Facebook
Bilans 2020

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2020  »  Pozostałe zagadnienia  »   Sprawozdanie z działalności jednostki sporządzone z uwzględnieniem KSR nr 9
POLECAMY
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Sprawozdanie z działalności jednostki sporządzone z uwzględnieniem KSR nr 9

Zeszyty Metodyczne Rachunkowości nr 7 (535) z dnia 1.04.2021
1. Jednostki zobligowane do przygotowania sprawozdania z działalności

Obowiązek sporządzenia sprawozdania z działalności dotyczy jednostek wymienionych w art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości, do których należą m.in.:

  • spółki kapitałowe i spółki komandytowo-akcyjne,
  • spółdzielnie,
  • przedsiębiorstwa państwowe,
  • spółki jawne i komandytowe, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej,
  • specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte, fundusze inwestycyjne zamknięte i alternatywne spółki inwestycyjne.

Za sporządzenie sprawozdania z działalności jednostki odpowiada kierownik tej jednostki.

Sprawozdanie z działalności sporządzają również grupy kapitałowe (por. art. 55 ust. 2a ustawy o rachunkowości). Przygotowuje się je według wymogów wskazanych w art. 49 ust. 2-3a i 7 ustawy o rachunkowości, z tym że w przypadku informacji określonych w art. 49 ust. 2 pkt 5 tej ustawy trzeba podać informacje o udziałach własnych posiadanych przez jednostkę dominującą, jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej oraz osoby działające w ich imieniu. Istotnym jest, że sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej można przygotować łącznie ze sprawozdaniem z działalności jednostki dominującej jako jedno sprawozdanie.

Jednostka wymieniona w art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości może zrezygnować ze sporządzania sprawozdania z działalności, jeśli przyjmie status jednostki mikro lub małej, na podstawie uchwały organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe (pod warunkiem spełnienia wymogów z art. 3 ust. 1a-1e ustawy o rachunkowości). Możliwość taką daje art. 49 ust. 4 i 5 ustawy o rachunkowości. Przy czym, w przypadku odstąpienia od sporządzania sprawozdania z działalności jednostka mała zobowiązana jest do przedstawienia w informacji dodatkowej danych dotyczących nabycia udziałów (akcji) własnych. Z kolei jednostka mikro, która zrezygnuje z przygotowania sprawozdania z działalności, dane o nabyciu udziałów (akcji) własnych zobligowana jest zaprezentować w informacji dodatkowej (jeśli ją sporządza) lub w informacjach uzupełniających do bilansu określonych w załączniku nr 4 do ustawy (jeśli nie sporządza informacji dodatkowej).


2. Termin sporządzenia sprawozdania z działalności jednostki oraz jego forma

W świetle art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości sprawozdanie z działalności sporządza się wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym. Oznacza to, że sprawozdanie z działalności, podobnie jak roczne sprawozdanie finansowe należy sporządzić w terminie 3 miesięcy od dnia bilansowego (por. art. 52 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o rachunkowości).

W przypadku podmiotów wpisanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdanie z działalności jednostki sporządza się w postaci elektronicznej oraz opatruje kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (por. art. 49 ust. 7 ustawy o rachunkowości). Sprawozdanie z działalności podpisuje kierownik jednostki, a jeśli jednostką kieruje organ wieloosobowy, to wszyscy członkowie tego organu. W przeciwieństwie do sprawozdania finansowego sprawozdania z działalności nie podpisuje osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych (por. art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy o rachunkowości). Zwracamy uwagę, iż zarówno do sporządzenia, jak i podpisania sprawozdania z działalności mają zastosowanie takie same terminy, jak do rocznego sprawozdania finansowego.

Ustawa o rachunkowości nie określa wymogów co do formy i struktury danych sprawozdania z działalności jednostki, co oznacza, że należy je sporządzić w postaci elektronicznej nieustrukturyzowanej. Sprawozdanie to można więc sporządzić w formie pliku, który można zapisać i odczytać za pomocą programu komputerowego, tzn. w postaci pliku tekstowego, pliku graficznego lub mieszanego (np. jako .doc, .odt, .pdf, .jpg, .xls, .rft). Może mieć także postać skanu dokumentu papierowego (np. w postaci pliku PDF) opatrzonego podpisem elektronicznym.

Aktywne druki i formularze Sprawozdania finansowe w postaci
elektronicznej można sporządzić
w Programie DRUKI Gofin

3. Informacje wykazywane w sprawozdaniu z działalności według ustawy o rachunkowości

Sprawozdanie z działalności jest opisowo-liczbowym sprawozdaniem, o którym mowa w art. 49art. 55 ust. 2a (sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej) ustawy o rachunkowości. W odniesieniu do spółek akcyjnych, spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółek komandytowo-akcyjnych i spółdzielni to odpowiednio sprawozdanie zarządu z działalności lub sprawozdanie komplementariuszy, o których mowa w Kodeksie spółek handlowych i sprawozdanie z działalności, o którym mowa w ustawie Prawo spółdzielcze.

Ustawa o rachunkowości nie określa wzoru sprawozdania z działalności, gdyż w każdej jednostce zobligowanej do jego sporządzenia może ono wyglądać inaczej. Minimalny zakres danych sprawozdania zawiera się natomiast w art. 49 ust. 2-3 ww. ustawy.

Informacje uwzględniane w sprawozdaniu z działalności
według art. 49 ust. 2 ustawy o rachunkowości

Sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować istotne informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń, a w szczególności informacje o:

1) zdarzeniach istotnie wpływających na działalność jednostki, jakie nastąpiły w roku obrotowym, a także po jego zakończeniu, do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego,

2) przewidywanym rozwoju jednostki,

3) ważniejszych osiągnięciach w dziedzinie badań i rozwoju,

4) aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej,

5) udziałach własnych, w tym:

a) przyczynie nabycia udziałów własnych dokonanego w roku obrotowym,

b) liczbie i wartości nominalnej nabytych oraz zbytych w roku obrotowym udziałów, a w przypadku braku wartości nominalnej - ich wartości księgowej, jak też części kapitału podstawowego, którą te udziały reprezentują,

c) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego - równowartości tych udziałów,

d) liczbie i wartości nominalnej wszystkich udziałów nabytych i zatrzymanych, a w razie braku wartości nominalnej - wartości księgowej, jak również części kapitału podstawowego, którą te udziały reprezentują,

6) posiadanych przez jednostkę oddziałach (zakładach),

7) instrumentach finansowych w zakresie:

a) ryzyka: zmiany cen, kredytowego, istotnych zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz utraty płynności finansowej, na jakie narażona jest jednostka,

b) przyjętych przez jednostkę celach i metodach zarządzania ryzykiem finansowym, łącznie z metodami zabezpieczenia istotnych rodzajów planowanych transakcji, dla których stosowana jest rachunkowość zabezpieczeń.

Jeśli jest to istotne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji danej jednostki, w sprawozdaniu z działalności zamieszcza się także kluczowe finansowe i niefinansowe wskaźniki efektywności związane z jej działalnością oraz informacje dotyczące zagadnień pracowniczych i środowiska naturalnego. Gdy istnieje powiązanie pomiędzy wartościami wykazanymi w rocznym sprawozdaniu finansowym a informacjami zawartymi w sprawozdaniu z działalności jednostki, sprawozdanie z działalności powinno zawierać odniesienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym, a także dodatkowe wyjaśnienia dotyczące tych kwot (por. art. 49 ust. 3 i 3a ustawy o rachunkowości).

Z treści art. 49 ust. 6 ww. ustawy wynika również, że jednostka mała i jednostka mikro, jeśli sporządza sprawozdanie z działalności, może nie wykazywać w tym sprawozdaniu wskaźników efektywności związanych z jej działalnością oraz informacji dotyczących zagadnień pracowniczych i środowiska naturalnego.


4. Wyjaśnienia do zakresu informacji w sprawozdaniu z działalności zawarte w KSR nr 9

Szczegółowe wskazówki co do zakresu informacyjnego sprawozdania z działalności zawiera Krajowy Standard Rachunkowości nr 9 "Sprawozdanie z działalności" (KSR nr 9). Według standardu celem sprawozdania z działalności jest wzbogacenie wiedzy o jednostce dzięki dostarczaniu jego użytkownikom istotnych informacji uzupełniających sprawozdanie finansowe, z którym jest powiązane, oraz informacji dodatkowych ułatwiających ocenę jednostki, jej działalności, sytuacji, zamierzeń i perspektyw rozwoju. Zawiera ono co najmniej omówienie i ocenę działalności, wyników oraz sytuacji jednostki wraz ze wskazaniem istotnych czynników ryzyka oraz opisem najważniejszych zagrożeń, w obliczu których jednostka się znajduje. Stosownie do pkt 5.2 KSR nr 9 sprawozdanie z działalności obejmuje ten sam okres co sprawozdanie finansowe. Jeżeli jednak po dniu kończącym okres sprawozdawczy, a przed zatwierdzeniem tego sprawozdania nastąpiły zdarzenia wywierające istotny wpływ na sytuację jednostki, to wymagają one odpowiedniego uwzględnienia w sprawozdaniu z działalności. W pkt 5.4 KSR nr 9 podkreśla się, że sprawozdanie finansowe zwykle prezentuje informacje tylko dla dwóch okresów. Dobrą praktyką jest natomiast, by sprawozdanie z działalności wydłużało wstecz rozpatrywane okresy do 3 lub 5 lat, co umożliwia ocenę tendencji i trendów. Rozpatrywany horyzont czasowy zależy od branży, charakteru danego zagadnienia itp., a także posiadania danych porównawczych.

Sprawozdanie z działalności powinno zawierać wszystkie wymagane ustawą o rachunkowości informacje oraz może odsyłać do dodatkowych informacji zawartych w innych sprawozdaniach jednostki, a w szczególności do dodatkowych informacji i objaśnień stanowiących część sprawozdania finansowego. Dobrą praktyką jest przedstawianie w tym sprawozdaniu zarówno informacji wymaganych ustawą, jak i ujawnień dobrowolnych, tak by sprawozdanie to było dokumentem kompleksowym. Układ sprawozdania z działalności, tj. kolejność przedstawianych informacji może być swobodnie kształtowany przez jednostkę. Ważne jest zapewnienie, by uwzględnione zostały w nim wszystkie wymagane ustawą informacje, natomiast sposób ich grupowania i prezentacji zależy od specyfiki jednostki, oczekiwań użytkowników i koncepcji kierownika jednostki co do jego kształtu (por. pkt 5.9-5.11 KSR nr 9).

Treści zawarte w sprawozdaniu z działalności wymagają przedstawienia w sposób kompleksowy, przejrzysty i spójny. Dotyczy to zarówno opisu, tabel, wykresów i schematów oraz sposobu organizacji i uporządkowania jego treści, jak też zgodności z innymi sprawozdaniami jednostki, w szczególności jej sprawozdaniami finansowymi oraz innymi dokumentami przekazywanymi użytkownikom, np. raportami śródrocznymi. W celu zapewnienia zwięzłości i ograniczenia powtórzeń, sprawozdanie to może zawierać wewnętrznie odniesienia lub oznaczenia, zapewniając powiązania z innymi informacjami (por. pkt 5.8 KSR nr 9).

W rozdziale VI KSR nr 9, omawiającym zawartość sprawozdania z działalności, wskazano w jakiej kolejności można grupować informacje prezentowane w tym sprawozdaniu (por. pkt 6.1-6.39 KSR nr 9), co przedstawia poniższa tabela.

Przykładowa kolejność informacji prezentowanych w sprawozdaniu z działalności

1. Wstęp:

Na wstępnie wskazane jest przedstawić nazwę, formę prawną, siedzibę jednostki i jej kapitał podstawowy (np. zakładowy, fundusz udziałowy, założycielski), aktualny skład organów jednostki oraz ewentualne ich zmiany, jakie nastąpiły w trakcie okresu sprawozdawczego do dnia podpisania tego sprawozdania.

2. Charakterystyka działalności i zasobów:

W tej część sprawozdania podaje się opis jednostki i prowadzonej przez nią działalności, jej istotę i specyfikę.

3. Cele i ryzyko:

Na tym etapie przedstawia się długoterminową wizję działalności oraz misję jednostki. Na tym tle informuje o celach jednostki i przyjętych w związku z tym założeniach w taki sposób, by jego użytkownicy rozumieli priorytety działań oraz mogli określić, jakie zasoby są niezbędne do osiągnięcia pożądanych celów.

4. Wyniki działalności i sytuacja finansowa:

Na tym etapie przedstawia się wyniki działalności i sytuację finansową jednostki za pomocą mierników finansowych i niefinansowych wraz z ich opisem i analizą.

5. Perspektywy:

Na końcu sprawozdania wskazane jest przedstawienie przewidywanego rozwoju jednostki. Dobrą praktyką jest podbudowa przewidywań za pomocą prognoz i projekcji, w tym kluczowych mierników finansowych i niefinansowych, umożliwiających ocenę perspektyw jednostki co najmniej w najbliższym roku. Mierniki finansowe stanowiące przedmiot prognozy lub projekcji powinny być porównywalne z informacjami zawartymi w sprawozdaniu finansowym. Pożądane jest też wskazanie celów i oczekiwań w dłuższym horyzoncie czasowym.


5. Wpływ pandemii COVID-19 na sprawozdanie z działalności - rekomendacje Komitetu Standardów Rachunkowości

Zakres wymogów art. 49 ust. 2 ustawy o rachunkowości w kontekście COVID-19 bez odnoszenia się do przepisów dotyczących skonsolidowanego sprawozdania z działalności ani przepisów szczególnych wydanych dla pewnych jednostek na podstawie ustawy, a dotyczących sprawozdania z działalności, zawarto w rozdziale VIII rekomendacji Komitetu Standardów Rachunkowości z grudnia 2020 r., pt. "Sprawozdanie finansowe w czasie pandemii COVID-19". Stosownie do tych rekomendacji, pandemię COVID-19 należy potraktować jako zdarzenie na tyle istotne z punktu widzenia osiągniętych wyników finansowych, sytuacji w zakresie płynności, czy sytuacji majątkowo-finansowej jednostki, oraz stanowiące istotny czynnik ryzyka w przyszłości, że przekazywanie oceny skutków, w tym możliwych skutków w sprawozdaniu z działalności jest zasadne, a wręcz pożądane. Tym bardziej, że z pandemią wiążą się także zmiany prawno-regulacyjne, wpływające na całą gospodarkę.

Więcej przeczytasz w Rekomendacje Komitetu Standardów
Rachunkowości opublikowaliśmy w formie Pomocnika Rachunkowości do ZMR nr 2 z 2021 r.

Jeśli pandemia COVID-19 w ocenie kierownika jednostki nie miała istotnego wpływu na jednostkę, ani też zgodnie z tą oceną, jej wpływ w przyszłości najprawdopodobniej nie będzie istotny, zasadnym jest, dla przejrzystości, przedstawienie wyjaśnienia, dlaczego kierownik jednostki uważa, że wpływ pandemii nie miał istotnego wpływu na jednostkę i jej wyniki finansowe oraz, że pozostanie on nieistotny w przyszłości oraz zawarcie krótkiego wyjaśnienia tego osądu, w tym także opisu ewentualnych działań zarządu, dzięki którym negatywny wpływ był nieistotny i sądzić można, że pozostanie nieistotny w przyszłości. W tym przypadku pożądanym jest jednakże wskazać na potencjalne ryzyka wynikające z rozwoju sytuacji związanej z pandemią w przyszłości na otoczenie, w którym działa jednostka, jak i - o ile to możliwe - na jednostkę.

W większości jednak przypadków wpływ epidemii jest mniej lub bardziej istotny w zależności od sektorów gospodarki (branży) i wydaje się, iż taki pozostanie w przyszłości. Sprawozdanie z działalności ma zindywidualizowany charakter. Stąd odpowiednia szczegółowość, jak i przejrzystość opisów założeń, oceny sytuacji i niepewności w zakresie możliwych skutków COVID-19 dokonana przez kierownika jednostki powinna pozwolić użytkownikom tych sprawozdań na lepsze zrozumienie sytuacji jednostki i dać im możliwość przeprowadzenia niezależnej oceny racjonalności przedstawionych osądów i założeń. Dlatego też, uwzględniając wymogi ustawy o rachunkowości, Komitet Standardów Rachunkowości zaleca przedstawić obszary działalności, na jakie pandemia miała przełożenie, omawiając wyniki i sytuację za okres, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe, w uzupełnieniu do ujawnień zawartych w sprawozdaniu finansowym, zarówno we wprowadzeniu, jak i w dodatkowych informacjach i objaśnieniach. Zasadnym jest wskazanie także na co stan pandemii może mieć przełożenie w dającej się przewidzieć przyszłości, przy założeniu różnych scenariuszy. W pkt 9.1 i 9.2 ww. rekomendacji zostały przedstawione szczegółowe zalecenia i wskazówki dotyczące opisu wpływu COVID-19 na sprawozdanie z działalności w podziale na informacje o stanie majątkowym i aktualnej sytuacji finansowej jednostki, jak i w dalszej części - na rozwój i przewidywaną sytuację finansową, jako istotny czynnik ryzyka.

Co istotne, w sprawozdaniu z działalności należy uwzględnić informacje do dnia jego sporządzenia i ich wpływ na sprawozdanie finansowe, a zatem w sprawozdaniu sporządzonym za 2020 r. powinno się podać także stosowne informacje z roku 2021, a nie tylko te, które miały miejsce w 2020 r.

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Pozostałe zagadnienia - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.