Facebook
Bilans 2021

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2021  »  Sporządzanie sprawozdania finansowego  »   Rozliczanie kosztów sprzedaży i kosztów zarządu na koniec roku ...
POLECAMY
A A A  drukuj artykuł

Rozliczanie kosztów sprzedaży i kosztów zarządu na koniec roku obrotowego

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 4 (556) z dnia 20.02.2022

Prowadzimy działalność produkcyjną i stosujemy pełny rachunek kosztów, tj. ewidencję kosztów na kontach zespołu 4 i 5. Jak powinniśmy rozliczać koszty zarządu oraz koszty sprzedaży ujęte na kontach zespołu 5 na koniec roku obrotowego?

1. Charakterystyka kosztów zarządu i sprzedaży

Ustawa o rachunkowości nie podaje definicji kosztów zarządu oraz kosztów sprzedaży. Wskazuje jedynie w art. 28 ust. 3 pkt 2 i 4, że kosztów ogólnego zarządu, które nie są związane z doprowadzaniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje na dzień wyceny oraz kosztów sprzedaży produktów nie zalicza się do kosztu wytworzenia produktu (tj. wyrobu gotowego, usługi). Koszty te wpływają na wynik finansowy okresu sprawozdawczego, w którym zostały poniesione.

Koszty zarządu jednostki to koszty pośrednie związane z obsługą, utrzymaniem, administrowaniem, zarządzaniem, kierowaniem i organizacją jednostki rozpatrywanej jako całe przedsiębiorstwo. Koszty zarządu można podzielić na dwie podgrupy, tj. koszty administracyjno-gospodarcze oraz ogólnoprodukcyjne.

Koszty zarządu
koszty administracyjno-gospodarcze koszty ogólnoprodukcyjne
- płace i narzuty na płace pracowników zarządu,
- koszty biurowe np. materiały biurowe, opłaty telekomunikacyjne, koszty archiwacji danych, koszty obsługi rachunkowej,
- koszty podróży służbowych pracowników zarządu,
- koszty szkoleń pracowników zarządu,
- opłaty za usługi i świadczenia związane z administrowaniem przedsiębiorstwem,
- podatek od nieruchomości budynku zarządu,
- koszty reprezentacji
- koszty komórek, których ze względu na ich wielkość, nie wyodrębniono jako wydziałów produkcji pomocniczej np. magazyny ogólnozakładowe, laboratoria, bocznice kolejowe,
- koszty funkcji pełnionych przez jednostkę jako całość, a w szczególności koszty ochrony mienia, szkoleń, bezpieczeństwa i higieny pracy, racjonalizacji i wynalazczości, dowozu pracowników, koszty zakupu i sprzedaży, jeśli nie prowadzi się kont "Koszty zakupu" i "Koszty sprzedaży",
- koszty utrzymania budynków i pomieszczeń ogólnozakładowych i zarządu

Zwracamy jednak uwagę, że w niewielkich jednostkach podział kosztów zarządu na koszty administracyjno-gospodarcze oraz ogólnoprodukcyjne może być niecelowy.

Do kosztów ogólnego zarządu nie zalicza się kosztów związanych z utrzymaniem obiektów działalności socjalnej oraz obiektów służących rehabilitacji osób niepełnosprawnych, czyli kosztów amortyzacji, remontów i konserwacji, usług sprzątania, opłat za zużycie energii elektrycznej, gazu, wody, ogrzewania, wynagrodzeń pracowników obsługi.

Koszty zarządu wyodrębnia się zazwyczaj w każdej jednostce prowadzącej księgi rachunkowe. Szczególnie uzasadnione jest wyodrębnienie kosztów zarządu gdy przedmiotem działalności jednostki są różne pod względem branżowym rodzaje i odmiany działalności podstawowej lub gdy zakres prowadzonej działalności jednostki jest bardzo szeroki i występuje potrzeba ustalenia dla każdej odmiany działalności, rodzaju lub placówki wyniku finansowego ze sprzedaży produktów lub towarów. Potrzeba wyodrębnienia kosztów zarządu występuje również w sytuacji, gdy w skład jednostki wchodzą samobilansujące się oddziały (zakłady). W małych jednostkach, prowadzących jedną odmianę działalności gospodarczej, można nie wyodrębniać kosztów zarządu.

Kosztami sprzedaży są natomiast koszty związane ze zbyciem produktów działalności jednostki, tj. wyrobów gotowych i usług, poniesione po wydaniu przedmiotu sprzedaży kupującemu lub po wyekspediowaniu produktu z magazynu producenta.

Koszty sprzedaży
- koszty opakowań zbiorczych związanych z przygotowaniem wyrobów do transportu,
- koszty transportu, jeżeli z umowy zawartej z nabywcą wynika, że obciążają one dostawcę,
- koszty załadunku i wyładunku produktów w trakcie transportu,
- koszty ubezpieczeń w transporcie,
- prowizje pośredników z których usług jednostka korzysta w czasie sprzedaży efektów swojej działalności (np. ajentów, komisantów, agentów zagranicznych),
- koszty napraw gwarancyjnych oraz obsługi poprodukcyjnej produktów u klientów, w tym koszty tworzonych rezerw na naprawy gwarancyjne,
- koszty reklamy, do których zalicza się m.in. opłaty za udział w targach i wystawach, za kampanie reklamowe, zużycie rzeczowych składników majątkowych (np. eksponaty reklamowe, produkty przeznaczone do degustacji), nieodpłatnie wydane próbki wyrobów,
- opłaty za korzystanie z licencji, naliczane w proporcji do liczby sprzedanych produktów wytworzonych na podstawie licencji,
- podatek akcyzowy, gdy jednostka płaci go od sprzedanych wyrobów,
- pozostałe koszty związane z obsługą sprzedaży efektów działalności jednostki

Do kosztów sprzedaży nie zalicza się ogólnych kosztów obsługi zbytu obciążających koszty zarządu. Chodzi tutaj o koszty utrzymania niewydzielonych komórek zbytu, biur spedycji, utrzymania i obsługi magazynów wyrobów gotowych i półfabrykatów, podróży służbowych odbywanych w sprawach zbytu, usług telekomunikacyjnych i radiotelekomunikacyjnych, analiz i prób jakości wyrobów. Koszty te kwalifikuje się do kosztów ogólnego zarządu lub kosztów działalności pomocniczej.

Nie wyodrębnia się w jednostce kosztów sprzedaży, jeśli ich wartość jest nieistotna, a ich pominięcie nie wpływa negatywnie na ocenę sprzedaży poszczególnych grup wyrobów. W takiej sytuacji koszty sprzedaży zalicza się do kosztów zarządu.


2. Zasady ewidencji księgowej kosztów zarządu i sprzedaży w trakcie roku obrotowego

Koszty zarządu ewidencjonuje się na koncie 55 "Koszty zarządu". W trakcie roku obrotowego konto 55 wykazuje saldo Wn, które odzwierciedla kwotę kosztów zarządu poniesionych przez jednostkę od początku roku obrotowego. Do ewidencji kosztów sprzedaży przeznaczone jest konto 52-7 "Koszty sprzedaży". W trakcie roku obrotowego konto 52-7 wykazuje saldo Wn, które oznacza kwotę kosztów sprzedaży poniesionych od początku roku obrotowego.

Jeżeli jednostka prowadzi ewidencję kosztów na kontach zespołu 4 i 5, to koszty zarządu i sprzedaży ujmuje w ciągu roku obrotowego na kontach zespołu 5 równolegle do zapisów na kontach kosztów w układzie rodzajowym (zespół 4).

Ewidencja księgowa kosztów zarządu i kosztów sprzedaży w trakcie roku obrotowego

1. Różne wydatki zaliczane do kosztów zarządu oraz kosztów sprzedaży na podstawie dowodów źródłowych:

a) ewidencja w układzie rodzajowym kosztów:

- Wn konto 40 "Koszty według rodzaju",
- Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu" lub 21 "Rozrachunki z dostawcami" lub 24 "Pozostałe rozrachunki",

b) zapis równoległy w ciężar kosztów zespołu 5:

- Wn konto 55 "Koszty zarządu" lub 52-7 "Koszty sprzedaży",
- Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów".

Koszty zarządu i koszty sprzedaży mogą być również rozliczane w trakcie roku obrotowego jako składnik kosztu własnego sprzedaży. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów to wartość sprzedanych w danym okresie sprawozdawczym produktów wycenionych po koszcie wytworzenia, na który składają się koszty bezpośrednie i uzasadniona część kosztów pośrednio związanych z wytworzeniem tych produktów (por. art. 28 ust. 3 ustawy o rachunkowości). W celu ustalenia pełnego kosztu, jaki jednostka poniosła w związku z prowadzoną podstawową działalnością operacyjną należy dodatkowo uwzględnić koszty zarządu i koszty sprzedaży. Suma kosztu wytworzenia sprzedanych produktów, kosztów ogólnego zarządu i kosztów sprzedaży stanowi koszt własny sprzedaży.

Jeśli koszty zarządu i koszty sprzedaży są w trakcie roku obrotowego rozliczane w jednostce produkcyjnej jako składnik kosztu własnego sprzedaży produktów, to koszty te po zakończeniu każdego miesiąca jednostka przenosi na stronę Wn konta 70-1 "Koszt sprzedanych produktów".

Ewidencja księgowa kosztów zarządu i sprzedaży rozliczanych w trakcie
roku obrotowego jako składnik kosztu własnego sprzedaży produktów

1. PK - przeksięgowanie kosztów zarządu oraz kosztów sprzedaży w trakcie roku obrotowego rozliczanych jako składnik kosztu własnego sprzedaży produktów:

- Wn konto 70-1 "Koszt sprzedanych produktów",
- Ma konto 55 "Koszty zarządu" lub 52-7 "Koszty sprzedaży".


3. Przeksięgowanie kosztów zarządu i sprzedaży na koniec roku obrotowego

Koszty zarządu i koszty sprzedaży ujęte na kontach zespołu 5 podlegają na koniec roku obrotowego rozliczeniu (przeksięgowaniu). Zależnie od przyjętego przez jednostkę wariantu rachunku zysków i strat przenosi się je na konto 49 "Rozliczenie kosztów" lub na konto 86 "Wynik finansowy".

Ewidencja księgowa rozliczania kosztów zarządu i sprzedaży na koniec roku obrotowego

1. PK - przeksięgowanie kosztów zarządu i kosztów sprzedaży na dzień bilansowy:

a) gdy jednostka sporządza porównawczy rachunek zysków i strat:

- Wn konto 49 "Rozliczenie kosztów",
- Ma konto 55 "Koszty zarządu" i 52-7 "Koszty sprzedaży",

b) gdy jednostka sporządza kalkulacyjny rachunek zysków i strat:

- Wn konto 86 "Wynik finansowy",
- Ma konto 55 "Koszty zarządu" i 52-7 "Koszty sprzedaży".

Po rozliczeniu kosztów zarządu i kosztów sprzedaży na dzień bilansowy konto 55 oraz 52-7 nie powinno wykazywać salda. Koszty zarządu i koszty sprzedaży podlegają odrębnemu wykazaniu w rachunku zysków i strat sporządzanym w wersji kalkulacyjnej według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, koszty zarządu w pozycji E. "Koszty ogólnego zarządu", z kolei koszty sprzedaży wykazuje się w pozycji D. "Koszty sprzedaży".

W przypadku, gdy koszty zarządu i sprzedaży rozliczane są w jednostce jako składnik kosztu własnego sprzedaży produktów ich rozliczenie na koniec roku obrotowego przebiega w sposób przedstawiony poniżej.

Ewidencja księgowa rozliczania kosztów zarządu i sprzedaży na koniec roku
obrotowego, ujmowanych w trakcie roku jako składnik kosztu własnego sprzedaży

1. PK - rozliczenie kosztów zarządu i kosztów sprzedaży, ujmowanych w trakcie roku obrotowego jako składnik kosztu własnego sprzedaży:

a) gdy jednostka sporządza porównawczy rachunek zysków i strat:

- Wn konto 49 "Rozliczenie kosztów",
- Ma konto 70-1 "Koszt sprzedanych produktów",

b) gdy jednostka sporządza kalkulacyjny rachunek zysków i strat:

- Wn konto 86 "Wynik finansowy",
- Ma konto 70-1 "Koszt sprzedanych produktów".

Wybór sposobu rozliczania kosztów zarządu i kosztów sprzedaży należy do kierownika jednostki. Wybraną metodę opisuje się w zasadach (polityce) rachunkowości.

Trzeba jednak zaznaczyć, że przyjęcie przez jednostkę rozwiązania polegającego na rozliczaniu w trakcie roku obrotowego kosztów zarządu i kosztów sprzedaży jako składnika kosztu własnego sprzedaży powoduje trudności przy sporządzaniu rachunku zysków i strat zarówno w wariancie kalkulacyjnym, jak i porównawczym. Jednostka produkcyjna, która przyjmie do stosowania zasadę rozliczania kosztów zarządu i kosztów sprzedaży jako składnika kosztu własnego sprzedaży produktów, przy sporządzaniu rachunku zysków i strat powinna pamiętać, że:

a) w kalkulacyjnym wariancie rachunku zysków i strat wykazuje się odrębnie, tj. w osobnych pozycjach koszty zarządu oraz koszty sprzedaży,

b) w porównawczym wariancie rachunku zysków i strat koszty zarządu i koszty sprzedaży wliczone do kosztu własnego sprzedaży produktów i ujęte na koncie 70-1 "Koszt sprzedanych produktów" przenosi się na koniec roku obrotowego na konto 49 "Rozliczenie kosztów".

Przykład

Jednostka nie ujmuje kosztów zarządu i sprzedaży jako składnika kosztu własnego sprzedaży produktów

I. Założenia:

  1. Spółka prowadząca działalność produkcyjną stosuje do ewidencji kosztów podstawowej działalności operacyjnej konta zespołu 4 i 5, sporządza porównawczy rachunek zysków i strat według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości oraz nie rozlicza kosztów zarządu i sprzedaży jako składnika kosztu własnego sprzedaży produktów.
  2. Na koniec roku obrotowego, tj. 31 grudnia 2021 r., koszty zarządu w spółce wyniosły: 84.500 zł, a koszty sprzedaży wyniosły: 132.450 zł.

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - przeksięgowanie na dzień bilansowy kosztów sprzedaży i kosztów zarządu:      
   a) koszty zarządu 84.500 zł 49 55
   b) koszty sprzedaży 132.500 zł 49 52-7

III. Księgowania:

Przeksięgowanie kosztów zarządu i sprzedaży na koniec roku obrotowego

Uwaga W rachunku zysków i strat sporządzanym w wariancie porównawczym wykazywane są koszty działalności operacyjnej ujmowane na kontach zespołu 4, czyli według ich rodzaju. Koszty zarządu i koszty sprzedaży ujęte na kontach zespołu 5 równolegle do księgowań na kontach kosztów rodzajowych nie są ujawnione w tym rachunku zysków i strat odrębnie.

Przykład

Jednostka ujmuje koszty zarządu i sprzedaży
jako składnik kosztu własnego sprzedaży produktów

I. Założenia:

  1. Spółka prowadząca działalność produkcyjną stosuje do ewidencji kosztów podstawowej działalności operacyjnej konta zespołu 4 i 5, sporządza kalkulacyjny rachunek zysków i strat według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, a koszty zarządu i koszty sprzedaży przenosi w ciężar konta 70-1 "Koszt sprzedanych produktów" na koniec każdego miesiąca.
  2. Dla uproszczenia w przykładzie kwotę kosztów zarządu i kosztów sprzedaży przenoszoną miesięcznie na konto 70-1 zaksięgowano jako jedną operację. Wartość kosztów zarządu przeniesiona w 2021 r. na konto 70-1 wyniosła: 90.000 zł, a kosztów sprzedaży: 150.000 zł.
  3. Wartość sprzedanych produktów w jednostce na 31 grudnia 2021 r. wynosiła: 500.000 zł. Na koniec roku obrotowego saldo Wn konta 70-1, w tym koszty zarządu i koszty sprzedaży wliczone do kosztu własnego sprzedaży produktów, zostały przeniesione na konto 86 "Wynik finansowy".

II. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - rozliczenie w trakcie roku obrotowego kosztów zarządu i kosztów sprzedaży ujmowanych jako składnik kosztu własnego sprzedaży produktów:      
   a) przeksięgowanie kosztów zarządu do kosztu własnego sprzedaży produktów 90.000 zł 70-1 55
   b) przeksięgowanie kosztów sprzedaży do kosztu własnego sprzedaży produktów 150.000 zł 70-1 52-7
2. PK - przeksięgowanie na koniec roku obrotowego konta 70-1 na konto 86, w tym kosztów zarządu i sprzedaży wliczonych do kosztu własnego sprzedaży produktów: 90.000 zł + 150.000 zł + 500.000 zł =  740.000 zł 86 70-1

III. Księgowania:

Przeksięgowanie kosztów zarządu i sprzedaży na koniec roku obrotowego

Uwaga Niezależnie od przyjętej ewidencji księgowej jednostka wykaże w rachunku zysków i strat sporządzanym w wariancie kalkulacyjnym według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości koszty w wysokości: 150.000 zł w wierszu D. "Koszty sprzedaży" oraz koszty w wysokości: 90.000 zł w wierszu E. "Koszty ogólnego zarządu".

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Sporządzanie sprawozdania finansowego - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.