Facebook
Bilans 2021

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2021  »  Sporządzanie sprawozdania finansowego  »   Uproszczone sprawozdanie jednostki małej
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Uproszczone sprawozdanie jednostki małej

Gazeta Podatkowa nr 19 (1894) z dnia 7.03.2022
Karolina Paszkowska

Podmiot posiadający status jednostki małej może sporządzać roczne sprawozdanie finansowe według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości, jeśli jego organ zatwierdzający podjął odpowiednią decyzję w tej kwestii. Wtedy poszczególne elementy sprawozdania finansowego przygotowuje się w formie uproszczonej, czyli z mniejszą szczegółowością niż według wzoru z załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości.

Ułatwienia w sprawozdawczości

Jako jednostki małe mogą być kwalifikowane podmioty, które zostały wymienione w art. 3 ust. 1c-1d ustawy o rachunkowości. Jeżeli organ zatwierdzający podejmie decyzję o przyjęciu statusu jednostki małej, to nabędzie ona prawo do stosowania określonych uproszczeń w rachunkowości, w tym do przygotowania sprawozdania finansowego zgodnie ze wzorem zawartym w załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości. Wtedy elementami sprawozdania sporządzanymi w uproszczonej formie są: wprowadzenie (art. 48 ust. 4 ustawy o rachunkowości), bilans (art. 46 ust. 5 pkt 5 ustawy o rachunkowości), rachunek zysków i strat w wariancie kalkulacyjnym lub porównawczym (art. 47 ust. 4 pkt 5 ustawy o rachunkowości) oraz dodatkowe informacje i objaśnienia (art. 48 ust. 4 ustawy o rachunkowości). Jednostka mała nie ma obowiązku sporządzania zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym i rachunku przepływów pieniężnych, nawet gdy jej sprawozdanie podlega obowiązkowemu badaniu (art. 48a ust. 4 oraz art. 48b ust. 5 ustawy o rachunkowości). Poza tym, jeśli jest ona zobowiązana do sporządzenia sprawozdania z działalności, może tego nie robić, o ile w dodatkowych informacjach i objaśnieniach (w ust. 18) zaprezentuje dane dotyczące nabycia udziałów własnych (art. 49 ust. 5 ustawy o rachunkowości). Jeśli jednak będzie sporządzała sprawozdanie z działalności, może nie wykazywać w nim danych o kluczowych niefinansowych wskaźnikach efektywności związanych z jej działalnością oraz danych dotyczących zagadnień pracowniczych i środowiska naturalnego (art. 49 ust. 6 ustawy o rachunkowości). Można również zdecydować o niesporządzaniu dodatkowych informacji i objaśnień według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości, ale zgodnie z załącznikiem nr 1. Wówczas trzeba wykazać w nich dane w zakresie nie mniejszym niż określony w załączniku nr 5. Jednostka mała może, w miarę potrzeb, zwiększyć szczegółowość danych wykazywanych w uproszczonym sprawozdaniu finansowym, w oparciu o art. 50 ust. 1 ustawy o rachunkowości. O stosowanych ułatwieniach przewidzianych dla jednostek małych należy poinformować we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego.

Bilans

Sporządzając bilans według załącznika nr 5 w pozycji A "Aktywa trwałe", prezentuje się wartość majątku trwałego, z wyszczególnieniem: wartości niematerialnych i prawnych, rzeczowych aktywów trwałych (w tym osobno środków trwałych oraz środków trwałych w budowie), należności długoterminowych, inwestycji długoterminowych (w tym w osobnych pozycjach wartości nieruchomości oraz długoterminowych aktywów finansowych) oraz długoterminowych rozliczeń międzyokresowych. W pozycji B "Aktywa obrotowe" wykazuje się sumę aktywów obrotowych z wyodrębnieniem: zapasów, należności krótkoterminowych (w tym z tytułu dostaw i usług do 12 miesięcy i powyżej 12 miesięcy) i inwestycji krótkoterminowych (w tym krótkoterminowych aktywów finansowych z wyszczególnieniem środków pieniężnych w kasie i na rachunkach) oraz krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych. Następnie w pozycjach C i D trzeba zaprezentować należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy i udziały (akcje) własne.

W pasywach bilansu w pozycji A "Kapitał (fundusz) własny" prezentuje się sumę kapitałów (funduszy): podstawowego, zapasowego - z wyszczególnieniem nadwyżki wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji), z aktualizacji wyceny - z wyodrębnieniem wartości dotyczącej aktualizacji wartości godziwej, rezerwowych oraz zysk (stratę) z lat ubiegłych i za bieżący rok obrotowy. Ich wartość pomniejszona zostaje o odpisy z zysku netto dokonane w ciągu roku obrotowego (wartość ujemna).

W pasywach w pozycji B "Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania" ujmuje się rezerwy na zobowiązania (w tym osobno wartość rezerw na świadczenia emerytalne i podobne), zobowiązania długoterminowe (z wyszczególnieniem tych z tytułu kredytów i pożyczek), zobowiązania krótkoterminowe (w tym osobno z tytułu kredytów i pożyczek, dostaw i usług do 12 miesięcy i powyżej 12 miesięcy oraz fundusze specjalne) i rozliczenia międzyokresowe.

Rachunek zysków i strat

Załącznik nr 5 do ustawy o rachunkowości zawiera dwa warianty rachunku zysków i strat, tj. porównawczy i kalkulacyjny. Wyboru jednego z nich dokonuje kierownik jednostki. Warianty te różnią się jedynie pierwszą częścią dotyczącą podstawowej działalności operacyjnej. W porównawczym rachunku zysków i strat w pozycji A prezentowane są przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi (osobno ujmuje się przychody netto ze sprzedaży, zmianę stanu produktów oraz koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki). Następnie w pozycji B wykazywane są koszty działalności operacyjnej w podziale według rodzajów, a w pozycji C "Zysk (strata) ze sprzedaży".

Natomiast w wariancie kalkulacyjnym w pierwszej części, tj. w pozycjach od A do D, prezentuje się: przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, koszty sprzedaży, koszty ogólnego zarządu, zysk (stratę) ze sprzedaży.

Zarówno w wariancie porównawczym, jak i kalkulacyjnym w następnych pozycjach wykazuje się: pozostałe przychody operacyjne i pozostałe koszty operacyjne (z wyszczególnieniem przychodów i kosztów z aktualizacji wartości aktywów niefinansowych), przychody finansowe z wyodrębnieniem: dywidend i udziałów w zyskach od podmiotów, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale (osobno od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale), odsetek (z wyszczególnieniem tych od jednostek powiązanych), zysków z tytułu rozchodu aktywów finansowych (w tym osobno od jednostek powiązanych) oraz przychodów dotyczących aktualizacji wartości aktywów finansowych. W kolejnej pozycji trzeba wskazać wartość kosztów finansowych z wyodrębnieniem: odsetek (w tym osobno od jednostek powiązanych), strat z tytułu rozchodu aktywów finansowych (z wyszczególnieniem w jednostkach powiązanych) oraz kosztów związanych z aktualizacją wartości aktywów finansowych. Następnie trzeba określić kwoty: zysku (straty) brutto i podatku dochodowego (dotyczy to podatników pdop) oraz zysku (straty) netto.

Nota podatkowa

W zakresie danych prezentowanych w sprawozdaniu finansowym dla jednostek małych według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości nie ma pozycji wskazującej na obowiązek wykazania różnicy pomiędzy podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym a wynikiem finansowym (zyskiem, stratą) brutto, tzw. noty podatkowej. Podatnicy pdop mieli jednak wątpliwości, czy przygotowując informację dodatkową według załącznika nr 5, muszą wypełnić notę podatkową, ponieważ struktury logiczne udostępnione na stronach internetowych Ministerstwa Finansów przewidują dla tych jednostek taką możliwość. Według wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na pytanie nr 6, zamieszczonej na stronie: www.podatki.gov.pl/e-sprawozdania-finansowe/pytania-i-odpowiedzi/#wypelnianie-specyficznych-pozycji, wypełnienie noty podatkowej przez jednostki sporządzające sprawozdanie finansowe zgodnie z załącznikiem nr 5 do ustawy o rachunkowości nie jest obowiązkowe. Mogą one uzupełnić ją dobrowolnie.

Pytania BILANS 2021

W 2020 r. nasza firma otrzymała subwencję z PFR w ramach tarczy antykryzysowej związanej z pandemią COVID-19. Subwencja w 2021 r. została częściowo umorzona. Jak ująć to umorzenie w sprawozdaniu finansowym za 2021 r. sporządzanym według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości?

W przypadku sporządzania sprawozdania finansowego według złącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości kwotę umorzonej subwencji z PFR należy zaprezentować w rachunku zysków i strat w pozycji D (wariant porównawczy) lub F (wariant kalkulacyjny) "Pozostałe przychody operacyjne". Ponadto charakter i wartość umorzonego zobowiązania można ujawnić w pkt 11 dodatkowych informacji i objaśnień według załącznika nr 5 jako przychód, który wystąpił incydentalnie. Taki sposób prezentacji zaproponowano w rekomendacjach Komitetu Standardów Rachunkowości pt. "Sprawozdanie finansowe w czasie pandemii COVID-19" zamieszczonych na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.


W grudniu 2021 r. do firmy wpłynęła wystawiona w tym samym miesiącu faktura za zakupione towary. Ich dostawa nastąpiła w styczniu 2022 r. Jak w bilansie na 31 grudnia 2021 r. według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości powinniśmy zaprezentować saldo Wn konta 30 "Rozliczenie zakupu"?

Jeśli jednostka zaksięgowała w grudniu 2021 r. fakturę za towary, których dostawa nastąpi w kolejnym roku, to na koniec roku na koncie 30 "Rozliczenie zakupu" figurowało saldo Wn oznaczające stan dostaw w drodze, czyli wartość rzeczowych aktywów, których nabycie zostało już udokumentowane fakturami i opłacone (w całości lub części), ale składników tych jeszcze nie dostarczono. Ich wartość, tj. saldo Wn konta 30, wskazane jest ująć w aktywach bilansu według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości w pozycji B.I "Zapasy".

Przykład 1

W 2021 r. w spółce z o.o. (jednostka mała) nastąpił rozchód następujących środków trwałych:

a) sprzedano maszynę produkcyjną X za kwotę netto 30.000 zł - jej nieumorzona wartość to 22.000 zł,
b) zlikwidowano całkowicie zamortyzowaną maszynę produkcyjną Y - koszty jej likwidacji wyniosły 2.400 zł, a z jej sprzedaży jako złomu uzyskano przychód w kwocie 2.000 zł.

Zatem z tytułu rozchodu środków trwałych w 2021 r. osiągnięto zysk w wysokości 7.600 zł, tj. 30.000 zł - 22.000 zł + 2.000 zł - 2.400 zł. Spółka z o.o. w porównawczym rachunku zysków i strat za 2021 r. sporządzanym według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości wykazała go następująco (zakładając, że nie wystąpiły inne tytuły pozostałych przychodów operacyjnych):

Uproszczone sprawozdanie jednostki małej


Przykład 2

W 2021 r. jednostka mała przygotowująca sprawozdanie finansowe według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości zakupiła zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Cena jego nabycia była wyższa od wartości godziwej przejętych aktywów netto, więc powstała (dodatnia) wartość firmy. Informację na ten temat jednostka przedstawiła w pkt 3 dodatkowych informacji i objaśnień za 2021 r. następująco:

"Na skutek nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w czerwcu 2021 r. powstała wartość firmy wynosząca 168.000 zł. Ze względu na trudności związane z wiarygodnym oszacowaniem jej okresu ekonomicznej użyteczności, będzie ona odpisywana przez 5 lat (art. 44b ust. 10 ustawy o rachunkowości). Na dzień 31 grudnia 2021 r. pozostała do odpisania kwota to 148.400 zł".


Przykład 3

W sierpniu 2021 r. na skutek nawałnicy zniszczony został dach magazynu, w którym przechowywane były towary. Część z nich uległa uszkodzeniu. Budynek był ubezpieczony, więc jednostce wypłacono odszkodowanie. Dane na ten temat zamieszczono w pkt 11 dodatkowych informacji i objaśnień według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości następująco:

"W sierpniu 2021 r. wskutek nawałnicy zniszczony został dach magazynu, w którym były towary przeznaczone do sprzedaży. Straty wyniosły 270.000 zł i ujęto je w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych. W związku z tym zdarzeniem we wrześniu 2021 r. ubezpieczyciel przyznał i wypłacił odszkodowanie w kwocie 230.000 zł. Jego kwotę odniesiono do pozostałych przychodów operacyjnych".

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Sporządzanie sprawozdania finansowego - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.