Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Podatki  »  Procedura podatkowa  »   Podatków gminnych nie można pokryć zwrotem VAT
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Podatków gminnych nie można pokryć zwrotem VAT

Gazeta Podatkowa nr 46 (1400) z dnia 8.06.2017
Małgorzata Żujewska

Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, zadeklarowana przez podatnika do zwrotu na rachunek bankowy, nie może być zaliczona na poczet gminnych zobowiązań podatkowych. Ograniczenie to nie dotyczy podatków stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, ale pobieranych przez urzędy skarbowe. NSA w ten sposób rozstrzygnął wieloletni spór o dopuszczalność takich kompensat.

Sposób na podatki

Zwrotem VAT, czyli nadwyżką podatku naliczonego nad należnym zadeklarowaną przez podatnika do zwrotu na jego rachunek w banku lub SKOK, można pokryć zobowiązania podatkowe.

Zwrot podlega z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych. W razie braku takich obciążeń podatnik otrzymuje zwrot, chyba że złoży wniosek o zarachowanie całej lub części przysługującej mu kwoty na przyszłe zobowiązania podatkowe. Wynika to z art. 76 w zw. z art. 76b § 1 Ordynacji podatkowej. Dopuszczalne jest przy tym zaliczenie zwrotu podatku przysługującego spółce cywilnej na poczet zobowiązań podatkowych wspólników (także byłych), np. zaliczek na podatek dochodowy. W przypadku istniejącej spółki cywilnej wymaga to zgody wszystkich wspólników.

Zwrot podatku można przeznaczyć również na spłatę zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji wymiarowej nieopatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. Urzędnicy nie dokonają jednak takiego zaliczenia z własnej inicjatywy. Nie mają bowiem prawa podjąć żadnych działań zmierzających do uzyskania spornego podatku. Podatnik może dobrowolnie uregulować kwotę wynikającą z nieostatecznej decyzji - w tym wnioskując o zaliczenie na jej spłatę przysługującego mu zwrotu podatku.


Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części w wyniku zaliczenia na jego spłatę zwrotu podatku VAT.

Spór o zasadę

Nie ma problemu z zaliczeniem zwrotu na VAT, PIT czy CIT. Sprawa komplikuje się, gdy podatnik chce go przeznaczyć na spłatę gminnych zobowiązań podatkowych, np. podatku od nieruchomości.

Organy podatkowe konsekwentnie odmawiają dokonania takich kompensat. Uznają je za naruszające zasadę działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa. Urząd skarbowy nie może ingerować w kompetencje jednostek samorządu terytorialnego. Stosunek zobowiązaniowy z tytułu określonej daniny łączy podatnika z konkretnym uprawnionym beneficjentem: Skarbem Państwa lub gminą. Zaliczenie zwrotu podatku zasilającego budżet państwa na poczet należności z tytułu podatku stanowiącego dochód budżetu jednostki samorządu terytorialnego - i odwrotnie - wymaga istnienia wyraźnej oraz niebudzącej wątpliwości podstawy prawnej upoważniającej zarówno do stosowania takiej kompensaty, jak i do dokonywania wzajemnych rozliczeń pomiędzy urzędami skarbowymi a jednostkami samorządu terytorialnego. Obecnie nie ma odpowiednich regulacji zezwalających na takie rozrachunki (por. interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 21 marca 2016 r., nr IBPP1/4512-941/15/AW).

Sądy administracyjne nie były jednak takie kategoryczne. Podkreślały, że przepisy dotyczące zaliczeń odnoszą się do wszystkich zobowiązań podatkowych, niezależnie od ich charakteru i właściwości organu podatkowego. Nie widziały więc przeszkód w zarachowaniu zwrotu na poczet zobowiązania podatkowego, dla którego właściwy jest inny organ podatkowy niż zajmujący się obsługą VAT. Potrzebny był do tego tylko wniosek podatnika (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 79/16).

Uchwała NSA

Spór został w końcu rozstrzygnięty przez NSA uchwałą z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt I FPS 9/16. Rację przyznano organom podatkowym.

NSA orzekł, że urzędy skarbowe nie mogą zaliczyć zwrotu VAT na poczet zobowiązań podatkowych, do których określenia lub ustalenia właściwy jest organ jednostki samorządu terytorialnego. Przemawiają za tym trzy podstawowe argumenty. Po pierwsze, takie rozwiązanie naruszałoby właściwość organów podatkowych. Podatki, ze względu na ich beneficjenta, można podzielić na należne Skarbowi Państwa (np. akcyza, PIT, CIT, VAT) oraz stanowiące dochody jednostek samorządu terytorialnego (np. podatek rolny, od nieruchomości, od środków transportowych). Pobór gminnych zobowiązań podatkowych powinien być realizowany przez gminne organy podatkowego. Urząd skarbowy, dokonując zaliczenia zwrotu na podatki lokalne, wkraczałby w kompetencje gminnego organu podatkowego. Po drugie, takie kompensaty stanowiłyby ingerencję w samodzielność finansową jednostek samorządu terytorialnego. Praktyka pokazuje, że deklarowane przez podatników zwroty VAT często są przedmiotem skrupulatnych i długotrwałych postępowań, mających na celu weryfikację ich zasadności i wysokości. Jednostka samorządu terytorialnego - wbrew prawnemu dokonaniu zaliczenia z dniem złożenia przez podatnika deklaracji wykazującej zwrot i wniosku o dokonanie zarachowania - faktycznie później otrzymywałaby pieniądze. Termin i kwota przelewu byłyby bowiem uzależnione od wyniku postępowania weryfikacyjnego. To pozbawiałoby gminę na niewiadomy czas należnych jej środków.

Po trzecie, nie ma stosownych regulacji określających zasady współdziałania organów podatkowych w zakresie zaliczania zwrotu podatku u jednego wierzyciela podatkowego na poczet zobowiązań podatkowych należnych innemu wierzycielowi podatkowemu.

Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie, aby urząd skarbowy zarachował zwrot VAT na podatki należne jednostce samorządu terytorialnego, których poborem się zajmuje. Chodzi o podatki: dochodowy od osób fizycznych opłacany w formie karty podatkowej, od spadków i darowizn oraz od czynności cywilnoprawnych. Czynność taka nie pozostaje w sprzeczności z przepisami o rzeczowej właściwości organów podatkowych w zakresie poboru podatków. Organ dokonujący zarachowania jest bowiem jednocześnie właściwy w zakresie wymiaru i poboru podatku, na poczet którego dokonuje się zaliczenia.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.)

Procedura podatkowa - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60