Bilans 2018

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2018  »  Wycena aktywów i pasywów  »   Wycena należności w kwocie wymaganej zapłaty a odpisy aktualizujące
POLECAMY
Bilans 2018 - ważne informacje
E-sprawozdania finansowe
Od 1 października 2018 r. wszystkie jednostki prowadzące księgi rachunkowe sprawozdanie finansowe sporządzają się w postaci elektronicznej. Przy czym sprawozdania finansowe jednostek wpisanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego sporządza się w strukturze logicznej oraz formacie udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych
E-sprawozdania finansowe
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2018 r.
IV kwartał 2018 r.
 
Na dzień bilansowy, tzn. 31 grudnia 2018 r.
 
Nie później niż do 26 marca 2019 r.
 
Nie później niż do końca marca 2019 r.
 
Harmonogram prac dotyczących sprawozdania finansowego za 2018 rok
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Generalnie inwentaryzację przeprowadza się na ostatni dzień każdego roku obrotowego, czyli w jednostkach, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym - na 31 grudnia 2018 r. Inwentaryzację niektórych aktywów drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda można jednak rozpocząć w październiku 2018 r. a zakończyć do 15 stycznia 2019 r., są to m.in.:
 
Terminy i metody inwentaryzacji aktywów i pasywów
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2018 r.
Obowiązkowi badania przez firmę audytorską podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność jednostek wymienionych w art. 64. ust. 1-4 ustawy o rachunkowości
Podmioty zobowiązane do badania sprawozdania finansowego za 2018 r.
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2018 r. 
Jednostki spełniające warunki określone w ustawie o rachunkowości mogą skorzystać z możliwości sporządzania sprawozdania finansowego w formie uproszczonej, tj. według załącznika nr 4 do ustawy o rachunkowości (dla jednostek mikro), według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości (dla jednostek małych) oraz według załącznika nr 6 do ustawy o rachunkowości, przeznaczonego dla niektórych organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego
Uproszczone sprawozdanie finansowe za 2018 r.
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
Przepisy ustawy o rachunkowości ściśle określają, które jednostki mają obowiązek, a które prawo do stosowania MSR przy sporządzaniu sprawozdań finansowych.
Sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR mają obowiązek sporządzać tylko ściśle określone podmioty
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Wycena należności w kwocie wymaganej zapłaty a odpisy aktualizujące

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości

Jak wycenić na dzień bilansowy figurujące w naszych księgach rachunkowych należności z tytułu dostaw i usług? Czy należy dokonać odpisów aktualizujących ich wartość?

Należności na dzień bilansowy wycenia się, stosując art. 28 ust. 1 pkt 7 ustawy o rachunkowości, w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady ostrożności. Kwotę wymaganej zapłaty wyznacza nominalna kwota należności. Mogą ją powiększać kary umowne, zasądzone koszty sądowe oraz należne za zwłokę w zapłacie odsetki, których zapłaty - według stanu na dzień bilansowy - oczekuje jednostka jako wierzyciel. Jednostka, ustalając kwotę wymaganej zapłaty, nie nalicza kontrahentowi należnych odsetek, jeżeli nie rości sobie o nie prawa. Zatem należność główną na dzień bilansowy powiększa się o odsetki tylko wówczas, gdy wierzyciel obciąży odsetkami dłużnika, wystawioną w tym celu notą księgową lub notą odsetkową oraz w każdym przypadku, gdy w umowie odsetki takie zostały przewidziane.

Przykład

Na koniec roku obrotowego jednostka posiada należność główną od odbiorcy w kwocie: 5.000 zł. W związku ze zwłoką w zapłacie tej należności naliczono odsetki w wysokości: 120 zł, co udokumentowane zostało notą odsetkową.

Wartość tej należności ustalona na dzień bilansowy wyniesie: 5.000 zł (wartość nominalna) + 120 zł (naliczone odsetki) = 5.120 zł.

Ostrożność w wycenie należności polega na uwzględnieniu stopnia prawdopodobieństwa ich zapłaty. Jeśli zapłata nie jest prawdopodobna, należy zaktualizować wartość należności poprzez dokonanie odpisu aktualizującego.

Przykład

Jednostka na koniec roku obrotowego posiada należność główną od odbiorcy w kwocie: 8.900 zł. Część tej należności jest kwestionowana przez dłużnika (należność sporna). Zła sytuacja majątkowa i finansowa dłużnika wskazuje, że spłata tej należności w pełnej kwocie nie jest prawdopodobna. W związku z tym utworzono odpis aktualizujący wartość należności na kwotę: 5.000 zł.

Ustalona na dzień bilansowy wartość tej należności wyniesie: 8.900 zł (wartość nominalna) - 5.000 zł (odpis aktualizujący wartość należności) = 3.900 zł.

W bilansie należności prezentowane są według wartości księgowej (wynikającej z salda Wn kont zespołu 2) pomniejszonej o wartość dokonanych od tych należności odpisów aktualizujących, ujętych na koncie 28 "Odpisy aktualizujące wartość należności" (konto to jest kontem korygującym do kont poszczególnych rozrachunków).

Tym samym należności objęte 100% odpisem aktualizującym nie są wykazane w aktywach bilansu - ich wartość bilansowa wynosi bowiem zero.

W świetle art. 35b ust. 1 ustawy o rachunkowości wartość należności aktualizuje się uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego, w odniesieniu do:

1) należności od dłużników postawionych w stan likwidacji lub w stan upadłości oraz w stosunku do których zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne lub został złożony wniosek o zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu - do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności, zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu-komisarzowi w postępowaniu upadłościowym lub umieszczonej w spisie wierzytelności w postępowaniu restrukturyzacyjnym,

2) należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza lub jedynie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego - w pełnej wysokości należności,

3) należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą dłużnik zalega, a według oceny sytuacji majątkowej i finansowej dłużnika spłata należności w umownej kwocie nie jest prawdopodobna - do wysokości niepokrytej gwarancją lub innym zabezpieczeniem należności,

4) należności stanowiących równowartość kwot podwyższających należności, w stosunku do których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego - w wysokości tych kwot, do czasu ich otrzymania lub odpisania,

5) należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w przypadkach uzasadnionych rodzajem prowadzonej działalności lub strukturą odbiorców - w wysokości wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu, w tym także ogólnego, na nieściągalne należności.

Odpisy aktualizujące wartość należności obciążają pozostałe koszty operacyjne lub koszty finansowe - w zależności od rodzaju należności, której dotyczy odpis (art. 35b ust. 2 ustawy o rachunkowości). Stąd utworzenie odpisu aktualizującego wartość należności głównej z tytułu dostaw i usług można ująć zapisem:

      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 28 "Odpisy aktualizujące wartość należności".

Należy przy tym pamiętać, iż na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 26a updop oraz art. 23 ust. 1 pkt 21 updof, odpisów aktualizujących nie zalicza się do kosztów podatkowych. Kosztem uzyskania przychodów są jednak odpisy aktualizujące wartość należności, określone w ustawie o rachunkowości, od tej jej części, która była uprzednio zaliczona do przychodów należnych na podstawie art. 12 ust. 3 upodp oraz art. 14 updof (a więc bez VAT), a ich nieściągalność została uprawdopodobniona.

Uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności ma miejsce w szczególności, gdy:

a) dłużnik zmarł, został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość albo

b) zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne lub został złożony wniosek o zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, lub zostało wszczęte postępowanie ugodowe w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, albo

c) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo

d) wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego.


Czy w przypadku dokonania odpisów aktualizujących wartość należności z tytułu dostaw i usług należy ustalić odroczony podatek dochodowy?

Odroczony podatek dochodowy ustalają wyłącznie jednostki, które są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych i nie skorzystały z uproszczenia w tym zakresie. Na postawie bowiem art. 37 ust. 10 ustawy o rachunkowości jednostki mogą odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego jeśli za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości, tj.:

1) 17.000.000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 34.000.000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty

Co istotne, z uproszczenia tego nie mogą skorzystać jednostki określone w art. 3 ust. 1e pkt 1-6 ustawy o rachunkowości.

Nie tworzy się aktywów ani rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do trwałych różnic pomiędzy prawem bilansowym a podatkowym. Ten obowiązek dotyczy wyłącznie różnic przejściowych.

Odnosząc się do kwestii przedstawionej w pytaniu zwracamy uwagę, iż odpisy aktualizujące należności z tytułu dostaw i usług są kosztem uzyskania przychodów w tej części należności, która była uprzednio zaliczona do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona zgodnie z art. 16 ust. 2a pkt 1 updop. Z kolei inne odpisy aktualizujące, o których mowa w art. 35b ustawy o rachunkowości, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Jeśli odpis aktualizujący zostanie uznany za koszt podatkowy w momencie jego dokonania (czyli uprawdopodobnienie nieściągalności nastąpi w momencie dokonania odpisu) różnica przejściowa nie wystąpi i nie trzeba będzie ustalać odroczonego podatku dochodowego. W przypadku natomiast gdy w momencie dokonania odpisu nieściągalność nie zostanie uprawdopodobniona, ale jednostka uzna, że w przyszłości wystąpią okoliczności pozwalające na podatkowe uprawdopodobnienie nieściągalności powinna ona utworzyć aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Zwracamy uwagę, że ustalając wartość podatkową należności nie należy uwzględniać należnego VAT. Nie jest on przychodem należnym w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym. Z punktu widzenia odroczonego podatku dochodowego stanowi on trwałą różnicę pomiędzy prawem podatkowym i bilansowym.

Przykład

I. Założenia:

  1. Spółka z o.o. na dzień bilansowy posiadała należności w kwocie brutto: 184.500 zł (w tym VAT: 34.500 zł).
     
  2. Należność od kontrahenta "B" z tytułu sprzedaży towarów (o okresie spłaty do 12 m-cy) w kwocie brutto: 61.500 zł (w tym VAT: 11.500 zł) jest wątpliwa. W związku z tym jednostka dokonała odpisu aktualizującego wartość tej należności w pełnej wysokości, tj.: 61.500 zł. Przy czym z uwagi na fakt, iż jednostka przewiduje w przyszłości uprawdopodobnienie nieściągalności tej należności, utworzyła odroczony podatek dochodowy.

II. Ustalenie kwoty odroczonego podatku dochodowego:

  1. Wartość bilansowa należności bez VAT: (184.500 zł - 34.500 zł) - (61.500 zł - 11.500 zł) = 150.000 zł - 50.000 zł = 100.000 zł.
     
  2. Wartość podatkowa należności bez VAT: 184.500 zł - 34.500 zł = 150.000 zł.
     
  3. Różnica w kwocie: 50.000 zł jest ujemną różnicą przejściową, bowiem wartość bilansowa aktywów jest niższa od ich wartości podatkowej. W takim przypadku ustala się aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
     
  4. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego: 50.000 zł × 19% = 9.500 zł.
     
  5. Różnica z tytułu VAT w kwocie: 11.500 zł ma charakter trwały, więc nie jest uznawana w rachunku podatkowym.

III. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - odpis aktualizujący wartość należności głównej od kontrahenta "B" obejmujący:        
    a) pełną kwotę należności brutto 61.500 zł    28
    b) wartość netto 50.000 zł 76-1   
    c) kwotę VAT 11.500 zł 76-1   
2. PK - aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 9.500 zł 65-0 87

IV. Księgowania:

Odpisy aktualizujące a ustalenie odroczonego podatku dochodowego w jednostkach osób prawnych

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.