Facebook
Bilans 2019

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2019  »  Pozostałe zagadnienia  »   Wpływ braku możliwości kontynuowania działalności na roczne sprawozdanie ...

Nowa matryca stawek VAT

Nomenklatura scalona Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług www.klasyfikacje.gofin.pl  »
POLECAMY
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Wpływ braku możliwości kontynuowania działalności na roczne sprawozdanie finansowe

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 4 (508) z dnia 20.02.2020
1. Zasada kontynuowania działalności

Wśród zasad rachunkowości, jakimi powinna kierować się jednostka prowadząca księgi rachunkowe, można wymienić, obok zasady rzetelności, memoriału, ciągłości, istotności, czy współmierności, także zasadę kontynuowania działalności. Zasada ta wynika z art. 5 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Przepis informuje o tym, że przy stosowaniu przyjętych zasad (polityki) rachunkowości przyjmuje się założenie, że jednostka będzie kontynuowała w dającej się przewidzieć przyszłości działalność w niezmniejszonym istotnie zakresie, bez postawienia jej w stan likwidacji lub upadłości, chyba że jest to niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym. Stan faktyczny występuje wtedy, gdy okoliczności, zarówno wewnętrzne (np. brak porozumienia między wspólnikami), jak i zewnętrzne (np. brak popytu na oferowane towary), powodują, że jednostka zmuszona jest zakończyć działalność. Z kolei stan prawny to przykładowo zgłoszenie do sądu wniosku o postawienie jednostki w stan likwidacji czy upadłości. W art. 5 ust. 2 ustawy o rachunkowości mowa jest także o tym, że jednostka będzie kontynuowała działalność w niezmniejszonym zakresie. Należy jednak mieć na uwadze, że nie zawsze zmniejszenie zakresu działalności powoduje utracenie zdolności do kontynuowania działalności. Czasem zmiany polegające na zmniejszeniu zakresu działalności jednostki mogą spowodować wzrost jej rentowności.

Z wyżej wymienionego przepisu wynika również, że ustalając zdolność jednostki do kontynuowania działalności, kierownik jednostki uwzględnia wszystkie informacje dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, dotyczące dającej się przewidzieć przyszłości, obejmującej okres nie krótszy niż jeden rok od dnia bilansowego. Wstępną ocenę zdolności do kontynuowania działalności warto już jednak posiadać na dzień bilansowy, a na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego sprawdzić słuszność postawionej diagnozy. Jeżeli bowiem jednostka zakłada brak możliwości kontynuowania działalności, to na dzień bilansowy stosuje inne zasady wyceny niż w przypadku założenia, że działalność będzie nadal kontynuowana. Sporządzenie sprawozdania finansowego przy założeniu, że jednostka będzie kontynuowała działalność, a następne stwierdzenie na dzień sporządzenia tego sprawozdania, że kontynuacja działalności nie jest jednak zasadna, powoduje konieczność zmiany sprawozdania. Jak wynika bowiem z art. 54 ust. 1 ustawy o rachunkowości, jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego, a przed jego zatwierdzeniem, jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na to sprawozdanie finansowe, lub powodujących, że założenie kontynuowania działalności przez jednostkę nie jest uzasadnione, powinna ona odpowiednio zmienić to sprawozdanie, dokonując jednocześnie odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie finansowe dotyczy, oraz powiadomić biegłego rewidenta, który sprawozdanie to bada lub zbadał. Jeżeli zdarzenia, które nastąpiły po dniu bilansowym, nie powodują zmiany stanu istniejącego na dzień bilansowy, to odpowiednie wyjaśnienia zamieszcza się w informacji dodatkowej.


2. Obowiązki przedsiębiorcy, którego działalność nie będzie kontynuowana

Jeżeli założenie kontynuacji działalności nie jest zasadne, to jednostka jest zobowiązana - stosownie do postanowień art. 29 ustawy o rachunkowości - wycenić aktywa po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, nie wyższych od cen ich nabycia albo kosztów wytworzenia, pomniejszonych o dotychczasowe odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. W przypadku zagrożenia kontynuowania działalności jednostka jest również zobowiązana utworzyć rezerwę na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności. Różnica powstała w wyniku wyceny aktywów po cenach sprzedaży netto oraz utworzenia rezerwy na przewidywane wyżej wymienione dodatkowe koszty i straty, wpływa na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny. Warto pamiętać, że otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego lub zmiana formy prawnej jednostki nie stanowią przeszkody do uznania, że działalność będzie kontynuowana.

Ewidencja księgowa skutków wyceny aktywów po cenach sprzedaży netto
i utworzenia rezerwy

1. Skutki wyceny aktywów po cenach sprzedaży netto:
      - Wn konto 81-3 "Kapitał z aktualizacji wyceny",
      - Ma konto zespołu 0, 1, 2, 3, 5, 6.
2. Utworzenie rezerwy na przewidywane dodatkowe koszty i straty:
      - Wn konto 81-3 "Kapitał z aktualizacji wyceny",
      - Ma konto 83 "Rezerwy".

Wycena po cenach sprzedaży netto i utworzenie rezerwy następują w szczególności:

  • w przeddzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości,
     
  • na koniec roku obrotowego, jeżeli na dzień zatwierdzenia sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy jednostka nie będzie kontynuowała działalności,
     
  • na koniec roku obrotowego przypadającego w czasie trwania postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego,
     
  • w przeddzień przekazania, podziału lub sprzedaży jednostki, jeżeli odpowiednia umowa nie przewiduje przyjęcia za podstawę rozliczeń wartości majątku ustalonej przy założeniu, że działalność gospodarcza będzie przez jednostkę kontynuowana.

Należy zaznaczyć, że wycena aktywów po cenach sprzedaży netto, w sytuacji braku założenia kontynuacji działalności, nie stanowi zmian zasad (polityki) rachunkowości. W zasadach rachunkowości opisuje się bowiem te reguły, w stosunku do których ustawa o rachunkowości pozostawia prawo wyboru. W przypadku braku możliwości kontynuowania działalności, jednostka nie ma wyboru i obowiązkowo stosuje postanowienia art. 29 ustawy o rachunkowości. W związku z tym, że w takiej sytuacji nie zmienia się zasad rachunkowości, nie wystąpi konieczność dokonania przekształcenia danych porównawczych, tak by zapewniona była porównywalność danych dotyczących poprzedniego roku.


3. Analiza bieżącej sytuacji jednostki pod kątem kontynuowania działalności

Deklarację kierownika jednostki o zamiarze kontynuowania bądź nie kontynuowania działalności powinna poprzedzić analiza bieżącej sytuacji jednostki. W takiej analizie uwzględnia się zarówno informacje finansowe, jak i niefinansowe, a także plany jednostki na przyszłość oraz identyfikuje się zagrożenia działalności. Zanim zatem jednostka stwierdzi, czy będzie kontynuowała działalność, powinna przeprowadzić odpowiednie badanie. Przykładowo, biorąc pod uwagę potencjalne zagrożenia dla działalności, jednostka może podzielić je na zagrożenia finansowe, operacyjne i pozostałe. Do zagrożeń tych należą m.in.:

Zagrożenia finansowe

Zagrożenia operacyjne

Pozostałe zagrożenia

- znacząca utrata wartości aktywów generujących przepływy pieniężne,
- niekorzystne kształtowanie się kluczowych wskaźników finansowych,
- niemożność terminowego regulowania zobowiązań,
- niemożność dotrzymania warunków umowy kredytowej
- zagrożenie ze strony poważnego konkurenta,
- trudności związane z siłą roboczą,
- utrata podstawowego rynku czy kluczowego klienta,
- odejście kadry kierowniczej i brak następców,
- niedobór ważnych materiałów,
- odebranie licencji
- toczące się przeciwko jednostce postępowanie sądowe lub administracyjne, które w przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia dla jednostki wiązałyby się z powstaniem roszczeń, które nie mogłyby być przez nią zaspokojone,
- zmiany w prawie, które mogą mieć negatywny wpływ na jednostkę

Z analizy przeprowadzonej pod kątem kontynuowania działalności, może wynikać, że:

  • jednostka będzie kontynuowała działalność,
     
  • jednostka będzie kontynuowała działalność, jednak występują pewne okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności,
     
  • jednostka nie będzie kontynuowała działalności.

Informacje dotyczące kontynuowania działalności należy podać we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego (pkt 5 wprowadzenia sporządzanego według załącznika nr 1, 4 i 5 oraz pkt 4 wprowadzenia sporządzanego według załącznika nr 6). Przypominamy, że wprowadzenie do sprawozdania finansowego ma postać ustrukturyzowaną, co oznacza, że sporządza się je w formacie XML, który powinien być zgodny z regułami określonymi we właściwej strukturze XSD. We wprowadzeniu wskazuje się, czy sprawozdanie zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności w dającej się przewidzieć przyszłości. Jeżeli jednostka będzie kontynuowała działalność, ale wystąpiły okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności, to należy je w tym wprowadzeniu opisać.

Trzeba pamiętać, że przy ustalaniu zdolności jednostki do kontynuowania działalności należy uwzględnić wszystkie informacje dotyczące dającej się przewidzieć przyszłości, czyli te informacje, które są dostępne na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego, a zatem także te otrzymane po dniu bilansowym - do dnia sporządzenia sprawozdania finansowego (por. art. 5 ust. 2 ustawy o rachunkowości). Jeżeli przykładowo jednostka nie będzie kontynuowała działalności ze względu na jej likwidację, to informacja o braku kontynuacji działalności może brzmieć: "Roczne sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu, że działalność jednostki nie będzie kontynuowana w wyniku podjęcia uchwały przez właścicieli o likwidacji działalności".

Jeżeli w jednostce występuje niepewność, co do możliwości kontynuowania działalności, to informację o takiej sytuacji zamieszcza w dodatkowych informacjach i objaśnieniach sporządzanych według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości. W ustępie 9 dodatkowych informacji i objaśnień jednostka podaje opis niepewności odnoszących się do możliwości kontynuowania działalności oraz stwierdzenie, że taka niepewność występuje, a także, czy sprawozdanie finansowe zawiera korekty z tym związane. Ponadto informacja taka powinna zawierać również opis podejmowanych bądź planowanych przez jednostkę działań mających na celu eliminację tych niepewności.

Przypominamy, iż zasadniczo dodatkowe informacje i objaśnienia - w przeciwieństwie do wprowadzenia do sprawozdania finansowego - nie mają postaci ustrukturyzowanej (wyjątek stanowi nota podatkowa). Można je więc sporządzić jako plik tekstowy, graficzny lub mieszany. Ta część sprawozdania finansowego może mieć także postać skanu dokumentu papierowego, np. plik PDF.


4. Tworzenie i wykorzystanie rezerwy na dodatkowe koszty i straty związane z likwidacją lub upadłością jednostki

Postawienie jednostki w stan likwidacji, czy upadłości skutkuje utratą zdolności jednostki do kontynuowania działalności. Jak już wspomniano wcześniej, z przepisów ustawy o rachunkowości wynika obowiązek tworzenia rezerw na przewidywane dodatkowe koszty i straty spowodowane zaniechaniem lub utratą zdolności do kontynuowania działalności. Przepisy ustawy o rachunkowości nie precyzują, na jakie konkretnie koszty i straty należy utworzyć rezerwę. W sytuacji gdy jednostka została postawiona w stan likwidacji lub upadłości, rezerwa może dotyczyć takich kosztów jak np.: opłaty sądowe, notarialne, koszty obwieszczeń i ogłoszeń, koszty wyceny majątku zleconej rzeczoznawcom, wynagrodzenia likwidatora, składki ubezpieczeniowe od ww. wynagrodzeń, odprawy dla zwalnianych pracowników, odszkodowania dla kontrahentów, koszty archiwizowania dokumentów spółki.

Rezerwę na przewidywane koszty i straty związane z likwidacją lub upadłością jednostki ujmuje się w księgach rachunkowych po stronie Ma konta 83 "Rezerwy" w korespondencji z kontem 81-3 "Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny". Utworzona rezerwa jest wartością szacunkową. Jeżeli w jednostce powstaną zobowiązania, na które wcześniej jednostka utworzyła rezerwę na podstawie art. 29 ustawy o rachunkowości, to następuje wykorzystanie tej rezerwy. W ewidencji księgowej taką operację można ująć zapisem: Wn konto 83, Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami" (lub inne właściwe konto zobowiązań wobec np. pracowników, budżetów). Niewykorzystaną rezerwę utworzoną w ciężar kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny odnosi się w ostatecznym rozliczeniu na konto 80 "Kapitał (fundusz) podstawowy". Wynika to pośrednio z art. 36 ust. 3 ustawy o rachunkowości. Na mocy tego przepisu składniki kapitału (funduszu) własnego jednostek postawionych w stan likwidacji lub upadłości należy, na dzień rozpoczęcia likwidacji lub postępowania upadłościowego, połączyć w jeden kapitał (fundusz) podstawowy, zmniejszając go:

1) w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, towarzystwach ubezpieczeń wzajemnych i towarzystwach reasekuracji wzajemnej - o udziały własne,

2) w spółkach akcyjnych - o należne wkłady na poczet kapitału, o ile nie wezwano zainteresowanych do ich wniesienia, oraz o akcje własne.

Ewidencja księgowa połączenia kapitałów spółki z o.o. w likwidacji
w jeden kapitał podstawowy

1. Połączenie składników kapitału własnego w jeden kapitał podstawowy na dzień rozpoczęcia likwidacji:
      - Wn konto 80 "Kapitał zakładowy", 81-1 "Kapitał zapasowy", 81-2 "Kapitał rezerwowy",
      - Wn/Ma konto 81-3 "Kapitał z aktualizacji wyceny",
      - Wn/Ma konto 86 "Wynik finansowy",
      - Ma konto 80 "Kapitał podstawowy".
2. Zmniejszenie kapitału podstawowego na dzień rozpoczęcia likwidacji spółki o wartość posiadanych udziałów własnych przeznaczonych do sprzedaży:
      - Wn konto 80 "Kapitał podstawowy",
      - Ma konto 14 "Krótkoterminowe aktywa finansowe" (w analityce: Udziały własne).
Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Pozostałe zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.