Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Inne zagadnienia  »   Dwa dni "opieki" na dziecko do wykorzystania w ciągu ...
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Dwa dni "opieki" na dziecko do wykorzystania w ciągu roku

Gazeta Podatkowa nr 90 (1340) z dnia 10.11.2016
Agata Barczewska

Zwolnienie od pracy w celu sprawowania opieki nad dzieckiem do lat 14 to jedno z uprawnień pracowniczych związanych z rodzicielstwem. Jest ono ściśle związane z danym rokiem kalendarzowym, pracownik musi więc mieć na uwadze graniczny termin wykorzystania tego uprawnienia. Dostępne są dwa warianty skorzystania z niego - godzinowy lub "dzienny".

Albo w dniach albo w godzinach

Pracownikowi wychowującemu dziecko do lat 14 i zatrudnionemu w ramach stosunku pracy, przysługuje prawo do zwolnienia od pracy w wymiarze 2 dni lub 16 godzin. Zwolnienie to, czasami zwane opieką, przysługuje w odniesieniu do danego roku kalendarzowego (art. 188 K.p.). Sposób wykorzystania zwolnienia - w dniach lub w godzinach - zależy od pierwszego w danym roku wniosku o udzielenie zwolnienia. Jest on wiążący odnośnie formy wykorzystania zwolnienia przez cały rok kalendarzowy. Jeżeli więc pracownik w pierwszym wniosku wskaże, że chce wykorzystać np. 1 dzień zwolnienia na dziecko, nie będzie mógł w późniejszym okresie zawnioskować o 8 godzin wolnego. I odwrotnie - zawnioskowanie o udzielenie zwolnienia w wymiarze godzinowym wykluczy późniejsze wykorzystanie pozostałej części zwolnienia w dniach. Można w tym miejscu zasygnalizować, że w przypadku pracowników zatrudnionych w systemach czasu pracy dopuszczających wydłużenie dobowego wymiaru czasu pracy (m.in. w systemie równoważnym), wybranie wariantu godzinowego może oznaczać szybsze wykorzystanie całej puli zwolnienia. Korzystniejszy wydaje się w takiej sytuacji wariant udzielenia zwolnienia w dniach.

Generalnie wniosek o udzielenie zwolnienia jest dla pracodawcy wiążący. W razie wybrania przez pracownika godzinowego wariantu zwolnienia może się jednak pojawić wątpliwość, czy pracodawca ma możliwość wpływu na zaproponowany przez pracownika termin wykorzystania zwolnienia. Przepisy Kodeksu pracy nie odnoszą się do tej kwestii, można więc przyjąć, że obligatoryjność wniosku obejmuje też wskazany przez pracownika przedział godzin, w którym chce wykorzystać zwolnienie.

Pracownik zatrudniony na część etatu musi mieć na uwadze, że wymiar omawianego zwolnienia ustalany jest proporcjonalnie do niepełnego wymiaru czasu pracy. Niepełna godzina zwolnienia podlega zaokrągleniu w górę do pełnej godziny. Przykładowo, pracownikowi zatrudnionemu na 1/3 etatu, który zawnioskował o zwolnienie w wymiarze godzinowym, przysługuje łącznie 6 godzin zwolnienia od pracy (1/3 etatu × 16 godzin = 5,33, po zaokrągleniu 6 godz.).

Niewykorzystane wolne przepada

Jak już wspomniano, prawo do dwóch dni (16 godzin) "opieki" na dziecko do lat 14 jest uprawnieniem przysługującym w danym roku kalendarzowym. W związku z tym zwolnienie to trzeba wykorzystać w tym roku, w którym przysługuje. Niewykorzystane w naturze w danym roku kalendarzowym 2 dni lub 16 godzin zwolnienia na dziecko do lat 14 przepadają. Pracownikowi nie przysługuje z tego tytułu żadna rekompensata ani ekwiwalent za urlop, bo zwolnienie to nie jest urlopem wypoczynkowym. Niewykorzystane uprawnienie nie przechodzi też na rok następny, pracownik nie może więc liczyć na to, że w kolejnym roku odbierze "zaległe" dwa dni (16 godzin) zwolnienia. Należy nadmienić, że jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z omawianego zwolnienia może skorzystać tylko jedno z nich. Ewentualnie pracownicy mogą podzielić się tym uprawnieniem.

Omawiane zwolnienie ma charakter płatny, pracownik za czas korzystania z niego zachowuje bowiem prawo do wynagrodzenia. Oblicza się je na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. nr 62, poz. 289 ze zm.). Stanowi on, że przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz za czas niewykonywania pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie prawa do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop. Wyjątek dotyczy składników zmiennych, które oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy.

Zwolnienie dla nauczyciela

Nauczycielom, mimo objęcia ich przepisami odrębnymi (m.in. Karta Nauczyciela), również przysługuje zwolnienie na dziecko do lat 14, uregulowane w art. 188 K.p. Jednak wobec specyfiki pracy nauczycieli, wątpliwym było, czy nauczyciel może wnioskować o udzielenie zwolnienia w wymiarze godzinowym w odniesieniu do pensum, które ma do zrealizowania danego dnia, czy może na cały obowiązujący go czas pracy.

W odpowiedzi na interpelację poselską z dnia 11 kwietnia br. Ministerstwo Edukacji Narodowej, uznało, że nauczyciele mogą wnioskować o godzinowe zwolnienie na dziecko do lat 14 na cały swój czas pracy, tj. na pensum i godziny innych zajęć.

Monika Turkowska
ul. Cyprysowa 5
Zielona Góra
Zielona Góra, 9 listopada 2016 r.
  Spółdzielnia Mieszkaniowa
Dolina
ul. Zaciszna 32
Zielona Góra

Wniosek o zwolnienie od pracy na dziecko do lat 14

Proszę o udzielenie mi zwolnienia od pracy z tytułu wychowywania dziecka do lat 14:

1) w dniu. . .od godz. . . do godz . . .; liczba godzin zwolnienia: . . . . . .*),

2) od dnia . . 14 listopada 2016 r. . do dnia . . .15 listopada 2016 r. . .; liczba dni . . 2 . .*).

Podstawa prawna: art. 188 K.p.

*) niepotrzebne skreślić

  Monika Turkowska

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Inne zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.