Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Firma  »  Spółki  »   Windykacja prowadzona przez spółkę cywilną
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Windykacja prowadzona przez spółkę cywilną

Gazeta Podatkowa nr 72 (1426) z dnia 7.09.2017
Paweł Cierkoński

Wspólnicy spółek cywilnych, jak i inni uczestnicy obrotu gospodarczego, bywają zmuszeni dochodzić swych praw na drodze sądowej. Szczególny charakter spółki cywilnej powoduje, że jej wspólnicy w sposób odrębny są traktowani w toku procesów cywilnych. Dotyczy to między innymi sposobu reprezentowania przed sądem.

Wspólnicy zamiast spółki

W przypadku kierowania przez spółkę cywilną sprawy na drogę sądową, stroną procesu nie będzie spółka, a jej wspólnicy. Spółka cywilna nie posiada bowiem tzw. zdolności sądowej, czyli zdolności do występowania w procesie w charakterze strony. Wynika to z art. 64 § 11 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ten przyznaje zdolność sądową tylko tym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Spółki cywilne na gruncie prawa cywilnego nie mają zdolności prawnej. Dlatego też w roli powodów, pozwanych czy uczestników postępowania zawsze występują wspólnicy.

Należność spółki

Wspólnicy mogą dochodzić należności wchodzących w skład ich majątku wspólnego. Dla potrzeb wszczęcia procesu powinni dysponować dowodami, w szczególności dokumentami, potwierdzającymi, że należność jest należnością wspólników, a nie np. tylko jednego z nich. Wystarczające mogą być np. faktury wystawione przez spółkę. Uproszczone dane na fakturze (np. brak wskazania imion i nazwisk wspólników) nie wyłączają posłużenia się takimi dowodami, jeśli z ich treści wynika, że chodzi o należności spółki. Jeśli w fakturze jest przywołana nazwa skrócona, adres i NIP spółki, to taki dokument powinien być wystarczający.

Czynności windykacyjne poprzedzające skierowanie sprawy do sądu nie wymagają osobistego udziału wspólników. Wezwania do zapłaty może podpisywać księgowy, jeśli został do tego odpowiednio umocowany (np. w ramach obciążającego go zakresu obowiązków).

Współuczestnictwo konieczne

Pojedynczy wspólnik spółki cywilnej nie może dochodzić wierzytelności w imieniu wszystkich członków spółki. Wynika to z tego, że taka wierzytelność wchodzi w skład majątku wspólnego wspólników. Sąd Najwyższy stwierdził, że wspólnik spółki cywilnej nie jest legitymowany do dochodzenia wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego wspólników tej spółki (uchwała z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt III CZP 130/10). SN wskazał, że po stronie wspólników spółki cywilnej występujących w roli powodów zachodzi tzw. współuczestnictwo konieczne, o którym mowa w art. 72 § 2 K.p.c. To zaś powoduje, że sąd stwierdzając wynikające z tego przepisu braki podmiotowe powinien wezwać stronę powodową, aby oznaczyła w wyznaczonym terminie osoby niebiorące udziału w taki sposób, by ich wezwanie lub zawiadomienie było możliwe, a w razie potrzeby, aby wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie kuratora (art. 195 § 1 K.p.c.).

Jeśli prawidłowo zawiadomieni przez sąd wspólnicy nie przystąpią do sprawy po stronie powodowej, to powództwo zostanie oddalone.

Reprezentacja przed sądem

Zasady reprezentacji wynikające z umowy spółki lub z Kodeksu cywilnego nie odnoszą się do czynności dokonywanych w toku postępowania cywilnego. Umowne uprawnienie wspólnika do jednoosobowego reprezentowania spółki nie oznacza, że może on sam podpisać pozew wnosząc o zasądzenie należności na rzecz wszystkich wspólników. Dlatego też pozew powinien zostać podpisany przez wszystkich wspólników albo przez ich pełnomocnika.

Pełnomocnikiem może być w szczególności radca prawny lub adwokat. Warto jednak dodać, że art. 87 § 1 K.p.c. dopuszcza, aby w roli pełnomocnika procesowego występował również współuczestnik sporu. Nie ma więc przeszkód, aby dla potrzeb procesu wszyscy wspólnicy udzielili pełnomocnictwa procesowego osobie wybranej z ich grona. Osoba ta będzie dokonywać czynności w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych wspólników. Przy dokonaniu pierwszej czynności w sprawie (np. złożeniu pozwu) pełnomocnik powinien złożyć dokument pełnomocnictwa wraz z odpisem umowy spółki. Złożenie pełnomocnictwa podlega opłacie skarbowej od każdego stosunku pełnomocnictwa (tj. po 17 zł za każdego wspólnika, który udzielił pełnomocnictwa). W toku procesu korespondencja sądowa będzie kierowana do rąk pełnomocnika.


Wnosząc pozew czy apelację wspólnicy będą uiszczać jedną opłatę niezależnie od tego ilu uczestników liczy spółka.

Pozew

W pozwie jako powodów należy oznaczyć wspólników spółki. W jego uzasadnieniu trzeba jednak wyraźnie wskazać, że w procesie działają oni dochodząc należności wchodzącej w skład ich majątku wspólnego jako wspólników spółki cywilnej. Pozwoli to sądowi ustalić charakter współuczestnictwa po stronie powodów wpływający na dopuszczalność dochodzenia należności, udzielenie pełnomocnictwa czy też na sposób ustalenia opłat sądowych w procesie.

W postępowaniu cywilnym zasadą jest, iż pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie (art. 4 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz. U. z 2016 r. poz. 623 ze zm.). Z uwagi na to, że po stronie wspólników występujących w procesie w związku z działalnością spółki występuje tzw. współuczestnictwo materialne, to zasada ta nie dozna wyjątku.

W pozwie wspólnicy (działający osobiście lub przez pełnomocnika) powinni wnosić o zasądzenie dochodzonej kwoty na rzecz ich wszystkich łącznie. Odpowiadać to będzie charakterowi prawnemu składników majątku wspólnego wspólników wynikającego z art. 863 § 1 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.).

Właściwość sądu

W przypadku gdy wspólnicy dochodzą wspólnych należności przed sądem, siedziba spółki lub miejsce zamieszkania wspólników nie ma znaczenia dla wyznaczenia właściwości miejscowej sądu. Właściwość tę określa, co do zasady, miejsce zamieszkania lub siedziba pozwanego. Powodowie mogą jednak m.in. skorzystać z tzw. właściwości przemiennej, np. wynikającej z art. 34 K.p.c. Przepis ten przewiduje, że roszczeń z tytułu wykonania umowy można dochodzić przed sądem miejsca jej wykonania. Miejscem tym może być właśnie siedziba spółki.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 17.11.1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Spółki - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.