Facebook

Jak szukać?»

NOWY SERWIS dla Prenumeratorów - PLAN KONT z obszernym komentarzem i indeksem księgowań Uwaga: W styczniu "mały" pracodawca powiadamia pracowników o rezygnacji z ZFŚS i wypłaty świadczenia urlopowego. Uwaga: Do 31 stycznia 2023 r. część płatników składek przekazuje do ZUS informację ZUS IWA za 2022 r. Uwaga: Do 31 stycznia br. przedsiębiorca zamierzający opłacać mały ZUS plus dokonuje odpowiedniego zgłoszenia do ubezpieczeń 31 stycznia 2023 r. (wtorek) mija termin złożenia do US: CIT-6R, CIT-6AR, CIT-10Z, CIT-11R za 2022 r. 31 stycznia 2023 r. (wtorek) mija termin złożenia do US: PIT-11, PIT-8C, PIT-R, PIT-40A/PIT-11A, PIT-4R, PIT-8AR za 2022 r. 31 stycznia 2023 r. (wtorek) mija termin złożenia do US druku ZAW-RD, tj. zawiadomienia o wyborze opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (tzw. estoński CIT)
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  Podatek dochodowy  »   Zaliczki na poczet dostawy towarów i świadczenia usług
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Zaliczki na poczet dostawy towarów i świadczenia usług

Gazeta Podatkowa nr 7 (1986) z dnia 23.01.2023
Małgorzata Marek

Zaliczkowa wpłata na poczet dostawy towarów lub świadczenia usług, które powinny nastąpić w przyszłości, to częsta praktyka w obrocie gospodarczym. W razie rezygnacji z zamówienia przez kupującego lub niewykonania świadczenia przez dostawcę, zaliczka podlega zwrotowi. Jeżeli zobowiązanie dostawcy zostanie należycie wykonane, zaliczka staje się częścią wymaganego wynagrodzenia. Do tego czasu zwrotny charakter wpłaty sytuuje ją poza bieżącym rachunkiem podatkowym.

Zaliczka jako należność wyłączona z przychodów

Zasadniczo za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Jednocześnie za datę powstania tak rozumianego przychodu przyjmuje się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi (częściowego wykonania usługi), nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.

Zaliczki na poczet przyszłych świadczeń zasadniczo stanowią wyjątek od powyższych zasad. Jak bowiem wynika z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o pdof (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.) i art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o pdop (Dz. U. z 2022 r. poz. 2587 ze zm.), do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych.

Gramatyczna wykładnia powołanych przepisów wskazuje na zamiar ustawodawcy wyłączenia z kategorii przychodów wszelkich otrzymanych przez podatnika kwot dotyczących dostaw, które mają zostać zrealizowane w przyszłości. Opierając się wprost na ich treści, można przyjąć, że każda wpłata pozostająca w bezpośrednim związku ze świadczeniem, które zostanie wykonane w następnych okresach rozliczeniowych (również zapłata z góry), gwarantuje prolongatę rozpoznania przychodu do chwili wykonania zobowiązania przez kontrahenta. Tego zdania były wielokrotnie sądy administracyjne, czego przykładami są m.in. wyroki NSA z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 274/09 oraz z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II FSK 419/11.

Jednak fiskus konsekwentnie stoi na stanowisku, że o kwalifikacji otrzymanej zapłaty jako przychodu lub jako zaliczki (przedpłaty) decyduje charakter świadczenia. Przysporzenie uważane za przychód podatkowy powinno być trwałe, definitywne i bezwarunkowe. Zaliczka takiego charakteru nie posiada ze względu na możliwość jej zwrotu przed terminem wykonania zobowiązania. Według wykładni organów podatkowych, sformułowanie "pobrane wpłaty lub zarachowane należności" odnosi się wyłącznie do przedpłat i zaliczek na poczet dostaw towarów i usług, których wykonanie jest odroczone w czasie i dopiero po realizacji łączącej strony umowy wystąpi przychód podatkowy rzutujący na podstawę opodatkowania (por. interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 30 marca 2022 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.41.2022.1.EJ). Ponadto, zdaniem fiskusa, zamiar świadczenia zaliczki powinien odzwierciedlać się w treści umowy zawartej między stronami operacji gospodarczej. Jest to o tyle słuszny postulat, że pojęcie "zaliczka" nie posiada definicji ustawowej, a zatem to właśnie porozumienie stron powinno regulować wszelkie kwestie związane z rozliczeniem tego świadczenia. W niektórych jednak przypadkach nawet istnienie takiego porozumienia nie jest wystarczające do zastosowania czasowego wyłączenia z przychodów. Chodzi tu mianowicie o zaliczkę wynoszącą 100% ceny sprzedaży. Obecna linia interpretacyjna zmierza do opodatkowania takiego świadczenia jako przychodu należnego (por. interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 6 czerwca 2022 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.135.2022.1.AND).

Zaliczka tylko do konkretnej dostawy

Inną cechą charakterystyczną zaliczki jest jej przyporządkowanie do konkretnej przyszłej dostawy towarów lub usług. W interpretacjach podatkowych podkreśla się, że zaliczki nie mogą być anonimowe. Ich dokumentowanie i ewidencja powinny być prowadzone w sposób przejrzysty, pozwalający na ścisłe powiązanie pobranych wpłat z daną usługą, bądź danym towarem i konkretnym nabywcą (interpretacja Dyrektora KIS z dnia 9 listopada 2022 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.168.2022.1.IN).

Wpłaty przypominające zaliczkę zdarzają się zwłaszcza w praktyce handlu on-line, gdy kupujący, zarejestrowani na portalach internetowych, dokonują celowej nadpłaty z przeznaczeniem na poczet przyszłej, lecz w momencie wpłaty jeszcze niesprecyzowanej transakcji. Wprawdzie wpłaty takie nie są dla sprzedawcy przychodem w momencie ich otrzymania, ale jako świadczenie nienależne powinny być kontrahentowi zwrócone.

Zaliczka w kwocie wyższej niż należność końcowa

Może się zdarzyć, że realizując kontrakt przewidujący wieloletnią współpracę, kontrahent niejako nadpłaci zaliczkę. Taką sytuację rozpatrywał Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 29 września 2017 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.129.2017.1.ZK. Przedmiotem analizy była długoterminowa umowa o świadczenie usług, na podstawie której zamawiający zobowiązał się do wpłaty zaliczki dotyczącej całego okresu współpracy. Wynagrodzenie drugiej strony miało być kalkulowane w okresach miesięcznych, na podstawie ilości dostarczonych produktów i uzgodnionych cen jednostkowych oraz rozliczane z pobranej zaliczki. Wysokość zaliczki skłaniała do przypuszczenia, że w toku wykonywania umowy przez dostawcę nie zostanie ona wykorzystana w całości. W związku z tym na dostawcę nałożono obowiązek zwrotu nadwyżki. Dyrektor KIS potwierdził, że w tym przypadku świadczenie zamawiającego powinno być kwalifikowane jako zaliczka, a nie zapłata za częściowe wykonanie usługi.

Zaliczka jako koszt podatkowy

Choć ustawy o podatkach dochodowych nie formułują wprost zakazu zaliczania wpłaconych zaliczek do kosztów podatkowych, to - wobec zwrotnego charakteru tego świadczenia - byłaby to czynność bezzasadna. Kosztami uzyskania przychodów mogą być bowiem wyłącznie wydatki poniesione definitywnie.

Koszty podatkowe po stronie wpłacającego zaliczkę nie wystąpią również, gdy nie doszło do wykonania umowy, a kontrahent świadczenie zatrzymał (art. 23 ust. 1 pkt 54 ustawy o pdof oraz art. 16 ust. 1 pkt 56 ustawy o pdop).

Podatek dochodowy - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.