Facebook
PIT 2020

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  PIT 2020  »  Odliczenia od podatku  »   Kwota zwrotu niewykorzystanej ulgi prorodzinnej
POLECAMY
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Kwota zwrotu niewykorzystanej ulgi prorodzinnej

Przegląd Podatku Dochodowego nr 5 (533) z dnia 1.03.2021

Ulgę na dzieci, zwaną również ulgą prorodzinną, stosuje się poprzez odliczenie od podatku dochodowego obliczonego na zasadach określonych w art. 27 updof, po uprzednim pomniejszeniu tego podatku o podlegające odliczeniu kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 27f ust. 1 updof). Gdy kwota przysługującego odliczenia nie znajduje pokrycia w obliczonym podatku, wówczas na warunkach i zasadach określonych w art. 27f ust. 8-12 updof, podatnicy mogą uzyskać zwrot nieodliczonej kwoty ulgi. Wspomniane przepisy obowiązują od 2015 r., a po raz pierwszy podatnicy mogli skorzystać z tego uprawnienia w rozliczeniu podatkowym za 2014 r.

1. Mechanizm obliczania kwoty zwrotu
Zwróć uwagę!

Mechanizm zwrotu ulgi prorodzinnej polega na tym, że jeżeli kwota przysługującego odliczenia jest wyższa od kwoty odliczonej z tego tytułu w zeznaniu, różnicę między tymi kwotami podatnik może wykazać w zeznaniu (PIT-36 lub PIT-37) jako kwotę do zwrotu.

Generalnie w omawiany sposób można odzyskać niewykorzystaną (nieodliczoną) część ulgi prorodzinnej. Przy czym kwota zwrotu nie może przekroczyć kwoty składek na ubezpieczenia społeczne oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne:

  • podlegających odliczeniu (odpowiednio od dochodu i podatku), pomniejszonych o składki odliczone w zeznaniu PIT-36L lub na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, 
  • zapłaconych ze środków podatnika od przychodów zwolnionych od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 updof.

W przypadku gdy uprawnieni do ulgi prorodzinnej podatnicy (rodzice, opiekunowie prawni dziecka i rodzice zastępczy) pozostawali w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, do ustalenia wysokości składek określających limit zwrotu niewykorzystanej ulgi, przyjmują łączną kwotę ich składek. Ten sposób ustalenia wysokości limitu stosuje również podatnik, który zawarł związek małżeński przed rozpoczęciem roku podatkowego, i którego małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego.

Należy podkreślić, że w limicie składek nie uwzględnia się składek:

  • odliczonych w PIT-36LPIT-28, czyli w zeznaniach służących rozliczeniu dochodów opodatkowanych podatkiem liniowym oraz przychodów opodatkowanych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, lub
  • wykazanych jako odliczone w PIT-16A lub PIT-19A, tj. w deklaracjach składanych przez podatników opodatkowanych w formie karty podatkowej lub od zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych.

2. Funkcjonowanie zwrotu w praktyce

Niskie dochody/strata

Jak zostało wskazane wcześniej, zwrot nieodliczonej kwoty ulgi prorodzinnej jest limitowany wysokością składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Po wejściu w życie przepisów regulujących zasady ubiegania się o ten zwrot nasze Wydawnictwo skierowało pytanie do Ministerstwa Finansów, czy z tej formy wsparcia finansowego mogą korzystać podatnicy, w sytuacji gdy:

1) uzyskali dochód opodatkowany według skali podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 3.091 zł, co oznacza, że podatek nie wystąpił, wykluczając możliwość dokonania odliczenia w ramach tej ulgi,

2) uzyskali dochód w wysokości powodującej obowiązek zapłaty podatku, jednak w wyniku odliczeń dokonanych w ramach innych ulg podatkowych podatek wyniósł 0 zł, co również wykluczyło możliwość odliczenia jakiejkolwiek części kwoty ulgi na dzieci,

3) wykazali w zeznaniu podatek w wysokości 0 zł w związku z poniesieniem straty ze źródeł, z których przychody podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej?

W odpowiedzi nadesłanej 3 lutego 2015 r. resort finansów wyjaśnił, że: "W opisanym stanie faktycznym w pytaniu 1 i 2 podatnik może otrzymać niewykorzystaną kwotę ulgi (...), do wysokości limitu, o którym mowa w art. 27f ust. 9 i 10 ustawy (updof - przyp. red.).

Natomiast w przypadku, o którym mowa w pytaniu 3, podatnik może otrzymać niewykorzystaną kwotę ulgi (...), do wysokości limitu opłaconych składek, o którym mowa w art. 27f ust. 9 i 10 ustawy (updof - przyp. red.), o ile (...) uzyskał przychód podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej".

Uprawniona wydaje się zatem teza, że wykazanie podatku obliczonego na zasadach określonych w art. 27 updof, nie jest warunkiem koniecznym do skorzystania z ulgi prorodzinnej. Do nabycia tego prawa oraz otrzymania zwrotu nieodliczonej kwoty ulgi konieczne jest uzyskanie przychodu ze źródeł, do których ma zastosowanie art. 27 updof.

Przychody wolne od PIT

Przedstawioną tezę potwierdza stanowisko Ministra Finansów wyrażone w objaśnieniach podatkowych z 14 kwietnia 2020 r. pt. "Nowa preferencja w podatku dochodowym od osób fizycznych dla młodych osób" (dostępne są na stronie www.gov.pl, ścieżka dostępu: Ministerstwa, Ministerstwo Finansów, Aktualności, Ostrzeżenia i wyjaśnienia podatkowe). Dotyczą one zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 updof, zwanego ulgą dla młodych. Preferencja ta polega na zwolnieniu od podatku dochodowego przychodów otrzymanych przez podatnika do ukończenia 26 roku życia, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85.528 zł, ze źródeł (tytułów) wskazanych bezpośrednio w tym przepisie, do których stosuje się zasady opodatkowania określone w art. 27 updof. Trzeba przy tym dodać, że na mocy odrębnych ustaw, przychody objęte ulgą dla młodych stanowią podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne. Poprzez nowelizację art. 27f ust. 9 updof ustawodawca zdecydował jednak, że takie składki, chociaż nie podlegają odliczeniu (odpowiednio) od dochodu i podatku, mogą być uwzględniane w kwocie składek określających limit zwrotu w ramach ulgi na dzieci.

Natomiast odnosząc się do kwestii stosowania ulgi prorodzinnej przez młodych podatników, we wspomnianych objaśnieniach podatkowych stwierdzono, że: "(...) jeżeli podatnik w roku podatkowym uzyskał przychody objęte ulgą dla młodych, to nawet w sytuacji gdy nie płaci podatku dochodowego (bo nie uzyskał innych przychodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej), ma prawo do »dodatkowego zwrotu« z tytułu ulgi na dzieci do wysokości składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, jakie zapłacił z własnych środków od przychodów korzystających ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy PIT". Uzupełniająco dodajmy, że w celu skorzystania z ulgi prorodzinnej młody podatnik musi złożyć zeznanie podatkowe, chociaż - co również stwierdzono w objaśnieniach - uzyskanie przychodów objętych w całości ulgą dla młodych samo w sobie nie rodzi takiego obowiązku.

W świetle tych objaśnień pojawiają się wątpliwości, czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej m.in. w interpretacji indywidualnej z 8 sierpnia 2019 r., nr 0115-KDIT2-2.4011.225.2019.2.MM zasadnie odmówił prawa do ulgi prorodzinnej, realizowanej poprzez wykazanie w zeznaniu zwrotu nieodliczonej ulgi do wysokości składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconych w Polsce, w sytuacji gdy podatnik uzyskał wyłącznie dochody z pracy świadczonej na terenie Niemiec, do których w Polsce ma zastosowanie metoda wyłączenia z progresją. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy, organ podatkowy ocenił, że: "(...) w sytuacji, gdy (...) Wnioskodawca nie osiągnął dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie ma obowiązku złożenia "zerowego" zeznania podatkowego za ten rok. (...)

W konsekwencji, ponieważ Wnioskodawca (...) nie osiągnął przychodu opodatkowanego według skali podatkowej (...), nie przysługiwało mu prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej, a tym samym nie może skorzystać z prawa do zwrotu kwoty, o której mowa w art. 27f ust. 8, 9 i 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych".

Należy przypomnieć, że podatnik będący polskim rezydentem podatkowym rozliczając dochody z pracy na terytorium Niemiec, stosuje metodę unikania podwójnego opodatkowania, określaną jako metoda wyłączenia z progresją. Na gruncie ustawy o PIT sposób opodatkowania przy zastosowaniu tej metody reguluje art. 27 ust. 8 updof. Skoro więc podatnik uzyskał za granicą przychody (dochody) podlegające rozliczeniu na zasadach określonych w art. 27 updof, to należałoby uznać, że nabył prawo do ulgi prorodzinnej, którą mógł zrealizować dzięki opłaceniu w Polsce składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne.

W naszej ocenie, nie powinno mieć znaczenia, że przy braku dochodów uzyskanych w Polsce podatnik nie miał obowiązku złożenia zeznania podatkowego i nie wykazał dochodu do opodatkowania ani podatku. Zasada równego traktowania nakazuje przyjąć, że w każdym przypadku gdy podatnik uzyska dochody, do których mają zastosowanie zasady określone w art. 27 updof, nabywa prawo do ulgi prorodzinnej. Prawo to nabywa nawet, jeśli korzysta z preferencji pozwalającej na zwolnienie dochodów od opodatkowania, bez względu na to, czy podstawę tego zwolnienia stanowi art. 21 ust. 1 updof czy przepisy ratyfikowanej przez Polskę umowy międzynarodowej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

Ustalanie limitu składek, których podstawę wymiaru stanowią przychody opodatkowane w różny sposób

Jednym z czynników ograniczających wysokość zwrotu nieodliczonej kwoty ulgi prorodzinnej jest suma zapłaconych przez podatnika lub pobranych przez płatnika w roku podatkowym składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne (również zagraniczne). W limicie tym nie uwzględnia się składek, które zostały odliczone w zeznaniu PIT-36L lub PIT-28, albo wykazane jako odliczone w deklaracji PIT-16A lub PIT-19A. W przypadku gdy istnieje możliwość odliczenia składek w ramach źródła, z którego uzyskany został przychód będący podstawą ich wymiaru, organy podatkowe za niedopuszczalne uważają zaniechanie tego odliczenia tylko w celu wykazania przez podatników w PIT-36 lub PIT-37 wyższego limitu składek na potrzeby obliczenia dodatkowego zwrotu nieodliczonej ulgi prorodzinnej.

Roczne rozliczenie podatku dochodowego za 2019 r. Darmowy program PIT 2020, z pomocą
którego podatnik może sporządzić
zeznanie za 2020 r., dostępny jest
w serwisie www.gofin.pl

Przypominamy, że w tej sprawie wypowiedziało się również Ministerstwo Finansów. W odpowiedzi nadesłanej 23 marca 2016 r. na pytanie naszego Wydawnictwa stwierdziło, że: "(...) podatnik opłacający składki na ubezpieczenia społeczne zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z osiąganiem konkretnych przychodów lub prowadzeniem określonej działalności, w pierwszej kolejności odlicza opłacone składki w ramach tego źródła przychodów. Czyli przychody z tytułu działalności gospodarczej opodatkowanej np. w formie ryczałtu ewidencjonowanego, w pierwszej kolejności pomniejsza o składki na ubezpieczenia społeczne należne w związku z prowadzeniem tej działalności. Jeżeli przychód ten jest niższy niż opłacone składki, a podatnik jednocześnie osiąga inne przychody, np. z umowy zlecenia, opodatkowane według skali podatkowej, nieodliczoną część składki może odliczyć od tych innych przychodów.

Te same zasady obowiązują w przypadku składki zdrowotnej opłacanej zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych".

Sumowanie składek przez podatników pozostających w związku małżeńskim

W przypadku korzystania z ulgi prorodzinnej przez podatników pozostających przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim, zwrot niewykorzystanej kwoty ulgi jest limitowany łączną kwotą ich składek. Należy jednak podkreślić, że ten sposób ustalania sumy składek może być stosowany pod warunkiem, że w związku małżeńskim pozostają oboje rodzice (opiekunowie prawni, rodzice zastępczy) dzieci, na które ulga jest ustalana. Tak wynika z art. 27f ust. 10 updof.

Oznacza to, że gdy każdy z małżonków ma prawo do ulgi prorodzinnej tylko na swoje dzieci z innych związków, to u każdego z nich zwrot niewykorzystanej ulgi będzie limitowany wysokością składek na własne ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Potwierdza to m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 listopada 2019 r., nr 0115-KDIT2-2.4011.331.2019.3.MD. Z opisanego stanu faktycznego wynikało, że podatnik wychowuje wraz z żoną dwoje dzieci wspólnych oraz dwoje dzieci żony z poprzedniego związku, których nie przysposobił. Małżonkowie zamierzali rozliczyć się we wspólnym zeznaniu, przy czym żona podatnika nie osiągała żadnych dochodów i nie opłaca składek na własne ubezpieczenia. Wątpliwości podniesione we wniosku dotyczyły możliwości zastosowania ulgi prorodzinnej przez podatnika na wszystkie dzieci.

Organ podatkowy wyjaśnił, że wychowywanie dwójki dzieci nieprzysposobionych przez podatnika nie daje mu prawa do zastosowania ulgi prorodzinnej na te dzieci, niezależnie od złożenia przez małżonków wspólnego zeznania podatkowego. Potwierdził natomiast prawo podatnika do odliczenia od podatku kwoty ulgi oraz otrzymania dodatkowego zwrotu tej ulgi, do wysokości sumy składek społecznych i zdrowotnych, na dwójkę biologicznych dzieci.

Odnosząc się natomiast do sytuacji małżonki podatnika, organ stwierdził, że w przypadku kiedy rodzic dziecka nie uzyskuje dochodów, a małżonkowie dokonują wspólnego rozliczenia, rodzic ma prawo do odliczenia ulgi na dziecko, ponieważ podatek jest określany na imię obojga małżonków. Nie jest jednak możliwe skorzystanie przez takiego rodzica ze zwrotu niewykorzystanej ulgi do wysokości składek społecznych i zdrowotnych małżonka. Jak podkreślił, do uwzględnienia takich składek wymagane jest spełnienie przesłanki z art. 27f ust. 10 updof, w myśl której oboje małżonkowie muszą być rodzicami dziecka.

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.