Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  Procedura podatkowa  »   Zabezpieczenie spłaty podatku przed wydaniem decyzji
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.gazetapodatkowa.gofin.pl
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Zabezpieczenie spłaty podatku przed wydaniem decyzji

Gazeta Podatkowa nr 64 (1626) z dnia 12.08.2019
Małgorzata Żujewska

Urząd skarbowy ma prawo dokonać w toku postępowania podatkowego zabezpieczenia spłaty prognozowanego zobowiązania podatkowego. Jako powód może podać wyzbywanie się przez podatnika majątku, wykrycie procederu posługiwania się fikcyjnymi fakturami czy permanentne uchylanie się od płacenia podatków. Podatnik ma prawo zaproponować własne zabezpieczenie.

Potencjalny podatek

Urząd skarbowy może dokonać zabezpieczenia spłaty podatku na mieniu podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, w trakcie postępowania podatkowego (art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej).

Zabezpieczenie może być ustanowione przed wydaniem decyzji określającej lub ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a także określającej kwotę zwrotu podatku. Obejmuje ono przybliżoną kwotę podatku wyliczoną przez urząd skarbowy na podstawie posiadanych już danych co do wysokości podstawy opodatkowania. Zabezpieczenie stosowane przed określeniem wysokości zobowiązania podatkowego rozciąga się także na odsetki za zwłokę od prognozowanej kwoty należne na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. Warto zaznaczyć, że odsetki za zwłokę nie będą naliczone za okres zabezpieczenia od zabezpieczonej kwoty zobowiązania, jeżeli objęte zabezpieczeniem środki pieniężne, w tym kwoty uzyskane ze sprzedaży objętych zabezpieczeniem rzeczy lub praw, zostaną zaliczone na poczet zaległości podatkowych. Wynika tak z art. 54 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

O planach dokonania zabezpieczenia może świadczyć otrzymanie wezwania do złożenia oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, mogących być przedmiotem hipoteki przymusowej, oraz o rzeczach ruchomych i zbywalnych prawach majątkowych, na których może być ustanowiony zastaw skarbowy. Spis - zawierający szczegółowe informacje o posiadanych ruchomościach oraz cenniejszych rzeczach ruchomych i zbywalnych prawach - sporządza się na formularzu ORD-HZ. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Nie można być jednak ukaranym za niepodanie szacunkowej wartości rzeczy lub praw majątkowych albo za wpisanie wartości nieodpowiadającej rzeczywistej wartości ujawnionych składników majątku. Podatnik ma prawo odmówić złożenia oświadczenia. Może to jednak świadczyć o potencjalnych trudnościach z dochodzeniem zobowiązania podatkowego i przemawiać za ustanowieniem zabezpieczenia jego spłaty.

Uzasadniona obawa

Zabezpieczenie stosuje się, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.

Ustawowo określone zostały dwie przesłanki warunkujące takie przeświadczenie: trwałe nieuiszczanie przez podatnika wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych oraz wyzbywanie się majątku. Trwałe niewywiązywanie się z zobowiązań publicznoprawnych oznacza przede wszystkim konieczność ich dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej. Przesłankę wyzbywania się majątku należy natomiast w tym kontekście rozumieć jako takie uszczuplenie mienia, np. w wyniku udzielania pożyczek krewnym czy przekazania dziecku mieszkania w darowiźnie, które może utrudnić lub uniemożliwić przymusowe ściągnięcie podatku.

To jedynie przykładowe wyliczenie. Przesłankami ustanowienia zabezpieczenia mogą być okoliczności towarzyszące powstaniu zobowiązania podatkowego i oceniane ostatecznie w toku postępowania wymiarowego. Są to: ukrywanie dochodów, nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych, wystawianie pustych faktur czy udział w transakcjach karuzelowych (wyrok NSA z dnia 1 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 510/17). Wystarczającą podstawą do zastosowania zabezpieczenia może być w pewnych przypadkach samo zestawienie sytuacji majątkowo-finansowej podatnika z przewidywaną wysokością jego zaległości podatkowych, z której wynika, że nie dysponuje on aktywami pozwalającymi na uiszczenie ewentualnego podatku dobrowolnie lub przymusowo (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 470/17).

Formy zabezpieczenia

Podstawowym celem postępowania zabezpieczającego nie jest pobór podatku, lecz zapewnienie środków na pokrycie należności, której wysokość nie została ostatecznie wyliczona. Zabezpieczenie może być dokonane w sposób przymusowy - zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo dobrowolny - na wniosek podatnika.

W pierwszym przypadku organ egzekucyjny ustanawia zabezpieczenie na wniosek organu podatkowego i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. We wniosku zgłaszanym w toku postępowania podatkowego powinny być wyszczególnione składniki majątkowe podatnika mogące być przedmiotem zabezpieczenia. Zabezpieczenie może przybrać formę zajęcia konta bankowego, obciążenia nieruchomości hipoteką przymusową czy ustanowienia zakazu zbycia spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego (patrz ramka). Nie może ono obejmować rzeczy i praw majątkowych zwolnionych z egzekucji. W razie potrzeby organ egzekucyjny może stosować kilka sposobów zabezpieczenia. Zezwala na to art. 158 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dobrowolna realizacja decyzji o zabezpieczeniu polega natomiast na przyjęciu przez organ podatkowy, na wniosek podatnika, ustawowo dopuszczalnych form zabezpieczenia. Może to być gwarancja ubezpieczeniowa, poręczenie banku czy zastaw skarbowy na papierach wartościowych emitowanych przez NBP (patrz ramka). Wybór formy lub form zabezpieczenia należy do podatnika. Jeżeli złoży on wniosek o przyjęcie zabezpieczenia, to dopiero kiedy zostanie wydane postanowienie odmowne, może nastąpić zabezpieczenie w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowi tak art. 33d § 3 Ordynacji podatkowej.

» Formy zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przez organ egzekucyjny:

- zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości,
- obciążenie nieruchomości zobowiązanego hipoteką przymusową, w tym złożenie dokumentów do zbioru dokumentów w przypadku nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej,
- obciążenie statku morskiego lub statku morskiego w budowie zastawem wpisanym do rejestru okrętowego (hipoteka morska przymusowa),
- ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej albo której księga wieczysta zginęła lub uległa zniszczeniu,
- ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.

» Formy zabezpieczenia stosowane na wniosek podatnika:

- gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa,
- poręczenie banku,
- weksel z poręczeniem wekslowym banku,
- czek potwierdzony przez krajowy bank wystawcy czeku,
- zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub NBP (według ich wartości nominalnej),
- uznanie kwoty na rachunku depozytowym organu podatkowego,
- pisemne, nieodwołalne upoważnienie organu podatkowego, potwierdzone przez bank lub SKOK, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.)

Ustawa z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Procedura podatkowa - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.