Facebook
Bilans 2021

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2021  »  Wycena aktywów i pasywów  »   Wycena środków pieniężnych na rachunku walutowym i rozliczenie różnic ...
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Wycena środków pieniężnych na rachunku walutowym i rozliczenie różnic kursowych

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 24 (552) z dnia 20.12.2021

Spółka posiada walutowy rachunek bankowy. Jej rok obrotowy jest tożsamy z kalendarzowym. W trakcie roku rozchód waluty spółka wycenia według kursu średniego NBP z dnia poprzedzającego dzień wypływu środków, stosując metodę FIFO. Czy jako bilans otwarcia pod datą 1 stycznia kolejnego roku spółka powinna wprowadzić stan środków pieniężnych w przeliczeniu na złote polskie (po dokonaniu storna niepodatkowych różnic kursowych z wyceny bilansowej) jako wartość z przemnożenia waluty znajdującej się na rachunku po kursie, po którym wyceniono jej wpływ na konto?

Do ksiąg rachunkowych nowego roku obrotowego, jako bilans otwarcia, wprowadza się stan zagranicznych środków pieniężnych zgromadzonych na walutowym rachunku bankowym, wyceniony po obowiązującym na dzień bilansowy poprzedniego roku obrotowego średnim kursie danej waluty ogłoszonym przez NBP. Zatem wartość waluty obcej, wprowadzona do ksiąg nowego roku jako bilans otwarcia, odpowiada wartości tej waluty wykazanej w bilansie zamknięcia poprzedniego roku.
1. Zasady wyceny operacji na rachunku walutowym w ciągu roku

W myśl art. 30 ust. 2 ustawy o rachunkowości, wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie:

1) faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji - w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań,

2) średnim ogłoszonym dla danej waluty przez NBP z dnia poprzedzającego ten dzień - w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o którym mowa w pkt 1, a także w przypadku pozostałych operacji.

Zastosowanie do wyceny wpływu waluty obcej na rachunek walutowy oraz do wyceny rozchodu waluty z tego rachunku kursu faktycznie zastosowanego jest możliwe tylko wtedy, gdy dochodzi do faktycznej wymiany waluty (tj. zakupu lub sprzedaży waluty). W przypadku gdy na rachunek walutowy wpływa należność od kontrahenta w walucie obcej, a także gdy zapłata zobowiązania wobec kontrahenta dokonywana jest poprzez rachunek walutowy, nie można mówić o kursie faktycznie zastosowanym.

W sytuacji gdy do wyceny wpływu lub rozchodu waluty nie można przyjąć kursu faktycznie zastosowanego (gdyż taki kurs nie istnieje), do wyceny tej stosuje się średni kurs ogłoszony dla danej waluty przez NBP z dnia poprzedzającego dzień:

1) wpływu waluty obcej na rachunek walutowy w związku z otrzymaniem należności,

2) wypływu waluty obcej z rachunku walutowego w związku z zapłatą zobowiązania.

Jeżeli do wyceny rozchodu środków z rachunku walutowego z tytułu zapłaty zobowiązania stosuje się kurs średni ogłoszony dla danej waluty przez NBP z dnia poprzedzającego dzień zapłaty, a w przypadku sprzedaży waluty - kurs faktycznie zastosowany, to zazwyczaj kursy te różnią się od kursów przyjętych do wyceny waluty w momencie jej wpływu na rachunek walutowy. W związku z tym na rachunku walutowym powstaną różnice kursowe od własnych środków pieniężnych. Do ustalenia kolejności rozchodu środków pieniężnych z rachunku walutowego należy przyjąć jedną z metod przedstawionych w art. 34 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o rachunkowości, czyli FIFO, LIFO lub kurs przeciętny (średnioważony).

Dla celów bilansowych rozchód środków z rachunku walutowego można także wyceniać po kursie, po jakim waluty wyceniono w momencie ich wpływu na ten rachunek (tj. kursie historycznym), przyjmując jedną z metod, o których mowa w art. 34 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o rachunkowości, określających kolejność rozchodu, tj. FIFO, LIFO lub kurs przeciętny (średnioważony). Tak wynika z art. 35 ust. 8 ww. ustawy. Przy tym sposobie wyceny nie powstają różnice kursowe od własnych środków pieniężnych. Należy jednak pamiętać, że w przypadku gdy jednostka nie stosuje księgowej metody rozliczania różnic kursowych dla celów podatkowych, to stosowanie kursu historycznego do wyceny rozchodu waluty obcej z walutowego rachunku bankowego jest kwestionowane przez organy podatkowe.


2. Wycena środków pieniężnych na rachunku walutowym na dzień bilansowy

Obowiązek dokonania wyceny bilansowej środków zgromadzonych na rachunku walutowym został określony w art. 30 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Jak wynika z tego przepisu, nie rzadziej niż na dzień bilansowy wycenia się wyrażone w walutach obcych:

1) składniki aktywów (z wyłączeniem udziałów w jednostkach podporządkowanych wycenianych metodą praw własności) i pasywów - po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez NBP, z zastrzeżeniem pkt 2;

2) gotówkę znajdującą się w jednostkach prowadzących kupno i sprzedaż walut obcych - po kursie, po którym nastąpił jej zakup, jednak w wysokości nie wyższej od średniego kursu ogłoszonego na dzień wyceny dla danej waluty przez NBP.

Jeżeli aktywa i pasywa są wyrażone w walutach, dla których NBP nie ogłasza kursu, to kurs tych walut określa się w relacji do wskazanej przez jednostkę waluty odniesienia, której kurs jest ogłaszany przez NBP.

Powstałe na dzień wyceny różnice kursowe dotyczące aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych (innych niż inwestycje długoterminowe) zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych. W uzasadnionych przypadkach powstałe z wyceny bilansowej różnice kursowe zalicza się do kosztu wytworzenia produktów lub ceny nabycia towarów, a także ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środków trwałych, środków trwałych w budowie lub wartości niematerialnych i prawnych (por. art. 30 ust. 4 ustawy o rachunkowości).


3. Rozliczanie różnic kursowych z wyceny bilansowej w księgach następnego roku obrotowego

Termin i sposób rozliczenia ujętych na dzień bilansowy różnic kursowych z wyceny bilansowej w księgach rachunkowych następnego roku obrotowego nie jest uregulowany przepisami ustawy o rachunkowości. Jednostki same dokonują wyboru metody rozliczania różnic kursowych naliczonych na dzień bilansowy. W praktyce stosowane są następujące sposoby rozliczania różnic kursowych z wyceny bilansowej:

1) storno różnic kursowych pod datą pierwszego dnia następnego roku obrotowego,

2) storno różnic kursowych w dniu uregulowania należności lub zobowiązania,

3) ujmowanie w księgach nowego roku tylko zrealizowanych różnic kursowych ustalonych od początku roku do dnia zapłaty rozrachunku.

Do różnic kursowych z wyceny bilansowej środków znajdujących się na rachunku walutowym wskazane jest stosować metodę storna pod datą pierwszego dnia następnego roku obrotowego. Zastosowanie do tych różnic innej metody rozliczania powodowałoby istotne trudności z ustaleniem zrealizowanych różnic kursowych.

Przykład

I. Założenia:

  1. Na 31 grudnia 2020 r. spółka posiadała na rachunku walutowym kwotę: 5.000 EUR wycenioną po kursie: 4,58 zł/EUR, co stanowiło równowartość: 22.900 zł. Średni kurs NBP obowiązujący na 31 grudnia 2020 r. wynosił: 4,6148 zł/EUR. Wycena bilansowa środków na rachunku walutowym była następująca:
Składnik środków pieniężnych Wartość w walucie obcej Wartość historyczna Kurs średni NBP na dzień bilansowy Wartość na dzień bilansowy Różnica kursowa z wyceny bilansowej
Środki na rachunku walutowym 5.000 EUR 22.900 zł 4,6148 zł/EUR 23.074 zł 23.074 zł - 22.900 zł = 174 zł
(dodatnia różnica kursowa)
  1. W styczniu 2021 r. spółka uregulowała zobowiązanie w kwocie: 2.000 EUR, wyceniając rozchód po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień zapłaty, który wynosił: 4,5485 zł/EUR, co stanowiło równowartość: 9.097 zł. Z tytułu rozchodu środków na rachunku walutowym powstały zrealizowane różnice kursowe od własnych środków pieniężnych w kwocie: 2.000 EUR × (4,58 zł/EUR - 4,5485 zł/EUR) = 63 zł (ujemna różnica kursowa).
  2. Do końca 2021 r. na rachunku walutowym nie wystąpiły inne operacje gospodarcze. Przy założeniu, że kurs na 31 grudnia 2021 r. będzie wynosił: 4,68 zł/EUR, wycena bilansowa środków na rachunku walutowym będzie następująca:
Składnik środków pieniężnych Wartość w walucie obcej Wartość historyczna Kurs średni NBP na dzień bilansowy Wartość na dzień bilansowy Różnica kursowa z wyceny bilansowej
Środki na rachunku walutowym 3.000 EUR 13.740 zł 4,68 zł/EUR 14.040 zł 14.040 zł - 13.740 zł = 300 zł
(dodatnia różnica kursowa)
  1. Różnice kursowe z wyceny bilansowej spółka stornuje pod datą pierwszego dnia następnego roku obrotowego. W przykładzie pominięto różnice kursowe na rozrachunkach.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
A. Zapisy w księgach 2020 r.
1. PK - zarachowanie różnic kursowych ustalonych na 31 grudnia 2020 r. 174 zł 13-1 75-0
B. Zapisy w księgach 2021 r.
1. PK - storno różnic kursowych z wyceny bilansowej pod datą 1 stycznia 2021 r. (-) 174 zł 13-1 75-0
2. WB - zapłata zobowiązania: 2.000 EUR × 4,5485 zł/EUR =  9.097 zł 21 13-1
3. PK - rozliczenie zrealizowanej ujemnej różnicy kursowej powstałej na rachunku walutowym: 2.000 EUR × (4,58 zł/EUR - 4,5485 zł/EUR) =  63 zł 75-1 13-1
4. PK - zarachowanie różnic kursowych ustalonych na 31 grudnia 2021 r. 300 zł 13-1 75-0

III. Księgowania:

A. Zapisy w księgach 2020 r.

Rozliczanie różnic kursowych z wyceny bilansowej w księgach następnego roku obrotowego

B. Zapisy w księgach 2021 r.

Rozliczanie różnic kursowych z wyceny bilansowej w księgach następnego roku obrotowego

Wycena aktywów i pasywów - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.