Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Rachunkowość  »  Rachunkowość budżetowa  »   Prowadzenie ksiąg rachunkowych przez ochotniczą straż pożarną
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Prowadzenie ksiąg rachunkowych przez ochotniczą straż pożarną

Gazeta Podatkowa nr 24 (856) z dnia 22.03.2012
Agnieszka Krystek

1) Ochotnicza straż pożarna wykonująca działalność gospodarczą nie prowadziła do tej pory ksiąg rachunkowych tylko książkę skarbnika. Zostało to zakwestionowane przez kontrolę. Czy OSP rzeczywiście musi założyć księgi rachunkowe?

Ochotnicze straże pożarne (OSP) funkcjonujące jako stowarzyszenia na podstawie Prawa o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.) posiadają osobowość prawną, w związku z czym zobowiązane są do stosowania przepisów ustawy o rachunkowości, a tym samym do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Przy czym jeśli jednostki te nie wykonują działalności gospodarczej (a tylko działalność statutową), księgi rachunkowe mogą prowadzić w sposób uproszczony, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz. U. z 2001 r. nr 137, poz. 1539 ze zm.).

Ponieważ jednostka OSP, o której mowa w pytaniu, wykonuje działalność gospodarczą, ma obowiązek stosować przepisy ustawy o rachunkowości w pełnym zakresie, w tym prowadzić księgi rachunkowe. Nie wystarczy zatem prowadzenie przez OSP książki skarbnika, w której wpisywane są przychody i rozchody (wraz z podaniem daty, kwoty, nr faktury i kontrahenta).

Należy przy tym podkreślić, iż odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości ponosi kierownik jednostki, czyli prezes zarządu OSP.


2) W jaki sposób na podstawie książki skarbnika ustalić stan kont (bilans otwarcia)?

Książka skarbnika zawiera jedynie dane na temat przychodów i rozchodów, nie przedstawia natomiast danych o posiadanych przez jednostkę aktywach i pasywach. Dlatego też podstawą otwarcia ksiąg rachunkowych OSP powinien być w tej sytuacji sporządzony i zatwierdzony przez kierownika jednostki inwentarz (wykaz składników aktywów i pasywów).

Jak wynika z art. 19 ustawy o rachunkowości, wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz) powinien być potwierdzony przeprowadzoną inwentaryzacją, a jego pozycje winny stanowić odpowiedniki lub rozwinięcia poszczególnych pozycji bilansu otwarcia. Zinwentaryzowane składniki aktywów i pasywów należy przy tym wycenić według zasad określonych w rozdziale 4 ustawy o rachunkowości "Wycena aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego".


3) Czy OSP wykonująca działalność gospodarczą musi prowadzić konta zespołu 5, czy wystarczą tylko konta zespołu 4?

Będąca stowarzyszeniem OSP ewidencję i rozliczenie kosztów może prowadzić - w zależności od potrzeb - na trzy sposoby, a mianowicie:

  • z wykorzystaniem jedynie kont zespołu 4,
     
  • jedynie w układzie funkcjonalnym - na kontach zespołu 5,
     
  • według rodzajów (na kontach zespołu 4) i równocześnie według funkcji (na kontach zespołu 5).

Należy przy tym pamiętać, że stowarzyszenie prowadzące, obok działalności statutowej, także działalność gospodarczą, powinno wyodrębnić w księgach rachunkowych konta służące do ewidencji przychodów i kosztów w sposób umożliwiający prawidłowe ustalenie wyniku finansowego z każdego rodzaju działalności. Oznacza to, że w księgach rachunkowych takiego stowarzyszenia należy oddzielnie ewidencjonować przychody i koszty działalności gospodarczej oraz przychody i koszty działalności statutowej. Wskazane jest w takim przypadku prowadzenie pełnego rachunku kosztów, tj. na kontach zespołu 4 (koszty według rodzajów) oraz równocześnie na kontach zespołu 5 (koszty według funkcji) lub wyłącznie na kontach zespołu 5. W ramach kont zespołu 5 jednostka może wówczas wyodrębnić konta służące ewidencji kosztów działalności statutowej (np. konto 50-0), kosztów administracyjnych (np. konto 50-1) i kosztów działalności gospodarczej (np. konto 50-2).


Wybór sposobu prowadzenia rachunku kosztów jest ściśle związany z wariantem sporządzania rachunku zysków i strat.


W przypadku prowadzenia ewidencji kosztów jednocześnie na kontach zespołu 4 i 5, kierownik jednostki powinien dokonać wyboru wariantu sporządzania rachunku zysków i strat spośród dwóch możliwych, a więc wariantu porównawczego lub kalkulacyjnego. Natomiast prowadząc ewidencję kosztów tylko w zespole 5, OSP będzie sporządzać kalkulacyjny rachunek zysków i strat.

Stosowny zapis w tej sprawie powinien znaleźć się w dokumentacji opisującej przyjęte przez jednostkę zasady (politykę) rachunkowości, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Należy przy tym podkreślić, iż decydując się na prowadzenie ewidencji kosztów tylko w układzie funkcjonalnym, tj. na kontach zespołu 5, należy do każdego konta syntetycznego w tym zespole wyodrębnić analitykę według poszczególnych kosztów prostych (według rodzajów). Jest to spowodowane koniecznością zapewnienia niezbędnych danych do sporządzenia informacji dodatkowej. Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 1 do ustawy o rachunkowości, w jednostkach sporządzających rachunek zysków i strat w wersji kalkulacyjnej w ust. 2 pkt 6 dodatkowych informacji i objaśnień powinna znaleźć się informacja o poszczególnych kosztach rodzajowych (amortyzacji, zużyciu materiałów i energii, usługach obcych, podatkach i opłatach, wynagrodzeniach, ubezpieczeniach i innych świadczeniach, pozostałych kosztach rodzajowych).

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Rachunkowość budżetowa - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.