Facebook

Jak szukać?»

Uwaga: Do 29 lutego - przekazanie do ZUS informacji o zarobkach emerytów i rencistów 29 lutego 2024 r. (czwartek) mija termin złożenia do urzędu skarbowego PIT-16A za 2023 r. 29 lutego 2024 r. (czwartek) mija termin przekazania podatnikowi i do urzędu skarbowego IFT-1R za 2023 r.
Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Firma  »  Spółki  »   Podział majątku likwidowanej spółki z o.o.
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Podział majątku likwidowanej spółki z o.o.

Gazeta Podatkowa nr 4 (1879) z dnia 13.01.2022
Ewelina Mentel-Wyrzychowska

Procedura likwidacji spółki z o.o. jest sformalizowana i musi trwać minimum pół roku. W jej trakcie muszą być bowiem wykonane określone czynności, we właściwych odstępach czasu. Celem likwidacji jest przede wszystkim zaspokojenie lub zabezpieczenie wierzycieli. Jedynie pozostały majątek może podlegać podziałowi między wspólników. Zasadą jest, że następuje to w pieniądzu. Nie jest jednak wykluczone, aby spółka w likwidacji przekazała wspólnikom majątek w naturze.

Wymogi proceduralne

Kodeks spółek handlowych szczegółowo reguluje zasady likwidacji spółki z o.o. (art. 270-290 K.s.h. - Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 ze zm.). Wdrożenie postępowania likwidacyjnego jest konsekwencją jednego ze zdarzeń powodujących rozwiązanie spółki, w tym w szczególności podjęcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki (art. 270 pkt 2 i pkt 21 K.s.h.).

Wejście spółki w stan likwidacji łączy się przede wszystkim ze zmianą celu jej działania. Zakres działalności spółki w tym okresie jest ograniczony do czynności likwidacyjnych. Polegają one na zakończeniu bieżących interesów spółki, ściągnięciu wierzytelności, wypełnieniu zobowiązań i upłynnieniu majątku (art. 282 § 1 zd. 1 K.s.h.). Nowe interesy mogą być wszczynane tylko wówczas, gdy to jest potrzebne do ukończenia spraw w toku.

Interesy wierzycieli

Jeden z końcowych etapów likwidacji to podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli (patrz ramka). Istotne jest, że podział ten nie może nastąpić przed upływem 6 miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwaniu wierzycieli (art. 286 K.s.h.). Termin ten dotyczy każdej spółki, także tej, która wcześniej ureguluje zobowiązania wobec wierzycieli. Co ważne, w okresie likwidacji nie można, nawet częściowo, wypłacać wspólnikom zysków ani dokonywać podziału majątku spółki przed spłaceniem wszystkich zobowiązań.

Wspomniane ogłoszenie o otwarciu likwidacji ma jednocześnie wezwać wierzycieli do zgłoszenia ich wierzytelności w terminie 3 miesięcy od dnia tego ogłoszenia (art. 279 K.s.h.). Powinno być ono opublikowane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG). Umowa spółki może nałożyć obowiązek ogłoszenia również w inny sposób (art. 5 § 3 K.s.h.). Brak ogłoszenia w MSiG może uniemożliwić wykreślenie spółki z KRS. Trzeba mieć na uwadze, że wiedza spółki o wszystkich jej wierzycielach i zobowiązaniach nie może zastąpić ogłoszenia o likwidacji wymaganego przez art. 279 K.s.h. (por. postanowienie SO w Łodzi z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt XIII Ga 831/18). Wyjątki od tej zasady dotyczyć mogą spółki, która ogłosiła upadłość, a następnie postępowanie upadłościowe umorzono z braku majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CSK 240/07).

Wypłata dla wspólników

Na dzień poprzedzający podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli musi być sporządzone sprawozdanie likwidacyjne. Podlega ono zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników (por. art. 288 § 1-2 K.s.h.). Sprawozdanie likwidacyjne stanowi podstawę dokonania podziału majątku likwidowanej spółki między wspólników.

Jeżeli wskazane wcześniej warunki są spełnione, wówczas majątek pozostały po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli dzieli się między wspólników w stosunku do ich udziałów. Umowa spółki może określać inne zasady podziału majątku (art. 286 § 2-3 K.s.h.). W szczególności może ona ustanowić udziały uprzywilejowane w zakresie sposobu uczestniczenia w podziale majątku w przypadku likwidacji spółki (art. 174 § 2-3 K.s.h.). Jeżeli zatem zgodnie ze sprawozdaniem likwidacyjnym po spłaceniu (zabezpieczeniu) wierzycieli istnieje majątek, który podlega podziałowi pomiędzy wspólników, wówczas, co do zasady, przysługuje im roszczenie o wypłatę przypadającej na danego wspólnika kwoty likwidacyjnej.

Podział majątku w naturze

Kodeks spółek handlowych nie przewiduje wprost możliwości podziału majątku likwidowanej spółki z o.o. w naturze. Dodatkowo kodeksową zasadą jest, że majątek likwidowanej spółki z o.o. jest upłynniany. Zaś uzyskane środki służą przede wszystkim spłaceniu (zabezpieczeniu) wierzycieli. Mimo to w doktrynie przeważa stanowisko opowiadające się za taką możliwością. Wskazywane są przy tym różne podstawy prawne takiego przekazania. Według jednego z komentatorów K.s.h. nie można wykluczyć świadczeń w naturze za porozumieniem stron, a w szczególności w drodze datio in solutum, tj. na podstawie art. 453 K.c. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.). Autor ten wskazuje także, że podział pozostałego majątku w naturze może wynikać także z treści umowy spółki (art. 286 § 3 K.s.h.). Przy tym skuteczność takich ustaleń zależy od tego, czy nie naruszają one uprawnień wierzycieli likwidowanej spółki.

Można spotkać się też z poglądem, że od zasad podziału majątku likwidowanej spółki należy odróżnić sposób przekazania na rzecz wspólników określonych środków majątkowych, które przypadają im w świetle tych reguł. Jeśli doszło do upłynnienia całego majątku spółki, wspólnicy otrzymują stosowne środki w formie pieniężnej. Poza tym podział pozostałego (po spłacie wszystkich zobowiązań spółki) majątku likwidowanej spółki może - za zgodą wszystkich wspólników - nastąpić w naturze, bez konieczności jego upłynniania (zob. art. 14a ustawy o pdop, Dz. U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.).

Nabycie przez udziałowca w związku z likwidacją spółki jej majątku likwidacyjnego nie będzie podlegało opodatkowaniu PCC po stronie udziałowca, bowiem czynność ta nie mieści się w katalogu czynności ściśle wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, Dz. U. z 2020 r. poz. 815 ze zm. (por. interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 26 kwietnia 2017 r., nr 0114-KDIP3-2.4014.10.2017.1.LS).

Spłata, zabezpieczenie wierzycieli likwidowanej spółki

Likwidatorzy powinni przede wszystkim spłacić wszelkie należności wierzycieli, jeżeli są one już wymagalne, a przy tym nie są sporne. W świetle zaś art. 285 K.s.h. sumy potrzebne do zaspokojenia lub zabezpieczenia znanych spółce wierzycieli, którzy się nie zgłosili lub których wierzytelności nie są wymagalne albo są sporne, należy złożyć do depozytu sądowego.

Przepisy K.s.h. nie wskazują zasad zaspokajania wierzycieli, w tym nie narzucają określonej kolejności ich zaspokajania. Przy tym w świetle regulacji Kodeksu karnego odpowiedzialnością karną zagrożone jest wybiórcze spłacanie wierzycieli w razie grożącej spółce niewypłacalności lub upadłości i braku możliwości zaspokojenia wszystkich wierzycieli. W takich okolicznościach spłacenie lub zabezpieczenie tylko niektórych wierzycieli stanowi działanie na szkodę pozostałych (por. art. 302 Kodeksu karnego, Dz. U. z 2021 r. poz. 2345 ze zm.). Przeważa zatem pogląd, że dłużnik powinien zaspokajać zobowiązania proporcjonalnie, tj. z zachowaniem proporcji rozmiarów każdej należności do ogółu wszystkich należności. Zasady te nie będą istotne, jeśli majątek likwidowanej spółki pozwala na zaspokojenie/zabezpieczenie wszystkich jej wierzycieli.

Wierzyciele spółki, którzy nie zgłosili swoich roszczeń we właściwym terminie ani nie byli spółce znani, mogą żądać zaspokojenia swoich należności z majątku spółki jeszcze niepodzielonego. Stanowi o tym art. 287 § 1 K.s.h. Wspólnicy, którzy otrzymali w dobrej wierze przypadającą na nich część majątku spółki po upływie 6 miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji spółki i wezwaniu wierzycieli, nie są obowiązani do jej zwrotu w celu pokrycia należności wierzycieli.

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Spółki - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.