Facebook
Bilans 2021

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2021  »  Wycena aktywów i pasywów  »   Wycena bilansowa aktywów i pasywów wyrażonych w walucie obcej
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Wycena bilansowa aktywów i pasywów wyrażonych w walucie obcej

Gazeta Podatkowa nr 1 (1876) z dnia 3.01.2022
Karolina Paszkowska

Aktywa i pasywa wyrażone w walutach obcych podlegają na dzień bilansowy wycenie według obowiązującego na ten dzień średniego kursu ogłoszonego przez NBP dla danej waluty. Zatem w przypadku jednostek, których rok obrotowy jest tożsamy z rokiem kalendarzowym, takie aktywa i pasywa wycenia się według średnich kursów walut ogłoszonych przez NBP na dzień 31 grudnia 2021 r. Wynikające z tej wyceny różnice kursowe trzeba odpowiednio zaewidencjonować w księgach 2021 r.

Wycena bilansowa

Wyrażone w walutach obcych składniki aktywów (z wyłączeniem udziałów w jednostkach podporządkowanych wycenianych metodą praw własności) i pasywów nie rzadziej niż na dzień bilansowy wycenia się po obowiązującym w tym dniu średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez NBP (art. 30 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Do aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych, które trzeba wycenić na dzień bilansowy, należą:

a) nieuregulowane na dzień bilansowy należności i zobowiązania, w tym zaciągnięte i udzielone pożyczki (kredyty),

b) środki pieniężne w kasach walutowych oraz na rachunkach walutowych,

c) aktywa i zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu (np. akcje, udziały).

Natomiast na dzień bilansowy nie przelicza się ponownie na złote:

a) należności od sprzedawcy z tytułu przekazanej mu przedpłaty w walucie obcej otrzymanej na poczet pozyskania składnika rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnej i prawnej, zapasów oraz wykonania usług,

b) zobowiązań wobec odbiorcy z tytułu przedpłat otrzymanych w walucie obcej na poczet pozyskania składnika rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnej i prawnej, zapasów oraz wykonania usług.

Stanowi o tym pkt 6.1 stanowiska Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie rozrachunków z kontrahentami (Dz. Urz. Min. Fin. z 2019 r. poz. 83).

Różnice kursowe

W praktyce zazwyczaj kurs waluty obcej, po którym przeliczane są rozrachunki z kontrahentami w walutach obcych na walutę polską na dzień ujęcia ich w księgach oraz środków pieniężnych w dniu ich wpływu do kasy walutowej lub na rachunek walutowy, jest inny od kursu waluty obcej, po którym odbywa się ich wycena na dzień bilansowy. Na skutek stosowania tych różnych kursów waluty występują różnice kursowe. Dodatnie różnice kursowe z wyceny bilansowej powstają, gdy:

1) kurs na dzień (zarachowania) powstania należności jest niższy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy,

2) kurs na dzień (zarachowania) powstania zobowiązania jest wyższy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy,

3) kurs na dzień wpływu waluty na rachunek lub do kasy jest niższy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy.

Z kolei ujemne różnice kursowe wystąpią w przypadku, gdy:

1) kurs na dzień (zarachowania) powstania należności jest wyższy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy,

2) kurs na dzień (zarachowania) powstania zobowiązania jest niższy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy,

3) kurs na dzień wpływu waluty na rachunek lub do kasy jest wyższy od kursu średniego NBP na dzień bilansowy.

W księgach różnice kursowe z wyceny bilansowej ujmuje się według zasad określonych w art. 30 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Zatem zasadniczo zalicza się je odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych, czyli rozlicza się je wynikowo. Wpływają one na wynik finansowy jednostki i są prezentowane w odpowiedniej pozycji rachunku zysków i strat. Są jednak różnice kursowe, które rozlicza się bilansowo, nie wpływają one na wynik finansowy, a ich wartość wykazywana jest w bilansie.

Do bilansowych różnic kursowych zalicza się m.in. różnice kursowe powstałe przy wycenie zobowiązań dotyczących nabycia lub wytworzenia środków trwałych, środków trwałych w budowie lub wartości niematerialnych i prawnych (np. kredytów inwestycyjnych). Wówczas, do momentu oddania tych składników aktywów do używania, ujemne różnice kursowe odnosi się na zwiększenie ich wartości początkowej, którą może być cena nabycia lub koszt wytworzenia. Z kolei dodatnie różnice kursowe zmniejszają wartość początkową. Tak wynika z art. 28 ust. 8 ustawy o rachunkowości. Natomiast różnice kursowe, które zostaną naliczone już po oddaniu tych składników do używania, odnosi się do kosztów lub przychodów finansowych.

Poza tym różnice kursowe w sytuacjach wskazanych w art. 28 ust. 4 ustawy o rachunkowości jednostka może zaliczyć do kosztu wytworzenia produktów lub ceny nabycia towarów.


Kursy potrzebne do wyceny bilansowej dostępne są w serwisie www.wskazniki.gofin.pl.

Odpis aktualizujący

Jednostki, zgodnie z zasadą ostrożności, dokonują odpisów aktualizujących należności (w tym w walucie obcej), gdy ich wartość możliwa do odzyskania na dzień bilansowy jest niższa od kwoty wymaganej zapłaty. Wtedy kwotę dokonanego odpisu odnosi się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych lub kosztów finansowych (art. 35b ustawy o rachunkowości). Odpis aktualizujący należność w walucie obcej na dzień bilansowy wycenia się po kursie zastosowanym do wyceny tej należności, tj. po kursie średnim ogłoszonym przez NBP dla danej waluty na dzień bilansowy.

W księgach rachunkowych dodatnie różnice kursowe dotyczące należności objętej odpisem aktualizującym można zaewidencjonować:

- Wn konto 20 "Rozrachunki z odbiorcami" lub konto 24 "Pozostałe rozrachunki",

- Ma konto 75-0 "Przychody finansowe"

oraz równolegle

- Wn konto 75-1 "Koszty finansowe",

- Ma konto 28 "Odpisy aktualizujące wartość należności".

Z kolei ujemne różnice kursowe można zaksięgować następująco:

- Wn konto 75-1,

- Ma konto 20 lub konto 24

oraz równolegle

- Wn konto 28,

- Ma konto 75-0.

Można również zastosować uproszczenie i księgowań tych dokonać z pominięciem kont 75-0 i 75-1, ponieważ w rachunku zysków i strat różnice kursowe prezentowane są per saldo. Jeśli należność w walucie obcej zostanie objęta 100% odpisem aktualizującym, nie podlega ona wykazaniu w bilansie, bo jej wartość wynosi zero (patrz: Pytania BILANS 2021).

Rozliczenie różnic kursowych

Ustalone na dzień bilansowy różnice kursowe rozliczane są zasadniczo w księgach następnego roku obrotowego. Dlatego różnice kursowe z wyceny bilansowej na dzień 31 grudnia 2021 r. jednostka najprawdopodobniej rozliczy w księgach 2022 r.

W praktyce stosowane są 3 metody rozliczania różnic kursowych z wyceny bilansowej. Decyzja w sprawie wyboru metody należy do kierownika jednostki. Wybraną metodę zapisuje się w polityce rachunkowości i stosuje w sposób ciągły. Różnice kursowe z wyceny bilansowej można rozliczyć poprzez:

1) storno różnic kursowych z wyceny bilansowej pod datą 1 stycznia roku następnego i ewidencjonowanie różnic kursowych faktycznie zrealizowanych w momencie wypływu waluty z kasy lub rachunku bankowego albo w momencie realizacji rozrachunków,

2) storno różnic kursowych pod datą rozchodu waluty lub uregulowania rozrachunku i równoczesne ujęcie w tej dacie różnic kursowych faktycznie zrealizowanych,

3) pozostawienie w księgach skutków wyceny bilansowej; wtedy w momencie rozchodu waluty lub realizacji rozrachunków wprowadza się do ksiąg zrealizowane różnice kursowe ustalone od początku roku do dnia wypływu waluty z kasy bądź rachunku bankowego lub zapłaty rozrachunków.

W przypadku stornowania różnic kursowych z wyceny bilansowej, wyksięgowania z kont kas walutowych i rachunków walutowych czy kont rozrachunkowych należności i zobowiązania, na których ujęto je na dzień bilansowy, w korespondencji z kontem kosztów lub przychodów finansowych dokonuje się pod datą pierwszego dnia następnego roku obrotowego (metoda 1) lub dopiero w dniu rozchodu waluty lub uregulowania ściśle określonej należności lub zobowiązania (metoda 2). Stornowania dodatnich różnic kursowych z wyceny bilansowej można dokonać stosując storno czerwone, tj. zapisy ujemne, następująco:

- Wn konto 10-1 "Kasa walutowa", 13-1 "Rachunek walutowy", 20, 21 lub 24,

- Ma konto 75-0.

Z kolei ujemne różnice kursowe można wtedy wyksięgować:

- Wn konto 75-1,

- Ma konto 10-1, 13-1, 20, 21 lub 24.

Trzeba mieć na uwadze, że stosując storno czerwone do wyksięgowania różnic kursowych z wyceny bilansowej na pierwszy dzień kolejnego roku obrotowego, na koncie 75-0 może pojawić się saldo po stronie Wn, a na koncie 75-1 saldo po stronie Ma. Nie należy tego traktować w kategoriach błędu, ponieważ takie salda są konsekwencją stosowanej metody rozliczania różnic kursowych i mają charakter przejściowy.

Jednostka może również przyjąć, że dodatnie różnice kursowe od np. zobowiązań, ujęte na dzień bilansowy zapisem: Wn konto 21, Ma konto 75-0, wyksięgowuje (pod datą pierwszego dnia następnego roku obrotowego), zapisem: Wn konto 75-1, Ma konto 21.

Gdy jednostka przyjęła, że nie stosuje storna do rozliczania różnic kursowych z wyceny bilansowej, to pozostawia je w księgach do dnia uregulowania rozrachunku lub rozchodu waluty (metoda 3). Wtedy pod datą zapłaty rozrachunku lub wypływu waluty ustala różnice kursowe od początku roku obrotowego do dnia uregulowania zobowiązania lub należności albo do dnia rozchodu waluty z rachunku walutowego lub z kasy. Doksięgowanie zrealizowanych różnic kursowych następuje w roku, w którym następuje uregulowanie rozrachunków lub wypływa waluta.

Co istotne, gdy jednostka dla celów podatkowych ustala różnice kursowe według tzw. metody podatkowej, zalecane jest stornowanie różnic kursowych z wyceny bilansowej (metoda 1 lub 2). Z kolei, jeśli na potrzeby podatku dochodowego stosuje tzw. metodę bilansową, wtedy uzasadnione jest pozostawienie w księgach skutków wyceny bilansowej (metoda 3).

Prezentacja w sprawozdaniu

Jeżeli sprawozdanie finansowe sporządzane jest zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o rachunkowości, nadwyżkę dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi wykazuje się w rachunku zysków i strat w pozycji J.V (wariant kalkulacyjny) lub G.V (wariant porównawczy) "Inne przychody finansowe". Nadwyżkę ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi prezentuje się odpowiednio w pozycji K.IV lub H.IV "Inne koszty finansowe". Wartość różnic kursowych rozliczanych bilansowo zwiększa lub zmniejsza w aktywach bilansu wartość początkową składników majątkowych, np. te dotyczące środków trwałych w budowie wykazuje się w bilansie według załącznika nr 1 w pozycji A.II.2 aktywów, a w przypadku towarów w pozycji B.I.4 aktywów. Trzeba także w ust. 3 dodatkowych informacji i objaśnień opracowanych według załącznika nr 1 wskazać kursy przyjęte do wyceny pozycji sprawozdania finansowego wyrażonych w walutach obcych.

Pytania BILANS 2021

Na dzień bilansowy w naszych księgach widnieje należność wyrażona w walucie obcej, którą objęliśmy 100% odpisem aktualizującym. Czy powinniśmy ją wycenić na dzień bilansowy po średnim kursie NBP obowiązującym na ten dzień?

Należności jednostki wyrażone w walucie obcej wycenia się na dzień bilansowy po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez NBP. Jeśli wycena bilansowa dotyczy należności objętych odpisem aktualizującym, to generalnie równolegle do wyceny tych należności po obowiązującym w tym dniu kursie waluty, dokonuje się również przeliczenia uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego.

W aktywach bilansu nie wykazuje się wartości należności objętych 100% odpisem aktualizującym, bo ich wartość bilansowa wynosi zero. Dlatego, moim zdaniem, Czytelnicy mogą zrezygnować z bilansowej wyceny zarówno należności głównej, jak i odpisu aktualizującego dokonanego od tej należności.


Otrzymujemy z banku pisma o stanie środków na rachunku walutowym na koniec roku, które zawierają informację o ich wycenie według kursu bankowego. Czy powinniśmy uwzględnić ten kurs dokonując wyceny bilansowej środków znajdujących się na dzień bilansowy na rachunku walutowym?

NIE. Czytelnicy dokonując wyceny bilansowej środków pieniężnych na rachunku walutowym powinni porównać saldo konta 13-1 "Rachunek walutowy" z ogólną wartością waluty przeliczoną według kursu średniego NBP na dzień bilansowy. Otrzymanego z banku pisma o stanie środków na rachunku walutowym na koniec roku, zawierającego ich wycenę według kursu bankowego, nie uwzględnia się w wycenie bilansowej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:
 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.