Facebook
Bilans 2019

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2019  »  Sporządzanie sprawozdania finansowego  »   Zakres informacji wykazywanych w bilansie jednostki małej

Nowa matryca stawek VAT

Nomenklatura scalona Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług www.klasyfikacje.gofin.pl  »
POLECAMY
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Zakres informacji wykazywanych w bilansie jednostki małej

Dodatek do Zeszytów Metodycznych Rachunkowości nr 15 (502) z dnia 20.11.2019
1. Zakres informacji wykazywanych w bilansie jednostki mikro

W porównaniu do załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, uproszczenia w bilansie sporządzanym według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości polegają na pominięciu pozycji sprawozdawczych oznaczonych cyframi arabskimi. Pozostawiono wyłącznie pozycje oznaczone literami oraz cyframi rzymskimi. Istotną rolę odgrywają zawarte w bilansie sformułowania "w tym", sprawiające iż suma pozycji wyodrębnianych jest mniejsza niż wielkość pozycji sprawozdawczej, do której dane uszczegółowienie się odnosi. Warto zauważyć, że w uproszczonym bilansie jednostki małej nie wyodrębniono pozycji wynikających z transakcji z jednostkami powiązanymi. Oznacza to, iż takie transakcje wykazuje się łącznie z odpowiednimi transakcjami z jednostkami pozostałymi.

Pozycja aktywów A. "Aktywa trwałe"


Aktywa trwałe Uszczegółowienie pozycji bilansu
I. Wartości niematerialne i prawne Koszty zakończonych prac rozwojowych, wartość firmy, inne wartości niematerialne i prawne, zaliczki na wartości niematerialne i prawne
II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym: Środki trwałe, środki trwałe w budowie, zaliczki na środki trwałe w budowie
   - środki trwałe Grunty (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu), budynki, lokale, prawa do lokali i obiekty inżynierii lądowej i wodnej, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, inne środki trwałe
   - środki trwałe w budowie Środki trwałe w okresie budowy, montażu lub ulepszenia istniejącego środka trwałego
III. Należności długoterminowe Należności długoterminowe od jednostek powiązanych, od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale oraz pozostałych jednostek
IV. Inwestycje długoterminowe, w tym: Nieruchomości oraz wartości niematerialne i prawne zaliczane do inwestycji, długoterminowe aktywa finansowe (w jednostkach powiązanych, pozostałych jednostkach, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale oraz w pozostałych jednostkach) i inne inwestycje długoterminowe
   - nieruchomości Nieruchomości inwestycyjne (w tym: grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle, budynki, lokale stanowiące odrębną własność, a także spółdzielcze prawo do lokalu), które są posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia bezpośrednich korzyści
   - długoterminowe aktywa finansowe Długoterminowe aktywa finansowe (w tym: udziały lub akcje, inne papiery wartościowe, udzielone pożyczki oraz inne długoterminowe aktywa finansowe)
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, inne rozliczenia międzyokresowe

W pozycji A, oprócz sumy aktywów trwałych, należy wykazać osobno pozycje wyrażone liczbami rzymskimi. Uszczegółowiono pozycję A.II. "Rzeczowe aktywa trwałe", gdzie dodatkowo należy podać osobno informację o wartości posiadanych przez jednostkę małą środków trwałych oraz środków trwałych w budowie. Ponadto w pozycji A.IV. "Inwestycje długoterminowe" jednostka mała zobligowana jest zaprezentować w oddzielnej pozycji inwestycje w nieruchomości oraz długoterminowe aktywa finansowe.

Pozycja aktywów B. "Aktywa obrotowe"


Aktywa obrotowe Uszczegółowienie pozycji bilansu
I. Zapasy Materiały, półprodukty i produkty w toku, produkty gotowe, towary, zaliczki na dostawy i usługi
II. Należności krótkoterminowe, w tym: Należności krótkoterminowe - od jednostek powiązanych od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale oraz od pozostałych jednostek - z tytułu dostaw i usług (o okresie spłaty do 12 m-cy i powyżej 12 m-cy), z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych, jak również należności dochodzone na drodze sądowej oraz inne należności
   a) z tytułu dostaw i usług, w tym: Należności wynikające z rozrachunków jednostki z tytułu sprzedaży towarów, materiałów, produktów gotowych, opakowań oraz usług
      - do 12 miesięcy Należności, które są wymagane w ciągu 12 m-cy od dnia bilansowego, np. w bilansie na 31 grudnia 2019 r. wykazane będą należności płatne do 31 grudnia 2020 r.
      - powyżej 12 miesięcy Należności, których ostateczny termin zapłaty przypada w okresie dłuższym niż 12 m-cy od dnia bilansowego, np. w bilansie na 31 grudnia 2019 r. wykazane będą te należności, które mają być spłacone po 31 grudnia 2020 r., czyli w 2021 r. i później
III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym: Krótkoterminowe aktywa finansowe w jednostkach powiązanych i w pozostałych jednostkach oraz inne inwestycje krótkoterminowe
   a) krótkoterminowe aktywa
        finansowe, w tym:
Krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym udziały lub akcje, inne papiery wartościowe, udzielone pożyczki, inne krótkoterminowe aktywa finansowe jak również środki pieniężne w kasie i na rachunkach, inne środki pieniężne oraz inne aktywa pieniężne
      - środki pieniężne w kasie
         i na rachunkach
Stan gotówki posiadanej przez jednostkę na dzień bilansowy zarówno w kasie, jak i na rachunkach bankowych (bieżącym i innych rachunkach bankowych), wyrażonej zarówno w złotych, jak i w walucie obcej
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe Koszty, których aktywowanie kończy się w ciągu 12 m-cy od dnia bilansowego

W pozycji B poza sumą aktywów obrotowych powinno się wykazać wartość wszystkich pozycji wyrażonych literą rzymską, tzn. zapasów, należności i inwestycji krótkoterminowych oraz krótkoterminowych rozliczeń międzyokresowych. Z załącznika nr 5 ponadto wynika konieczność wskazania dodatkowo w pozycji "Należności krótkoterminowe" należności krótkoterminowych z tytułu dostaw i usług, w podziale na należne do 12 miesięcy oraz powyżej 12 miesięcy. Ponadto w pozycji B.III. "Inwestycje krótkoterminowe" należy w osobnej pozycji zaprezentować wartość krótkoterminowych aktywów finansowych (pozycja B.III lit. a) z dalszym wskazaniem wartości środków pieniężnych w kasie i na rachunkach.

Pozycja aktywów C. "Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy"

W pozycji tej jednostka mała wykaże zadeklarowane, lecz niewniesione na dzień bilansowy wkłady kapitałowe - rzeczowe i finansowe w spółkach kapitałowych (z o.o. i akcyjnych) oraz spółkach osobowych. W pozycji tej wykazuje się również przewyższającą zysk kwotę zaliczek pobranych w ciągu roku przez wspólników spółek osobowych.

Pozycja aktywów D. "Udziały (akcje) własne"

W pozycji tej wykazuje się akcje własne posiadane na dzień bilansowy przez spółkę akcyjną (por. art. 362 i 363 § 6 K.s.h.) lub spółkę komandytowo-akcyjną oraz udziały własne posiadane przez spółkę z o.o. (por. art. 200 § 1 i 3 K.s.h.) według cen ich nabycia.

Są to przejściowo ujęte w księgach - na koncie 14 "Krótkoterminowe aktywa finansowe" - akcje lub udziały własne przewidziane do zbycia lub umorzenia w ciągu roku od dnia bilansowego. Analogicznie jak udziały (akcje) własne traktuje się akcje lub udziały jednostki dominującej posiadane przez jednostkę zależną.

Pozycja pasywów A. "Kapitał (fundusz) własny"


Kapitał (fundusz) własny Uszczegółowienie pozycji bilansu
I. Kapitał (fundusz) podstawowy Stan kapitału (funduszu) podstawowego danej jednostki zależny od jej formy prawnej i zasad gospodarki finansowej
II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym: Wartość kapitału (funduszu) zapasowego tworzonego przez jednostkę na podstawie obowiązujących ją przepisów prawnych. Spółki osobowe nie mają obowiązku tworzenia kapitału zapasowego; o jego utworzeniu decydują wspólnicy (właściciele)
   - nadwyżka wartości sprzedaży
      (wartości emisyjnej) nad wartością
       nominalną udziałów (akcji)
Nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)
III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym: Kapitał z aktualizacji obejmuje skutki aktualizacji wyceny środków trwałych dokonanej na podstawie odrębnych przepisów w części, w jakiej nastąpiło zwiększenie wartości początkowej tych składników aktywów
   - z tytułu aktualizacji wartości
      godziwej
Wartość z tytułu aktualizacji wartości majątki trwałego w wartości godziwej
IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Wartość kapitału (funduszu) rezerwowego tworzonego nieobligatoryjnie - zgodnie z postanowieniami umowy lub statutu
V. Zysk (strata) z lat ubiegłych Zysk lub strata netto za poprzedni rok obrotowy
VI. Zysk (strata) netto Zysk lub strata za bieżący rok obrotowy
VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna) Wypłacone w ciągu roku zaliczki na poczet zysku, jako śródroczny podział wyniku finansowego

W pozycji A, oprócz ujęcia łącznej wartości kapitału (funduszu) własnego, konieczne jest wykazanie wszystkich pozycji wyrażonych literami rzymskimi, w tym m.in.: wartość kapitałów (funduszy) podstawowego, zapasowego i rezerwowego, z aktualizacji wyceny oraz zysk (stratę). Z załącznika nr 5 jednocześnie wynika konieczność ujawnienia w osobnej pozycji pasywów bilansu A.II. "Kapitał (fundusz) zapasowy" kwotę nadwyżki wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji). Dodatkowo w pozycji A.III. "Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny" należy wskazać wartość wynikającą z tytułu aktualizacji majątku trwałego w wartości godziwej.

Pozycja pasywów B. "Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania"


Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania Uszczegółowienie pozycji bilansu
I. Rezerwy na zobowiązania, w tym: Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na świadczenia emerytalne i podobne (w tym długoterminowe i krótkoterminowe), jak również pozostałe rezerwy (w tym długoterminowe i krótkoterminowe)
      - rezerwa na świadczenia emerytalne
         i podobne
Rezerwy z tytułu uzasadnionych biernych rozliczeń międzyokresowych na świadczenia, których obowiązek wynika z układu zbiorowego pracy lub umów o pracę, np. odprawy emerytalne, rentowe
II. Zobowiązania długoterminowe, w tym: Zobowiązania długoterminowe wobec jednostek powiązanych, pozostałych jednostek oraz tych pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym z tytułu kredytów i pożyczek, emisji dłużnych papierów wartościowych, innych zobowiązań finansowych, zobowiązań wekslowych i innych
      - z tytułu kredytów i pożyczek Kredyty i pożyczki, zaciągnięte przez jednostkę niespłacone na dzień bilansowy, których spłata jest wymagalna w okresie dłuższym niż 12 m-cy od dnia bilansowego
III. Zobowiązania krótkoterminowe, w tym: Zobowiązania krótkoterminowe wobec jednostek powiązanych, pozostałych jednostek oraz tych pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym z tytułu dostaw i usług (o okresie wymagalności do 12 m-cy i powyżej 12 m-cy), kredytów i pożyczek, emisji dłużnych papierów wartościowych, innych zobowiązań finansowych, zaliczek otrzymanych na dostawy i usługi, zobowiązań wekslowych, podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, innych tytułów publicznoprawnych, wynagrodzeń i innych oraz stan funduszy specjalnych
   a) z tytułu kredytów i pożyczek Kredyty i pożyczki zaciągnięte przez jednostkę niespłacone na dzień bilansowy, których spłata jest wymagalna w ciągu 12 m-cy od dnia bilansowego
   b) z tytułu dostaw i usług, w tym: Zobowiązania z tytułu dostaw i usług wynikające z rozrachunków z kontrahentami z tytułu zakupów towarów, materiałów, opakowań i usług obcych
      - do 12 miesięcy Zobowiązania, które są płatne w ciągu 12 m-cy od dnia bilansowego, np. w bilansie na 31 grudnia 2019 r. wykazane będą zobowiązania płatne do 31 grudnia 2020 r.
      - powyżej 12 miesięcy Zobowiązania, których ostateczny termin zapłaty przypada w okresie dłuższym niż 12 m-cy od dnia bilansowego, np. w bilansie na 31 grudnia 2019 r. wykazane będą te zobowiązania, które mają być spłacone po 31 grudnia 2020 r., czyli w 2021 r. i później
   c) fundusze specjalne Stan niewykorzystanych na dzień bilansowy funduszy specjalnych, np. ZFŚS, ZFRON
IV. Rozliczenia międzyokresowe Ujemna wartość firmy oraz inne rozliczenia międzyokresowe zarówno długoterminowe, jak i krótkoterminowe

W pozycji B, poza sumą zobowiązań i rezerw na zobowiązania należy wykazać osobno wszystkie pozycje wyrażone literami rzymskimi tzn. rezerwy na zobowiązania, zobowiązania długoterminowe i krótkoterminowe oraz rozliczenia międzyokresowe. Ponadto ustawodawca w tej części bilansu jednostki małej wskazał szerszy zakres prezentacji poszczególnych pozycji niż w pozostałych pozycjach.

W tej części jednostka mała dodatkowo w pozycji B.I. "Rezerwy na zobowiązania" zobligowana jest wskazać dodatkowo wartość rezerw na świadczenia emerytalne i podobne. Ponadto w zobowiązaniach długoterminowych musi przedstawić w osobnej pozycji wartość zobowiązań długoterminowych dotyczących kredytów i pożyczek.

Natomiast w pozycji B.III. "Zobowiązania krótkoterminowe" jednostka mała w osobnych wierszach wykazuje zobowiązania krótkoterminowe dotyczące kredytów i pożyczek oraz zobowiązania z tytułu dostaw i usług, w tym wymagane do 12 miesięcy i powyżej 12 miesięcy. Ponadto w pozycji B.III lit. c) jednostka mała wykazuje oddzielnie wartość funduszy specjalnych.

2. Rachunek zysków i strat jednostki małej

Zakres informacyjny rachunku zysków i strat dla jednostki małej określony został w załączniku nr 5 do ustawy o rachunkowości. Zgodnie z tym załącznikiem, jednostki małe mogą sporządzać rachunek zysków i strat w wariancie kalkulacyjnym lub porównawczym, w zależności od decyzji podjętej przez kierownika jednostki. Tak samo jak w rachunku zysków i strat sporządzanym według załącznika nr 1, tylko pierwsza jego część, dotycząca podstawowej działalności operacyjnej, odróżnia od siebie te dwie wersje.

2.1. Zasady ustalania wyniku ze sprzedaży towarów, materiałów i produktów
Wariant porównawczy Wariant kalkulacyjny
A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi

I. Przychody netto ze sprzedaży

II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - wartość ujemna)

III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki

B. Koszty działalności operacyjnej

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Usługi obce

IV. Wynagrodzenia

V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:

      - emerytalne

VI. Pozostałe koszty, w tym:

      - wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A - B)
A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów

C. Koszty sprzedaży

D. Koszty ogólnego zarządu

E. Zysk (strata) ze sprzedaży (A - B - C - D)

Jeśli stosuje się porównawczą postać rachunku zysków i strat, to wynik ze sprzedaży (pozycja C) ustala się jako przychody netto ze sprzedaży (pozycja A.I):

  • skorygowane o wzrost lub zmniejszenie stanu na początek i koniec roku obrotowego zapasów produktów gotowych i produkcji w toku oraz rozliczeń międzyokresowych kosztów (pozycja A.II),
     
  • zwiększone o koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki (pozycja A.III),
     
  • pomniejszone o sumę kosztów działalności operacyjnej (pozycja B.I-B.VI).

W przypadku natomiast postaci kalkulacyjnej wynik ze sprzedaży (pozycja E) stanowi przychód netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów (pozycja A) pomniejszony o koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów (pozycja B) oraz koszty sprzedaży (pozycja C) i ogólnego zarządu (pozycja D). Należy zauważyć, że przychody podstawowej działalności operacyjnej - zarówno w wariancie kalkulacyjnym, jak i porównawczym - nie są dzielone na przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów. Wykazuje się je łącznie w jednej pozycji A.I (wariant porównawczy) lub A (wariant kalkulacyjny). W wariancie kalkulacyjnym również koszt wytworzenia sprzedanych produktów towarów i materiałów wykazywany jest łącznie w jednej pozycji. Z kolei w wariancie porównawczym, koszty działalności operacyjnej wykazuje się w podziale na następujące grupy:

  • amortyzacja,
     
  • zużycie materiałów i energii,
     
  • usługi obce,
     
  • wynagrodzenia,
     
  • ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym emerytalne,
     
  • pozostałe koszty, w tym wartość sprzedanych towarów i materiałów.

Wartość sprzedanych towarów i materiałów została w wariancie porównawczym włączona do sumy pozycji pozostałych kosztów, tj. B.VI, jednak w tym przypadku wartość tę należy ujawnić, jako jej część składową. Ponadto w pozycji B.V. "Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia" jednostki są zobowiązane do wyodrębnienia świadczeń emerytalnych, tj. zarówno składek emerytalnych płaconych w ramach ubezpieczeń społecznych, jak i przykładowo świadczeń związanych z programami emerytalnymi.

Przykład

Spółka z o.o. sporządza sprawozdanie finansowe według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości. Rachunek zysków i strat sporządza w wariancie porównawczym. W bieżącym okresie sprawozdawczym spółka poniosła koszty z tytułu:

  • odpisów amortyzacyjnych: 50.000 zł,
     
  • zużycia materiałów i energii: 32.000 zł,
     
  • wynagrodzeń pracowników: 20.000 zł,
     
  • składek ZUS obciążających pracodawcę: 4.122 zł (w tym składka emerytalna: 1.952 zł),
     
  • wypłaconych odpraw emerytalnych: 5.000 zł,
     
  • podatków i opłat lokalnych: 9.780 zł,
     
  • podróży służbowych: 1.000 zł,
     
  • sprzedaży towarów według cen ich nabycia: 600.000 zł.

W rachunku zysków i strat (w części dotyczącej kosztów działalności operacyjnej) spółka wykazała następujące dane:

Pozycja Wyszczególnienie Dane za rok obrotowy (w zł)
B. Koszty działalności operacyjnej 721.902
I. Amortyzacja 50.000
II. Zużycie materiałów i energii 32.000
III. Usługi obce 0
IV. Wynagrodzenia 20.000
V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym: 9.122
  - emerytalne 6.952
VI. Pozostałe koszty, w tym: 610.780
  - wartość sprzedanych towarów i materiałów 600.000

2.2. Przychody i koszty związane pośrednio z działalnością operacyjną
Fragment rachunku zysków i strat według załącznika nr 5 - pozostała działalność operacyjna
Wariant porównawczy Wariant kalkulacyjny
D. Pozostałe przychody operacyjne, w tym: F. Pozostałe przychody operacyjne, w tym:
- aktualizacja wartości aktywów niefinansowych - aktualizacja wartości aktywów niefinansowych
E. Pozostałe koszty operacyjne, w tym: G. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:
- aktualizacja wartości aktywów niefinansowych - aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

Do pozostałych przychodów i kosztów działalności operacyjnej jednostki zalicza się przychody i koszty, które w sposób pośredni wiążą się z podstawową działalnością. Nie wynikają z niej bezpośrednio, ale powstały w wyniku podejmowania działań dotyczących działalności operacyjnej. Ustawa o rachunkowości podaje katalog kosztów i przychodów, które jednostka może ująć w księgach rachunkowych jako pozostałe koszty i przychody operacyjne. Są to m.in. koszty i przychody związane z działalnością socjalną, ze zbyciem aktywów trwałych, z odszkodowaniami i karami, z odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych i nieściągalnych, z tworzeniem i rozwiązaniem rezerw (z wyjątkiem związanych z operacjami finansowymi), z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i ich korektami (z wyjątkiem tych obciążających koszty finansowe), ze zdarzeniami losowymi itp.

Pozostałe przychody i koszty operacyjne wykazuje się w rachunku zysków i strat oddzielnie. Według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości, przychody wykazuje się w łącznej kwocie w pozycji D (wariant porównawczy) lub F (wariant kalkulacyjny), w tym wyodrębnia się dodatkowo jedynie kwotę aktualizacji wartości aktywów niefinansowych. W pozycji "aktualizacja wartości aktywów niefinansowych" po stronie przychodów wykazuje się zwiększenie wartości nieruchomości zaliczanych do inwestycji wycenianych według cen rynkowych oraz kwotę korekty (odwrócenia) odpisów z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych, spowodowaną całkowitym lub częściowym ustaniem przyczyny, dla której dokonano tych odpisów. Również koszty wykazuje się w jednej pozycji. W zależności od sporządzanego wariantu rachunku zysków i strat prezentuje się je w pozycji E (wariant porównawczy) lub G (wariant kalkulacyjny), wyodrębniając kwotę aktualizacji wartości aktywów niefinansowych, tj.:

  • odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych, inwestycji w nieruchomości i prawa,
     
  • odpisy aktualizujące z tytułu trwałej utraty wartości zapasów,
     
  • odpisy aktualizujące dotyczące utraty wartości należności, oprócz należności zaliczanych do aktywów finansowych,
     
  • odpisy aktualizujące wartość inwestycji w nieruchomości wycenianych w cenach rynkowych.

Co istotne, uproszczenie postaci rachunku zysków i strat dotyczy wyłącznie zakresu prezentacji poszczególnych elementów tego sprawozdania przez jednostki małe, a nie zawartości poszczególnych pozycji. Oznacza to, że w załączniku nr 5 w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych lub pozostałych kosztów operacyjnych wykazuje się wyłącznie wynik z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych. Sporządzając rachunek zysków i strat według załącznika nr 5, zysk z tego tytułu wykazuje się w przychodach w pozycji D (wariant porównawczy) lub F (wariant kalkulacyjny), zaś stratę w kosztach odpowiednio w pozycji E (wariant porównawczy) lub G (wariant kalkulacyjny).

Przykład

Spółka z o.o. sporządza sprawozdanie finansowe według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości. Rachunek zysków i strat sporządza w wariancie porównawczym. W bieżącym roku obrotowym w spółce miały miejsce następujące zdarzenia:

  • sprzedano dwa środki trwałe za kwotę: 350.000 zł, których wartość bilansowa netto wynosiła: 300.000 zł,
     
  • przekazano w formie darowizny wyroby gotowe, których koszt wytworzenia wynosił: 9.000 zł,
     
  • uzyskano dotację do działalności operacyjnej w kwocie: 100.000 zł.

Zakładając, iż w spółce nie miały miejsca w tym okresie inne zdarzenia, w rachunku zysków i strat (w części dotyczącej pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych) wykazano następujące dane:

Pozycja Wyszczególnienie Dane za rok obrotowy (w zł)
D. Pozostałe przychody operacyjne, w tym: 150.0001)
  - aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  
E. Pozostałe koszty operacyjne, w tym: 9.0002)
  - aktualizacja wartości aktywów niefinansowych  

1)  Na kwotę wykazaną w pozostałych przychodach operacyjnych składa się:
  - zysk ze sprzedaży środków trwałych: 350.000 zł - 300.000 zł = 50.000 zł,
  - kwota dotacji otrzymanej do działalności operacyjnej: 100.000 zł.
2)  Na kwotę wykazaną w pozostałych kosztach operacyjnych składa się:
  - koszt wytworzenia wyrobów gotowych przekazanych w formie darowizny: 9.000 zł.

2.3. Wynik na działalności finansowej
Fragment rachunku zysków i strat według załącznika nr 5 - działalność finansowa
Wariant porównawczy Wariant kalkulacyjny
F. Przychody finansowe, w tym: H. Przychody finansowe, w tym:
I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym: I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym:
      - od jednostek powiązanych, w których
         jednostka posiada zaangażowanie w kapitale
      - od jednostek powiązanych, w których
         jednostka posiada zaangażowanie w kapitale
II. Odsetki, w tym: II. Odsetki, w tym:
      - od jednostek powiązanych       - od jednostek powiązanych
III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym: III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:
      - w jednostkach powiązanych       - w jednostkach powiązanych
IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych
G. Koszty finansowe, w tym: I. Koszty finansowe, w tym:
I. Odsetki, w tym: I. Odsetki, w tym:
      - dla jednostek powiązanych       - dla jednostek powiązanych
II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym: II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:
      - w jednostkach powiązanych       - w jednostkach powiązanych
III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych
H. Zysk (strata) brutto (C + D - E + F - G) J. Zysk (strata) brutto (E + F - G + H - I)

Wynik operacji finansowych został zdefiniowany w art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości. Stanowi on różnicę pomiędzy przychodami finansowymi a kosztami finansowymi. Jak wynika z ww. przepisu, do przychodów finansowych zalicza się w szczególności dywidendy (udziały w zyskach), odsetki, zyski ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji (z wyłączeniem nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczanych do inwestycji), a także nadwyżki dodatnich różnic kursowych nad ujemnymi. Zaś koszty finansowe to w szczególności: odsetki, straty ze zbycia oraz aktualizacji wartości inwestycji (z wyłączeniem nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczanych do inwestycji) oraz nadwyżki ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi.

Do działalności finansowej nie zalicza się odsetek, prowizji, a także dodatnich i ujemnych różnic kursowych, uwzględnionych w:

  • cenie nabycia lub koszcie wytworzenia środków trwałych, środków trwałych w budowie oraz wartości niematerialnych i prawnych (por. art. 28 ust. 8 pkt 2 ustawy o rachunkowości),
     
  • cenie nabycia lub koszcie wytworzenia towaru lub produktu (por. art. 28 ust. 4 ustawy o rachunkowości).

Generalnie przychody i koszty z operacji finansowych wykazuje się w rachunku zysków i strat oddzielnie. Przypominamy iż wyjątek stanowią przychody i koszty z tytułu różnic kursowych oraz przychody i koszty związane z rozchodem aktywów finansowych, które wykazuje się per saldo, tzn. po skompensowaniu.

Dywidendy i udziały w zyskach

W przychodach finansowych, w pozycji F.I (wariant porównawczy) lub H.I (wariant kalkulacyjny) jako "dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale" wykazuje się należne jednostce dywidendy z tytułu posiadania akcji lub udziałów w krajowych i zagranicznych spółkach kapitałowych i komandytowo-akcyjnych, a także udziały w zyskach spółek osobowych oraz spółdzielni. Dywidendy lub udziały w zyskach wykazuje się w wysokości uchwalonej przez właściwy organ spółki, np. zgromadzenie wspólników lub walne zgromadzenie, które dokonuje podziału zysku. Ponadto w pozycjach tych dodatkowo wyszczególnia się dywidendy i udziały w zyskach od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale.

Odsetki

Odsetki prezentuje się w rachunku zysków i strat w odrębnych pozycjach, odpowiednio jako przychody finansowe w pozycji F.II (wariant porównawczy) lub H.II (wariant kalkulacyjny) i jako koszty finansowe w pozycji G.I (wariant porównawczy) lub I.I (wariant kalkulacyjny). Do przychodów finansowych zalicza się odsetki otrzymane i należne za okres do dnia bilansowego, a do kosztów finansowych odsetki zapłacone oraz wymagające zapłaty za okres do dnia bilansowego.

Odsetki od otrzymanych pożyczek lub kredytów związanych z zakupem lub budową środków trwałych, inwestycji w nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych, traktuje się jako koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich sfinansowania i nie zalicza się do kosztów finansowych. Do dnia oddania tych składników do używania zwiększają ich wartość początkową. Dopiero odsetki w okresie następującym po ich oddaniu do użytkowania będą zaliczane do kosztów finansowych.

Z ogólnej sumy odsetek - zarówno w części dotyczącej kosztów, jak i przychodów - wyodrębnia się osobny wiersz, w którym prezentuje się odsetki od jednostek powiązanych.

Zysk lub strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych

W księgach rachunkowych przychody i koszty związane z rozchodem aktywów finansowych zaliczonych do inwestycji (np. akcji, udziałów, dłużnych papierów wartościowych) ujmuje się odrębnie. Przychody związane z rozchodem tych inwestycji księguje się na koncie 75-0 "Przychody finansowe", a koszty z tym związane - na koncie 75-1 "Koszty finansowe". Natomiast w rachunku zysków i strat wykazuje się jedynie wynik finansowy (zysk lub stratę) z tytułu rozchodu tych aktywów.

W rachunku zysków i strat sporządzonym według załącznika nr 5 do ustawy o rachunkowości w pozycji F.III (wariant porównawczy) lub H.III (wariant kalkulacyjny) jako "zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych", wyodrębnia się dodatkowo zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych w jednostkach powiązanych.

Analogicznego wyodrębnienia dokonuje się w przypadku straty w pozycji G.II (wariant porównawczy) lub I.II (wariant kalkulacyjny).

Aktualizacja wartości aktywów finansowych

W rachunku zysków i strat jako przychody finansowe w pozycji F.IV (wariant porównawczy) lub H.IV (wariant kalkulacyjny) "Aktualizacja wartości aktywów finansowych" wykazuje się:

1) przychody w części wynikającej z przywrócenia uprzednio utraconej wartości długoterminowych i krótkoterminowych aktywów finansowych (tj. udziały, akcje i inne papiery wartościowe), na skutek ustania przyczyny powodującej utratę wartości oraz z powodu spłaty należności z operacji finansowej, objętej odpisem aktualizującym,

2) wzrost wartości inwestycji w razie ich wyceny po cenach rynkowych lub inaczej ustalonej wartości godziwej, wyższej od wartości, po której figurowały one dotąd w księgach rachunkowych.

Przyjmuje się w tym przypadku wielkości dotyczące przychodów finansowych z tytułu aktualizacji inwestycji, wynikające z ewidencji szczegółowej do konta 75-0, nie kompensując tych przychodów z kosztami finansowymi z tytułu aktualizacji, które wykazuje się odrębnie.

Po stronie kosztów finansowych w pozycji G.III (wariant porównawczy) lub I.III (wariant kalkulacyjny) wykazuje się koszty za rok obrotowy powstałe z tytułu aktualizacji wyceny aktywów finansowych, w tym także krótkoterminowych aktywów finansowych wycenionych według cen nabycia, nie wyższych od cen rynkowych oraz na skutek obniżenia wartości rynkowej. Wykazuje się tu m.in. odpisy z tytułu trwałej utraty wartości akcji i udziałów, także spowodowane likwidacją lub upadłością spółki, której akcje lub udziały jednostka posiada. Prezentowana tu wartość odpowiada wielkości kosztów finansowych z tego tytułu za rok obrotowy ustalonej na dzień bilansowy na podstawie ewidencji szczegółowej do konta 75-1. Nie wykazuje się w tej pozycji korekt aktywów finansowych wykazywanych w cenach rynkowych lub inaczej ustalonej wartości godziwej, jeżeli różnice spowodowane wzrostem lub spadkiem cen rynkowych rozliczane są z kapitałem (funduszem) z aktualizacji wyceny (konto 81-3).

2.4. Bieżący i odroczony podatek dochodowy
Fragment rachunku zysków i strat według załącznika nr 5 - obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego
Wariant porównawczy Wariant kalkulacyjny
I. Podatek dochodowy K. Podatek dochodowy
J. Zysk (strata) netto (H - I) L. Zysk (strata) netto (J - K)

Ostatni segment rachunku zysków i strat obciążający wynik brutto jednostki to podatek dochodowy. Wystąpi on tylko w jednostkach zobowiązanych do płacenia podatku dochodowego od osób prawnych. Podatek dochodowy składa się z dwóch części, tj. z części bieżącej oraz części odroczonej. Część bieżąca podatku dotyczy wyliczonego podatku dochodowego od osób prawnych należnego za bieżący rok obrotowy. Część odroczona oznacza różnicę pomiędzy stanem rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego na koniec i na początek okresu sprawozdawczego. Część odroczona podatku nie występuje u wszystkich jednostek będących podatnikami podatku dochodowego. W myśl bowiem art. 37 ust. 10 ustawy o rachunkowości, jednostki, które spełniają warunki w nim określone mogą skorzystać z uproszczenia i odstąpić od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Warto w tym miejscu dodać, że uproszczenie to nie dotyczy jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1-6 ustawy o rachunkowości.

Dla osób fizycznych prowadzących księgi rachunkowe wynik brutto jest równocześnie wynikiem netto, a podatek dochodowy opłacany jest przez właściciela jednostki, a nie przez samą jednostkę. Dlatego w rachunku zysków i strat sporządzanym przez jednostkę będącą osobą fizyczną, pozycja "Podatek dochodowy" nie wystąpi.

Sporządzanie sprawozdania finansowego - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.