Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Prawo pracy  »  Umowy i płace  »   Jakie przepisy prawa pracy dla zleceniobiorcy?
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.gazetapodatkowa.gofin.pl
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Jakie przepisy prawa pracy dla zleceniobiorcy?

Gazeta Podatkowa nr 79 (1641) z dnia 3.10.2019
Agata Barczewska

Przepisy prawa pracy generalnie nie dotyczą zatrudniania na podstawie umów prawa cywilnego. Jednak nawet w przypadku wykonywania pracy w ramach takich umów, niektóre regulacje prawa pracy znajdują zastosowanie. Dotyczy to ściśle określonych kwestii, wskazanych w Kodeksie pracy lub w ustawach odrębnych.

"Pensja minimalna" na zleceniu

Przez wiele lat osoby zatrudnione na podstawie umów prawa cywilnego (m.in. umowy zlecenia czy o świadczenie usług) nie były objęte żadnymi gwarancjami otrzymania wynagrodzenia na określonym, minimalnym poziomie. Ten stan rzeczy uległ zmianie od 1 stycznia 2017 r., kiedy na mocy art. 8a ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177), zleceniobiorcom i osobom zatrudnionym na podstawie umowy o świadczenie usług zapewniono (z pewnymi wyjątkami) minimalną stawkę wynagrodzenia za godzinę wykonywania pracy. Stawka ta jest corocznie waloryzowana i w 2019 r. wynosi 14,70 zł.

W celu realizacji obowiązku zapewnienia zleceniobiorcy lub świadczącemu usługę minimalnej stawki godzinowej, wspomniana ustawa przewiduje wymóg określenia w umowie łączącej strony sposobu potwierdzania liczby godzin pracy w danym miesiącu. W przypadku gdy strony nie dopełnią tego wymogu, zleceniobiorca/świadczący usługi, przed terminem wypłaty za dany miesiąc przedkłada informację o liczbie godzin wykonywania zlecenia lub świadczenia usług w tym miesiącu. Podmiot zatrudniający ma obowiązek przechowywać dokumentację związaną z wykonaniem powyższych obowiązków (m.in. umowę zlecenia lub o świadczenie usług oraz oświadczenia o liczbie godzin pracy w miesiącu), przez okres 3 lat od daty wymagalności wynagrodzenia za dany miesiąc.

Potrącenia jak na etacie

Ochrona przed potrąceniami zasadniczo przysługuje wynagrodzeniu ze stosunku pracy. Podstawowymi elementami tej ochrony jest kwota wolna od potrąceń oraz górna granica potrąceń. Te dwa instrumenty ochrony stosowane są głównie w zatrudnieniu etatowym, ale od 1 stycznia 2019 r. odpowiednio odnoszą się również do pracowników cywilnoprawnych. Stanowi o tym art. 833 § 21 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 ze zm.), zgodnie z którym art. 87 i art. 871 K.p. - które dotyczą potrąceń z wynagrodzenia za pracę i kwoty wolnej od potrąceń - stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu. Z art. 833 K.p.c. wynika więc, że do potrąceń z wynagrodzenia zleceniobiorcy należy m.in. stosować kwotę wolną od potrąceń określoną w art. 871 K.p. - o ile zostaną spełnione przesłanki wskazane w art. 833 § 21 K.p.c.

Należy nadmienić, że zgodnie z odpowiedzią Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 2018 r., udzieloną na zapytanie naszego Wydawnictwa, ustalenie kwoty wolnej od potrąceń dla zleceniobiorcy powinno nastąpić w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego proporcjonalnie do ilości godzin wykonywanego zlecenia (przykład).

Bhp w zależności od warunków pracy

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Gwarancja odpowiednich warunków bhp - czego dotyczy szereg przepisów z tej tematyki - w pierwszej kolejności dotyczy zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Pracownicy cywilnoprawni nie są jednak całkowicie wyłączeni spod działania tych przepisów. Zgodnie z art. 304 K.p. pracodawca ma obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, o których mowa w art. 207 § 2 K.p., także osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (np. na umowie zlecenia), w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Przepis art. 207 § 2 K.p. stanowi natomiast, że pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

Obowiązki pracowników cywilnoprawnych w zakresie bhp reguluje z kolei art. 3041 K.p., z którego wynika, że obowiązki, o których mowa w art. 211 K.p., w zakresie określonym przez pracodawcę, ciążą także na osobach fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (w zakładzie pracy albo miejscu wyznaczonym przez pracodawcę). Przepis art. 211 K.p. zobowiązuje pracowników m.in. do poddawania się wstępnym, okresowym i kontrolnym badaniom lekarskim oraz szkoleniom bhp. Osoby zatrudniane na podstawie umowy cywilnoprawnej, co do zasady, nie muszą odbywać takich badań i szkoleń. Pracodawca w celu realizacji obowiązku nałożonego na niego przez art. 304 K.p. powinien jednak ocenić, czy zatrudniani przez niego pracownicy cywilnoprawni muszą poddać się badaniom lekarskim oraz szkoleniom bhp. Powinien też rozważyć kwestię stosowania przez nich środków ochrony indywidualnej, obuwia roboczego czy odzieży roboczej. Przy czym ponoszenie kosztów przeprowadzenia badań profilaktycznych i szkoleń bhp może być przedmiotem swobodnych ustaleń stron umowy.

Przykład

Pracodawca zatrudnia osobę na podstawie umowy zlecenia zawartej na okres roku, z wynagrodzeniem ustalonym w stałej stawce miesięcznej w kwocie 2.700 zł (zleceniobiorca nie posiada innych źródeł utrzymania). Wynagrodzenie to zostało zajęte przez komornika na poczet należności niealimentacyjnych. We wrześniu 2019 r. zleceniobiorca przepracował 72 godziny. Zleceniobiorca podlega ubezpieczeniom społecznym (w tym chorobowemu), ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz do wynagrodzenia z umowy zlecenia stosuje się 20% koszty uzyskania przychodu.

Kwota wolna od potrąceń ustalona w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia za pracę (zgodnie ze stanowiskiem resortu sprawiedliwości) wynosi:

- wymiar czasu pracy: 72/168 (wymiar czasu pracy dla pełnego etatu we wrześniu br.) = 0,43 etatu,
- minimalne wynagrodzenie: 2.250 zł × 0,43 etatu = 967,50 zł,
- kwota wolna od potrąceń: 967,50 zł - 132,64 zł - 75,14 zł - 56 zł = 703,72 zł.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.)

Umowy i płace - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.