Facebook

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  VAT i akcyza  »   Wystawienie faktury do paragonu w świetle przepisów obowiązujących w 2019 r.
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Wykreślenie podatnika z rejestru VAT

Gazeta Podatkowa nr 95 (2074) z dnia 27.11.2023
Aleksandra Węgielska

Organ podatkowy wykreśla z rejestru podatników VAT podatnika w przypadku, gdy ten złoży druk VAT-Z. Jednak niektórzy podatnicy zostają wykreśleni z tego rejestru z urzędu przez organ podatkowy, co oznacza, że podatnik może nawet nie wiedzieć, że nie jest już podatnikiem VAT.

Czy urząd musi powiadomić podatnika o wykreśleniu?

art. 96 ust. 9 oraz ust. 9a ustawy o VAT wymieniono przypadki, kiedy to naczelnik urzędu skarbowego wykreśla podatnika VAT z rejestru podatników VAT z urzędu bez konieczności zawiadamiania go o tym fakcie (patrz ramka). Co do zasady, sądy administracyjne w zakresie stosowania art. 96 ust. 9 ustawy o VAT uznają, że organ podatkowy powinien zakomunikować podatnikowi fakt spełnienia w ocenie organu przesłanek do wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT.

Jednak w orzecznictwie tym można zauważyć brak jednolitego stanowiska co do tego, w jakiej formie owo zawiadomienie powinno nastąpić - czy w formie decyzji administracyjnej czy w formie czynności materialno-technicznej. Przykładowo w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 579/18 (orzeczenie prawomocne) , a także w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3481/17 i z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3158/17 (orzeczenia prawomocne), podzielono pogląd, zgodnie z którym wykreślenie podatnika z rejestru VAT powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej, jeżeli dotyczy praw i obowiązków istniejącego podatnika, z którym kontakt jest możliwy, a także wówczas, gdy zasadność podjęcia tego rozstrzygnięcia jest przedmiotem sporu pomiędzy podatnikiem i organem.

Natomiast pogląd, zgodnie z którym wykreślenie podatnika z rejestru jest czynnością materialno-techniczną i następuje w drodze zawiadomienia, został wyrażony m.in. w wyrokach NSA z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 293/15, z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1266/12, oraz z dnia 2 listopada 2022 r., sygn. akt I FSK 1544/19.

Uchwała NSA

W dniu 23 października 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął w siedmioosobowym składzie ważną uchwałę dla podatników VAT (sygn. akt I FPS 3/23). Na pytanie, czy wykreślenie podatnika z rejestru podatników czynnych podatku od towarów i usług w trybie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT może nastąpić poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej czy też wymaga formy decyzji podatkowej, odpowiedział, że wykreślenie podatnika z rejestru podatników czynnych podatku VAT w trybie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT następuje poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej.

Sprawa, którą zajmował się NSA dotyczyła spółki z o.o., której dokonano blokady rachunków bankowych na okres 72 godzin. Szef KAS na podstawie pozyskanych informacji ustalił bowiem, że spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi. Wnioski takie zostały postawione na podstawie analizy przepływów pieniężnych dwunastu rachunków bankowych spółki. Podstawą do blokady były jednocześnie ustalenia dokonane na podstawie składanych przez spółkę jednolitych plików kontrolnych JPK VAT i ustaleń poczynionych w zakresie przebiegu, prawidłowości transakcji zakupu i sprzedaży. Naczelnik urzędu skarbowego sporządził adnotację służbową na podstawie art. 177 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383), w której stwierdził, że w związku z pismem Szefa KAS na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT należy wykreślić spółkę z rejestru podatników podatku VAT. Spółka złożyła skargę do WSA w Warszawie i wniosła o stwierdzenie bezskuteczności wykreślenia jej z rejestru jako podatnika VAT. Spółka wskazała, że o wykreśleniu z rejestru podatników VAT dowiedziała się podczas weryfikacji swojego statusu podatkowego w VAT za pośrednictwem Portalu Podatkowego przy pomocy wyszukiwarki "sprawdzanie statusu podmiotu w VAT". Organ natomiast uważał, że nie wydał rozstrzygnięcia w formie decyzji, gdyż wykreślenie z urzędu podatnika z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT jest czynnością materialno-techniczną i z uwagi na przesłanki zawarte w tym przepisie nie zachodzi potrzeba wydawania decyzji, postanowienia czy też innego aktu prawnego. WSA w Warszawie, w wyroku z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 726/19, stwierdził bezskuteczność czynności organu polegającej na wykreśleniu podatnika z rejestru VAT. WSA zgodził się jednak z organem co do tego, że wykreślenie podatnika stanowi czynność materialno-techniczną, niewymagającą zachowania formy decyzji. Stanął jednak na stanowisku, że z uwagi na konsekwencje prawne dla samego podatnika, jak również dla pewności obrotu, wykreślenie wymagało w realiach przedmiotowej sprawy zawiadomienia podatnika, w którym to zawiadomieniu należało wskazać podstawę prawną wykreślenia i datę, w której nastąpił skutek wykreślenia. Skargę kasacyjną złożył zarówno organ podatkowy, jak i spółka.

NSA podkreślił, że na gruncie brzmienia art. 96 ust. 9 pkt 5 ustawy o VAT wykształcił się jeszcze jeden pogląd, pośredni, który został również zaprezentowany przez WSA w Warszawie w niniejszej sprawie, a mianowicie, że wyrejestrowanie wprawdzie odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, ale z uwagi na zasadę informowania oraz budzenia zaufania do organu o czynności takiej powinno zawiadomić się podatnika (a przynajmniej podjąć taką próbę), albowiem w sytuacji określonej tym przepisem zasadniczo pisemne powiadomienie o wykreśleniu jest możliwe, gdyż, co do zasady, nie zachodzą okoliczności wykluczające kontakt z podatnikiem.

Wykreślenie z rejestru podatników VAT przez urząd

Podatnik zostanie wykreślony z rejestru podatników VAT z urzędu bez konieczności powiadamiania go o tym fakcie, jeśli:

1) podatnik nie istnieje lub
2) mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem, lub
3) dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą, lub
4) podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania organu podatkowego, lub
5) posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 Ordynacji podatkowej lub SKOK do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 Ordynacji podatkowej, lub
6) wobec tego podatnika sąd orzekł, na podstawie odrębnych przepisów, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.

Wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnik VAT podlega także podatnik, który:

1) zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy lub
2) będąc obowiązanym do złożenia deklaracji VAT, nie złożył takich deklaracji za 3 kolejne miesiące lub takiej deklaracji za kwartał, lub
3) składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje VAT, w których nie wykazał sprzedaży, nabycia towarów lub usług ani importu towarów z kwotami podatku do odliczenia, lub
4) wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, lub
5) prowadząc działalność gospodarczą, wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej

- z zastrzeżeniem art. 96 ust. 9b-9f ustawy o VAT.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.)

VAT i akcyza - czytaj także:

 
Przydatne linki
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.