Facebook

Jak szukać?»

Uwaga: Do 20 maja 2024 r. roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne przez przedsiębiorców
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  Podatek dochodowy  »   Opóźnienia w zapłacie w podatku dochodowym
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Opóźnienia w zapłacie w podatku dochodowym

Gazeta Podatkowa nr 39 (2122) z dnia 13.05.2024
Agata Cieśla

Codzienne funkcjonowanie podmiotów gospodarczych związane jest m.in. z koniecznością regulowania różnorodnych zobowiązań. Z wielu przyczyn czasami dochodzi do opóźnień w ich regulowaniu. Wpływ na rozliczenie na gruncie podatku dochodowego zarówno kwoty głównej zobowiązania, jak i związanych z opóźnieniem w jego zapłacie opłat dodatkowych, mają termin ich uregulowania oraz rodzaj samego zobowiązania.

Zobowiązania budżetowe

Przedsiębiorca, który nie reguluje w ustawowych terminach danin publicznoprawnych, ma obowiązek ich zapłaty wraz z odsetkami. Do danin tych zaliczane są podatki (np. dochodowy, od towarów i usług, akcyzowy, od czynności cywilnoprawnych, od nieruchomości), należności celne, składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Solidarnościowy. Odsetki od takich zobowiązań firmowych w ustawach o podatku dochodowym zostały wyłączone z kosztów podatkowych (art. 23 ust. 1 pkt 18 ustawy o pdof i odpowiednio art. 16 ust. 1 pkt 21 ustawy o pdop).

Zapłata odsetek tzw. budżetowych poprzedzona jest często upomnieniem wydanym np. przez urząd skarbowy czy ZUS. W przeciwieństwie do upomnień funkcjonujących w relacjach kontrahenckich koszty takich upomnień nie podlegają ujęciu w firmowych kosztach podatkowych. Zaległości w opłacaniu m.in. składek ZUS czy podatków powstają bowiem w rezultacie niewywiązania się przez podatnika z ciążącego na nim ustawowo nałożonego obowiązku. To powoduje, że kosztów upomnienia, ponoszonych przez podatnika w sytuacji przymusowego dochodzenia należności przez ZUS czy urząd skarbowy nie można uznać za celowe i racjonalnie uzasadnione oraz służące uzyskaniu firmowych przychodów.

Należności za pracę lub zlecenie

Przedsiębiorcy zatrudniający osoby na umowę o pracę w sytuacji, gdy przestrzegają wynikających z ustaw o pdof i o pdop terminów dokonywania wypłaty pracownikom wynagrodzeń i innych należności ze stosunku pracy, a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, rozliczają je w firmowych kosztach podatkowych z zastosowaniem metody memoriałowej. Przy tej metodzie obciążanie ich wartością kosztów uzyskania przychodów następuje w miesiącu, za który są należne wyłącznie wówczas, gdy do ich wypłaty lub postawienia do dyspozycji pracownika dochodzi w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony (art. 22 ust. 6 ba ustawy o pdof i odpowiednio art. 15 ust. 4g ustawy o pdop). Gdy jednak pracodawca nie dotrzyma wskazanych terminów, wówczas wynagrodzenia pracownicze podlegają rozliczeniu w firmowych kosztach dopiero w miesiącu, w którym zostaną wypłacone lub postawione do dyspozycji pracowników.

Natomiast jeśli chodzi o umowy zlecenia oraz o dzieło, to związane z nimi należności zawsze stają się dla przedsiębiorcy-zleceniodawcy kosztem w dacie ich wypłaty lub postawienia do dyspozycji zleceniobiorcy (art. 23 ust. 1 pkt 55 ustawy o pdof i odpowiednio art. 16 ust. 1 pkt 57 ustawy o pdop). W efekcie opóźnienia w ich regulowaniu nie mają wpływu na ujęcie w kosztach - niezależnie od terminu wypłaty zalicza się je do tej kategorii na zasadzie kasowej.

Relacje kontrahenckie

• Dłużnik

Gdy przedsiębiorca nie reguluje w terminie zapłaty za towary lub usługi, to zazwyczaj - jako tzw. pierwsze ostrzeżenie - otrzymuje od kontrahentów upomnienia wzywające do uregulowania zaległości. Wydatkami związanymi z takimi upomnieniami - analogicznie do kwoty głównej należności do zapłaty wykazanej w dokumencie zakupu - przedsiębiorca uprawniony jest obciążać koszty podatkowe. Jednak ujmuje je w rachunku kosztowym kasowo, co oznacza, że moment obciążenia nimi kosztów wyznacza data ich faktycznego uregulowania (zapłaty).

Nieprzestrzeganie terminów regulowania zobowiązań w obrocie gospodarczym zazwyczaj oznacza również konieczność zapłaty odsetek za zwłokę. Ich wartość - w przeciwieństwie do odsetek od należności budżetowych - przedsiębiorca ujmuje firmowych kosztach podatkowych. Jednak z art. 23 ust. 1 pkt 32 ustawy o pdof oraz art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o pdop wynika, że kosztów takich nie stanowią naliczone, lecz niezapłacone odsetki od zobowiązań. To oznacza, że ich wartością można obciążyć koszty uzyskania przychodów dopiero wtedy, gdy zostaną one zapłacone, czyli podobnie jak koszty upomnienia, w dacie uregulowania - niezależnie od momentu, w jakim zostały wystawione dokumentujące je noty obciążeniowe. Tu jednak jest jeszcze jeden warunek. Aby odsetki od należności kontrahenckich stanowiły firmowe koszty podatkowe, nie mogą one ulec przedawnieniu. Z kosztów podatkowych w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o pdof oraz art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b) ustawy o pdop ustawodawca wyłączył bowiem m.in. wydatki na spłatę innych zobowiązań, w tym z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń. Do kategorii innych zobowiązań, o których mowa w powołanym przepisie, należy zaliczyć zobowiązania przedawnione.

• Wierzyciel

Przedsiębiorca, który zmuszony jest do dochodzenia zapłaty zaległych zobowiązań, czasami w podejmowanych w tym celu działaniach korzysta z drogi sądowej oraz pomocy komornika. W związku z tym ponosi wiele opłat, w tym m.in. sądową oraz dla komornika w związku z poszukiwaniem majątku dłużnika. Obie te opłaty należy kwalifikować jako racjonalnie i gospodarczo uzasadnione, a ponadto poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. To powoduje, że mogą u wierzyciela stanowić firmowe koszty uzyskania przychodów. Z uwagi na to, że opłaty sądowe i komornicze dotyczą ogólnego funkcjonowania podmiotu gospodarczego, to należy je podatkowo klasyfikować do kosztów pośrednio związanych z przychodami i w konsekwencji obciążać nimi koszty w dacie poniesienia.

Jeżeli jednak wierzyciel uzyska zwrot opłaty sądowej, będzie to u niego skutkowało powstaniem przychodu podatkowego. Przychód ten powstanie dopiero w dacie faktycznego otrzymania zwrotu.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o pdof (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.)

Ustawa z dnia 15.02.1992 r. o pdop (Dz. U. z 2023 r. poz. 2805 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Podatek dochodowy - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.