Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Inne zagadnienia  »   Ochrona zatrudnienia w czasie absencji innych niż choroba
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Ochrona zatrudnienia w czasie absencji innych niż choroba

Gazeta Podatkowa nr 40 (1497) z dnia 17.05.2018
Agata Barczewska

Prawo pracy chroni pracownika korzystającego z urlopu lub nieobecnego w pracy w sposób usprawiedliwiony, przed rozwiązaniem umowy przez pracodawcę. Często spotykaną absencją w pracy, inną niż urlop, jest nieobecność z powodu choroby. Związana jest z nią szeroka ochrona zatrudnienia, jednak inne okresy nieobecności też korzystają z pewnej ochrony.

Spokój na urlopie

Pracownik korzystający z urlopu cieszy się szczególną ochroną zatrudnienia. Zgodnie z art. 41 K.p. pracodawca nie może mu wówczas wypowiedzieć umowy o pracę, poza nielicznymi wyjątkami przewidzianymi w Kodeksie pracy i przepisach odrębnych. Wyłączenie wspomnianej ochrony, na mocy art. 411 K.p., jest przewidziane w przypadku:

  • upadłości lub likwidacji pracodawcy,
     
  • wystąpienia przesłanek do dyscyplinarnego zwolnienia.

Warto dodać, że pod pojęciem urlopu, którym posługuje się art. 41 K.p., rozumie się nie tylko urlop wypoczynkowy, ale także inne rodzaje urlopów, np. bezpłatny czy wychowawczy. One również korzystają z ochrony, ale w pewnych okolicznościach może ona zostać czasowo ograniczona.

Sytuacje, w których pracodawca niebędący w stanie upadłości lub likwidacji może wypowiedzieć umowę pracownikowi na urlopie, określa ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2016 r. poz. 1474 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zwolnieniach grupowych. Dotyczy ona pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników i stosowana jest w razie konieczności rozwiązania stosunków pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem lub w drodze porozumienia stron, z przyczyn nieleżących po stronie pracownika.

Regulacje zawężające zakres ochrony pracowników przed zwolnieniem zawarte są m.in. w art. 5 ust. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych. Dopuszcza on wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę w czasie urlopu trwającego co najmniej 3 miesiące. W przypadku tzw. zwolnień indywidualnych dokonywanych w oparciu o wskazaną ustawę, możliwość wypowiedzenia zależy ponadto od niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową organizację związkową (o ile funkcjonuje w zakładzie).

Można więc powiedzieć, że silniejszą ochronę przed wypowiedzeniem umowy na urlopie mają pracownicy, którzy są zatrudnieni w zakładzie nieobjętym zakresem ustawy o zwolnieniach grupowych. Tacy pracodawcy mogą wypowiedzieć umowę o pracę w czasie urlopowej nieobecności tylko w razie upadłości lub likwidacji zakładu pracy.

Inne nieobecności też pod ochroną

Przewidziany w art. 41 K.p. zakaz wypowiadania umowy przez pracodawcę w czasie urlopu pracownika dotyczy również innych usprawiedliwionych nieobecności w pracy. Wypowiedzenie umowy w trakcie "nieurlopowych" absencji jest jednak możliwe po upływie okresów uprawniających pracodawcę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Wspomniane okresy przewidziane są w art. 53 K.p. i dotyczą głównie nieobecności chorobowych. W okresie choroby - w zakresie czasowym wskazanym w art. 53 § 1 pkt 1 K.p. - pracodawca nie może zwolnić pracownika na podstawie tego przepisu, jak również nie może mu wypowiedzieć umowy o pracę.


Przepisy zakazujące wypowiedzenia lub natychmiastowego rozwiązania umowy obowiązują tylko pracodawcę.


Ochronę na podobnych zasadach posiada pracownik nieobecny w pracy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem. W takim przypadku pracownik korzysta z ochrony w okresie pobierania z tego tytułu zasiłku opiekuńczego, a w razie odosobnienia pracownika ze względu na chorobę zakaźną, w okresie pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego (art. 53 § 2 K.p.). W tych sytuacjach przy ustalaniu okresu ochronnego nie bierze się pod uwagę zakładowego stażu pracy danego pracownika, co ma miejsce przy nieobecności chorobowej, o której mowa w art. 53 § 1 pkt 1 K.p.

Nieobecność pracownika w pracy może wynikać z wielu różnych powodów, innych niż choroba czy opieka nad dzieckiem. W trakcie takich nieobecności pracownik również jest pod ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy w trybie natychmiastowym przez pracodawcę. Warunkiem jest jednak, aby nieobecność była usprawiedliwiona i trwała dłużej niż 1 miesiąc (art. 53 § 1 pkt 2 K.p.). Jednak nawet gdy taka nieobecność przekracza miesiąc, nie zawsze jest możliwość zwolnienia pracownika na podstawie art. 53 § 1 pkt 2 K.p. Tej regulacji nie można zastosować np. do pracownika tymczasowo aresztowanego, którego stosunek pracy wygasa z upływem 3 miesięcy nieobecności z powodu aresztu, a wcześniej może być rozwiązany tylko w trybie dyscyplinarnym (art. 66 K.p.). Podobnie nie można zwolnić pracownika zawieszonego w czynnościach służbowych na dłużej niż miesiąc. Natomiast odbywanie kary pozbawienia wolności przez pracownika uzasadnia zwolnienie go po upływie miesiąca nieobecności z tego powodu (patrz ramka).

"Nieświadczenie przez pracownika - członka korpusu służby cywilnej pracy przez trwający dłużej niż jeden miesiąc okres nieobecności spowodowanej zastosowaniem wobec niego na podstawie art. 276 k.p.k. środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nie może stanowić podstawy do rozwiązania z nim umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 pkt 2 k.p.".

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt III PZP 7/15

 

"W myśl (...) art. 66 § 1 k.p. umowa o pracę wygasa już z upływem trzymiesięcznej nieobecności pracownika w pracy z powodu tymczasowego aresztowania. Kodeks pracy nie przewiduje wygaśnięcia umowy o pracę z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Zakład pracy może natomiast z tej przyczyny, na podstawie art. 53 § 1 ust. 2 k.p.c., rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli nieobecność w pracy trwa dłużej niż jeden miesiąc".

Uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów - zasada prawna z dnia 3 czerwca 1983 r., sygn. akt III PZP 9/83

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Inne zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.