Bilans 2017
Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2016  »  Wycena aktywów i pasywów  »   Wycena aktywów w sytuacji zagrożenia kontynuacji działalności
Prenumerata 2018
www.sklep.gofin.pl
POLECAMY
P R E N U M E R A T A
www.gazetapodatkowa.gofin.pl
Bilans 2016 - ważne informacje
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2016 r.
IV kwartał 2016 r.
 
Na dzień bilansowy, tzn. 31 grudnia 2016 r.
 
Nie później niż do 26 marca 2017 r.
 
Nie później niż do końca marca 2017 r.
 
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2016 rok
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Generalnie inwentaryzację przeprowadza się na ostatni dzień każdego roku obrotowego, czyli w jednostkach, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym - na 31 grudnia 2016 r. Inwentaryzację niektórych aktywów można jednak rozpocząć w październiku 2016 r. a zakończyć do 15 stycznia 2017 r., są to m.in.:
 
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2016 r.
Badaniu za 2016 r. - w świetle art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości - podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność:
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2016 r.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki małej
Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45 ustawy o rachunkowości, dla jednostek małych korzystających z uproszczeń odnoszących się do sprawozdania finansowego określono w załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki małej
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostki mikro
Uproszczenia dla jednostek mikro dotyczą przede wszystkim możliwości sporządzania przez te jednostki uproszczonego sprawozdania finansowego. Zakres informacyjny sprawozdania finansowego jednostek mikro określony został w załączniku nr 4 do ustawy o rachunkowości.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2016 r. jednostek mikro
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
Przepisy ustawy o rachunkowości ściśle określają, które jednostki mają obowiązek, a które prawo do stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych.
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
Kursy średnie NBP stosowane do wyceny bilansowej
W jednostkach, w których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, do wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych, dokonywanej na dzień 31 grudnia 2016 r., należy zastosować średnie kursy dla poszczególnych walut ogłoszone przez Narodowy Bank Polski w tabeli kursów nr 252/A/NBP/2016 z 30 grudnia 2016 r.
Kursy średnie NBP stosowane do wyceny bilansowej
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Wycena aktywów w sytuacji zagrożenia kontynuacji działalności

Gazeta Podatkowa nr 18 (1372) z dnia 2.03.2017
Monika Kuźbińska

Przy sporządzaniu sprawozdania finansowego jednostka ma obowiązek zbadać swoją zdolność do kontynuowania działalności gospodarczej w dającej się przewidzieć przyszłości. Gdy dany podmiot traci zdolność do kontynuacji działalności, wówczas musi w przygotowywanym sprawozdaniu finansowym dokonać wyceny posiadanych składników aktywów według możliwych do uzyskania cen sprzedaży netto, a także utworzyć rezerwę na przewidywane dodatkowe koszty i straty. Różnica z dokonanej wyceny oraz utworzona rezerwa odnoszone są na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.

Założenie kontynuacji działalności

Zasada kontynuacji działalności została uregulowana w art. 5 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Wyraża się ona w tym, że przy stosowaniu przyjętych zasad (polityki) rachunkowości przyjmuje się założenie, że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność w niezmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej w stan likwidacji lub upadłości, chyba że jest to niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym.

Deklarację odnośnie zdolności jednostki do kontynuowania przez nią działalności zamieszcza się w pozycji 5 wprowadzenia do sprawozdania finansowego (sporządzanego zarówno według załącznika nr 1, jak i nr 4 i nr 5 do ustawy o rachunkowości). Jeśli jednostka będzie kontynuowała działalność, to podaje się informację, że na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie są znane okoliczności i zdarzenia, które świadczyłyby o istnieniu poważnych zagrożeń dla kontynuowania działalności w najbliższym okresie. Jednak w sytuacji, gdy występują okoliczności i zdarzenia w sposób istotny zagrażające możliwości kontynuowania działalności przez jednostkę, to w pozycji tej trzeba ująć odpowiednie wyjaśnienia.

Gdy kontynuacja działalności jest zagrożona

Nie zawsze jest łatwo właściwie rozpoznać zagrożenia kontynuacji działalności jednostki. Z pewnością o utracie zdolności do kontynuowania przez nią działalności gospodarczej świadczy rozpoczęcie postępowania upadłościowego lub likwidacyjnego. Wśród innych przyczyn - w tym związanych z kondycją finansową jednostki - mogących wskazywać na zagrożenie kontynuacji działalności, na które kierownictwo danego podmiotu powinno zwrócić uwagę, można wyróżnić m.in.:

a) symptomy finansowe - np. zdarzenia lub uwarunkowania wskazujące na trudności finansowe dłużników oraz wycofanie pomocy wierzycieli, ujemne przepływy środków pieniężnych wykazywane w sprawozdaniach finansowych za okresy przeszłe lub planowane (przyszłe), niezdolność zapewnienia finansowania niezbędnych prac rozwojowych nad nowym produktem lub niezbędnych inwestycji, niemożność dotrzymania warunków umowy kredytowej czy terminowego regulowania zobowiązań,

b) symptomy operacyjne - np. zamiary kierownictwa dotyczące likwidacji jednostki lub zaniechania działalności, utrata podstawowego rynku, kluczowego klienta, umowy franchisingowej, licencji lub głównego dostawcy, odejście kluczowego personelu kierowniczego i brak odpowiednich następców, trudności z siłą roboczą lub niedobór ważnych surowców,

c) pozostałe symptomy - np. nieprzestrzeganie wymogów dotyczących kapitałów, zmiany w prawie lub polityce rządu, które mogą mieć negatywny wpływ na jednostkę, brak ubezpieczenia lub nienależyte ubezpieczenie od skutków katastrof, toczące się przeciwko jednostce postępowanie sądowe lub administracyjne, które w przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia dla jednostki wiązałyby się z powstaniem zobowiązań (roszczeń), które prawdopodobnie nie mogłyby zostać zaspokojone.


Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub zmiana formy prawnej jednostki nie stanowią przeszkody do uznania, że działalność będzie kontynuowana.


W przypadku występowania niepewności co do możliwości kontynuowania działalności, w pkt 9 dodatkowych informacji i objaśnień zawartych w załączniku nr 1 do ustawy o rachunkowości podaje się opis tych niepewności oraz stwierdzenie, że taka niepewność występuje, a także wskazuje, czy sprawozdanie finansowe zawiera korekty z tym związane. Informacja powinna zawierać również opis podejmowanych bądź planowanych przez jednostkę działań mających na celu eliminację niepewności.

Konsekwencje zagrożenia kontynuacji działalności

Jeżeli założenie kontynuacji działalności nie jest zasadne, to wycena aktywów jednostki nie jest dokonywana w oparciu o zasady ogólne wskazane w art. 28 ust. 1 ustawy o rachunkowości, lecz zgodnie ze szczególnymi uregulowaniami określonymi w art. 29 tej ustawy. Na mocy tego przepisu, w sytuacji gdy kontynuacja działalności jednostki jest zagrożona, to wycena jej aktywów następuje po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. W przypadku zagrożenia kontynuacji działalności jednostka jest również obowiązana utworzyć rezerwę na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności.

Wycena majątku w cenach sprzedaży netto oraz utworzenie rezerwy następują - na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o rachunkowości - w szczególności:

  • w przeddzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości,
     
  • na koniec roku obrotowego, jeżeli na dzień zatwierdzenia sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy jednostka nie będzie kontynuowała działalności,
     
  • na koniec roku obrotowego przypadającego w czasie trwania postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego,
     
  • w przeddzień przekazania, podziału lub sprzedaży jednostki, jeżeli odpowiednia umowa nie przewiduje przyjęcia za podstawę rozliczeń wartości majątku ustalonej przy założeniu, że działalność gospodarcza będzie przez jednostkę kontynuowana.


Różnica, która powstaje w wyniku wyceny majątku po cenach sprzedaży netto oraz utworzenia rezerwy, wpływa na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.

Ujęcie księgowe

W księgach rachunkowych różnicę pomiędzy dotychczasowymi wartościami księgowymi aktywów a ich ceną sprzedaży netto możliwą do uzyskania można ująć zapisem:

- Wn konto 81-3 "Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny",

- Ma różne konta, np. konto 07-4 "Odpisy z tytułu trwałej utraty wartości środków trwałych", konto 34-7 "Odchylenia z tytułu trwałej utraty wartości materiałów i towarów", konto 62-7 "Odchylenia z tytułu trwałej utraty wartości produktów".

Utworzenie rezerwy na przewidywane koszty i straty związane z zaniechaniem lub utratą zdolności jednostki do kontynuowania działalności (np. koszty sądowe i notarialne, koszty wyceny majątku zleconej rzeczoznawcom, koszty obwieszczeń i ogłoszeń, odprawy dla zwalnianych pracowników, odszkodowania dla kontrahentów, wynagrodzenie likwidatora koszty archiwizowania dokumentów spółki) jest natomiast ewidencjonowane zapisem:

- Wn konto 81-3 "Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny",

- Ma konto 83 "Rezerwy" (w analityce: Rezerwa na koszty likwidacji).

Z chwilą powstania zobowiązania następuje księgowanie związane z wykorzystaniem rezerwy, w następujący sposób:

- Wn konto 83 "Rezerwy" (w analityce: Rezerwa na koszty likwidacji),

- Ma różne konta w zależności od rodzaju zobowiązania, np. konto 21 "Rozrachunki z dostawcami", 22 "Rozrachunki publicznoprawne", 23 "Rozrachunki z pracownikami", 24 "Pozostałe rozrachunki".

Saldo konta 81-3 prezentowane jest w bilansie (jeśli jednostka wcześniej nie posiadała kapitału z aktualizacji wyceny, będzie to wartość ujemna figurująca jako saldo Wn na koncie 81-3) po stronie pasywów w pozycji:

a) A.III "Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny" - jeśli jednostka sporządza sprawozdanie finansowe według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości,

b) A "Kapitał (fundusz) własny" - przy opracowywaniu sprawozdania zgodnie z załącznikiem nr 4 (dla jednostek mikro),

c) A.III "Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny" - gdy jednostka korzysta z załącznika nr 5 (dla jednostek małych).

Przykład

Założenia

  1. Kierownictwo jednostki handlowej zdecydowało, że w marcu 2017 r. zostanie ona postawiona w stan likwidacji. W związku z tym na dzień 31 grudnia 2016 r. wyceniono posiadane środki trwałe i towary po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, w następujący sposób:

a) wartość początkowa środków trwałych to 150.000 zł, dotychczasowe umorzenie to 80.000 zł, a cena sprzedaży netto możliwa do uzyskania 30.000 zł; różnica z wyceny wyniosła zatem 40.000 zł (tj. 150.000 zł - 80.000 zł - 30.000 zł),

b) wartość towarów w cenie nabycia to 96.000 zł, a cena sprzedaży netto możliwa do uzyskania 59.000 zł; różnica z wyceny wyniosła zatem 37.000 zł (tj. 96.000 zł - 59.000 zł),

c) łączna różnica z wyceny składników majątku po cenach sprzedaży netto wyniosła 77.000 zł.

  1. Dodatkowe koszty i straty związane z likwidacją działalności oszacowano na kwotę 62.000 zł.

Dekretacja

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - zarachowanie różnicy z wyceny:      
   a) środków trwałych 40.000 zł 81-3 07-4
   b) towarów 37.000 zł 81-3 34-7
2. PK - utworzenie rezerwy na przyszłe koszty i straty: 62.000 zł 81-3 83

Księgowania

Wycena aktywów w sytuacji zagrożenia kontynuacji działalności

Warto pamiętać!

» Przy ustalaniu zdolności jednostki do kontynuowania działalności kierownik jednostki uwzględnia wszystkie informacje dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, dotyczące dającej się przewidzieć przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego. Konieczne jest również objęcie szczegółową analizą sytuacji prawnej i ekonomiczno-finansowej jednostki.
» Wycena składników majątku w cenach sprzedaży netto oznacza w praktyce, że jednostka powinna wycenić środki trwałe, w tym także środki trwałe w budowie, wartości niematerialne i prawne, zapasy materiałów, towarów i produktów, a także papiery wartościowe - w cenach, w jakich figurują w księgach rachunkowych, nie wyższych od cen ich sprzedaży netto, tj. cen możliwych do uzyskania przy sprzedaży pomniejszonych o VAT, podatek akcyzowy oraz koszty związane bezpośrednio ze sprzedażą. Z kolei wycena należności powinna nastąpić - w zależności od posiadanych informacji - w kwocie wymaganej lub przypuszczalnej zapłaty.
» Jeśli kontynuacja działalności jest zagrożona, to należy również odpisać z ewidencji bilansowej te składniki aktywów, które w związku z brakiem kontynuacji przestały mieć wartość. Chodzi tu m.in. o czynne rozliczenia międzyokresowe, aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego czy zapasy produkcji w toku.
» Jednostki sporządzające sprawozdanie z działalności powinny informację o braku kontynuacji działalności zawrzeć w tym sprawozdaniu, wskazując jednocześnie program działań mających na celu uchronienie jednostki przed tym zagrożeniem.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r. poz. 1047 ze zm.)

Wycena aktywów i pasywów - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60