ona w takim przypadku 90% wynagrodzenia minimalnego, przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniach składkowo-podatkowych (art. 871 § 1 pkt 3 K.p.).

Tryb nałożenia kary

Zgodnie z art. 109 § 1 K.p. kara porządkowa nie może być zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Jednakże wymierzenie jej może nastąpić dopiero po wcześniejszym wysłuchaniu pracownika. Wysłuchanie może mieć formę ustną lub pisemną. Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracownik nie może być wysłuchany, bieg wymienionego 2-tygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika w pracy.

O zastosowanej karze pracodawca jest obowiązany zawiadomić pracownika na piśmie, wskazując rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę tego zdarzenia oraz poinformować o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia przechowuje się w aktach osobowych pracownika.

Pracownikowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu, jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa. Obowiązuje go wówczas termin 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu. O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z jego uwzględnieniem. Natomiast odrzucenie sprzeciwu umożliwia pracownikowi wystąpienie do sądu pracy o uchylenie nałożonej kary porządkowej. Termin na wystąpienie do sądu pracy wynosi w takim przypadku 14 dni (art. 112 § 2 K.p.).

Zatarcie kary

Karę porządkową uważa się za niebyłą po upływie roku nienagannej pracy pracownika i w tym samym terminie usuwa się odpis zawiadomienia o ukaraniu z akt osobowych danego pracownika (art. 113 § 1 K.p.). Możliwe jest też wcześniejsze zatarcie kary porządkowej. Może ono nastąpić z inicjatywy pracodawcy lub na wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Uznanie kary za niebyłą przed upływem roku może także nastąpić w razie uwzględnienia sprzeciwu pracownika przez pracodawcę lub wydania przez sąd pracy orzeczenia o uchyleniu kary.

Przykład

Pracownik naruszył swoje obowiązki w dniu 1 czerwca 2017 r., o czym w tym samym dniu został poinformowany pracodawca. Pracodawca wysłuchał pracownika 5 czerwca br., a pisemne zawiadomienie o ukaraniu przekazano pracownikowi 14 czerwca br.

Pismo pracodawcy zawiadamiające o ukaraniu oznacza w tym przypadku jednocześnie nałożenie kary, gdyż pracodawca nie uczynił tego w innej formie. Kara została zastosowana terminowo.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.)

Inne zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.