Facebook
Bilans 2020

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  BILANS 2020  »  Inwentaryzacja  »   Rodzaje różnic inwentaryzacyjnych i sposób ich ujęcia w księgach
POLECAMY
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Rodzaje różnic inwentaryzacyjnych i sposób ich ujęcia w księgach

Dodatek do Zeszytów Metodycznych Rachunkowości nr 14 (524) z dnia 20.10.2020
Skutki bilansowe ujawnienia niedoboru lub nadwyżki w toku
spisu z natury zapasów

Różnice inwentaryzacyjne mogą mieć charakter niedoborów, które dzieli się na niedobory pozorne i usprawiedliwione (uzasadnione) oraz nieusprawiedliwione (nieuzasadnione), a także szkód, spowodowanych obniżeniem przydatności gospodarczej danego składnika zapasów oraz nadwyżek. Porównanie stanów wynikających ze spisu z natury ze stanami ewidencji księgowej należy do księgowości. Różnice inwentaryzacyjne powstałe w wyniku tych porównań księgowy przenosi z arkuszy spisowych lub zestawień zbiorczych do zestawienia różnic ilościowych lub jakościowych. Sprawdzone i kompletne zestawienia różnic księgowość przekazuje przewodniczącemu komisji inwentaryzacyjnej w celu ustalenia przyczyn ich powstania oraz sposobów ich rozliczenia.

Na podstawie sporządzonych zestawień różnic inwentaryzacyjnych księgowy doprowadza stan ewidencji księgowej do stanu ustalonego w drodze spisu z natury. Wstępnie ustalone różnice inwentaryzacyjne, do czasu ich rozliczenia ujmuje się np. na kontach 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód" lub 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek".

Ewidencja księgowa ujawnienia niedoboru lub nadwyżki
w toku spisu z natury zapasów

1. PK - ujawnienie niedoboru:
      - Wn konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód",
      - Ma konto 31-1 "Materiały", 33 "Towary", 60-0 "Produkty gotowe".
2. PK - ujawnienie nadwyżki:
      - Wn konto 31-1 "Materiały", 33 "Towary", 60-0 "Produkty gotowe",
      - Ma konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek".

W jednostkach, które prowadzą ewidencję towarów, materiałów, wyrobów gotowych w cenach różniących się od cen zakupu (nabycia) lub kosztu wytworzenia równocześnie do zaksięgowanego niedoboru/nadwyżki w księgach rachunkowych należy odpowiednio ująć przypadające na niedobór/nadwyżkę tego aktywa odchylenia od cen ewidencyjnych, co ujmuje się zapisem: Wn/Ma konto 34, 62, Ma/Wn konto 24-1.

Jednostki, które sporządzają porównawczy rachunek zysków i strat oraz prowadzą ewidencję kosztów na kontach zespołu 4 i 5 ujmując w ewidencji księgowej niedobór wyrobów gotowych muszą mieć na uwadze tzw. krąg kosztów. Przeksięgowanie wartości niedoboru wyrobów gotowych z konta 60-0 "Produkty gotowe" na konto 24-1 powoduje wyjście kosztów z kręgu. Koszty, które wyszły poza krąg kosztów, ujęte wcześniej na kontach zespołu 4 i 5 ewidencjonuje się na kontach 79-0 "Obroty wewnętrzne" oraz 79-1 "Koszty obrotów wewnętrznych".

Ewidencja księgowa niedoboru wyrobów gotowych w jednostce stosującej
porównawczy rachunek zysków i strat (konta zespołu 4 i 5)

1. Wyksięgowanie niedoboru wyrobów gotowych z ewidencji:
      - Wn konto 79-1 "Koszty obrotów wewnętrznych",
      - Ma konto 60 "Produkty gotowe i półprodukty".
2. Ujęcie niedobory wyrobów gotowych do wyjaśnienia:
      - Wn konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód",
      - Ma konto 79-0 "Obroty wewnętrzne".

Uwaga: Jeśli produkty ujmowane są przez jednostkę w stałych cenach ewidencyjnych, to wyksięgowanie odchyleń od cen ewidencyjnych wyrobów powinno również nastąpić w korespondencji z kontem 79-0 i 79-1.


Sposób rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych w księgach rachunkowych
w zależności od charakteru tej różnicy

Rozliczenie wyników inwentaryzacji przed zamknięciem ksiąg rachunkowych oznacza również, że konta księgowe rozliczeń niedoborów i nadwyżek nie powinny na dzień bilansowy wykazywać sald. Po wyjaśnieniu przyczyn powstania różnic inwentaryzacyjnych komisja inwentaryzacyjna sporządza protokół z rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych, w którym zawiera wnioski w sprawie sposobu rozliczenia każdej różnicy i przedstawia je do akceptacji kierownikowi jednostki. Po zatwierdzeniu przez kierownika jednostki protokołu z rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych zawarte w nim postanowienia podlegają rozliczeniu w księgach rachunkowych pod datą spisu, nie późniejszą niż ostatni dzień roku obrotowego, którego dotyczył spis z natury.

Aktywne druki i formularze Protokół weryfikacji różnic
 inwentaryzacyjnych dostępny jest
w serwisie Wzory druków i umów
w zakładce Rachunkowość

Ewidencja księgowa rozliczenia ilościowych różnic inwentaryzacyjnych
(niedoborów i nadwyżek)

1. Ubytki naturalne, mieszczące się w granicach norm (wynikające z cech zapasów lub procesów fizykochemicznych):
      - Wn konto 40 "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5, lub konto 70-1
         "Koszt sprzedanych produktów", 73-1 "Wartość sprzedanych towarów w cenach
         zakupu (nabycia)",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód".

Uwaga: W ciężar kosztów działalności operacyjnej można zaliczać również niedobory - ubytki usprawiedliwione przekraczające normy oraz niedobory spowodowane niedokładnością urządzeń pomiarowych stosowanych do pomiaru przychodów lub rozchodów zapasów, jeżeli mieszczą się w granicach tolerancji (por. pkt. 100 stanowiska w sprawie inwentaryzacji zapasów).

2. Kompensata niedoborów z nadwyżkami (dotyczy niedoborów uznanych za niezawinione):
      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód".

Uwaga: Pozostałe po kompensacie kwoty niedoborów lub nadwyżek odnosi się na konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne" lub 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

3. Niedobór powstały w wyniku zdarzenia losowego (np. pożar, powódź, wichura, zalanie):
      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód".
4. Niedobory uznane przez kierownika jednostki za powstałe z przyczyn niezawinionych przez osobę materialnie odpowiedzialną:
      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód".
5. Niedobory nieusprawiedliwione:
   a) niedobory zawinione bezsporne, gdy pracownik wyraził na piśmie zgodę
        na zwrot równowartości niedoboru:
      - Wn konto 23-4 "Pozostałe rozrachunki z pracownikami",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód",
   b) niedobory zawinione sporne, gdy osoba odpowiedzialna nie wyraża zgody
       na ich pokrycie i skierowano sprawę na drogę sądową:
      - Wn konto 24-6 "Należności dochodzone na drodze sądowej",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód".

Uwaga: Równocześnie należy utworzyć odpis aktualizujący jego wartość zapisem: Wn konto 76-1, Ma konto 28 "Odpisy aktualizujące wartość należności";

   c) niedobory zawinione niedochodzone przez kierownika jednostki,
       gdy jednostka rezygnuje z wystąpienia na drogę sądową, godząc
       się z poniesieniem straty (w tym przypadku kierownik może zastosować
       wobec osoby materialnie odpowiedzialnej sankcje w postaci np. upomnienia,
       pozbawienia premii, odwołania z funkcji, wypowiedzenia) - por. pkt 101
       stanowiska w sprawie inwentaryzacji zapasów:
      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód".
6. Nadwyżki:
   a) kompensata nadwyżek z niedoborem:
      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 24-1/0 "Rozliczenie niedoborów i szkód",
   b) nadwyżki rzeczywiste, których przyczyn powstania nie ustalono:
      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne",
   c) nadwyżki wynikające z niedokładności urządzeń pomiarowych, mieszczące
        się w granicach tolerancji (por. pkt. 104 stanowiska w sprawie inwentaryzacji
        zapasów):
      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 40 "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5, lub konto 70-1
         "Koszt sprzedanych produktów", 73-1 "Wartość sprzedanych towarów
         w cenach zakupu (nabycia)",
   d) nadwyżki pozorne, spowodowane błędami przy ewidencji rozchodów lub
   w trakcie inwentaryzacji:
      - Wn konto 24-1/1 "Rozliczenie nadwyżek",
      - Ma konto 40 "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5, lub konto
        70-1 "Koszt sprzedanych produktów", 73-1 "Wartość sprzedanych towarów
        w cenach zakupu (nabycia)", 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

W przypadku jednostek stosujących porównawczy rachunek zysków i strat oraz rozliczających koszty na kontach zespołu 4 i 5, niedobory wyrobów gotowych obciążające konto 70-1 "Koszt sprzedanych produktów" wskazane jest księgować za pośrednictwem kont 79-1 oraz 79-0, tj. zapisem: Wn konto 70-1/Ma 79-0 oraz Wn konto 79-1/Ma konto 24-1/0.

Zwracamy uwagę, iż w przypadku ujawnienia w jednostce niedoboru zawinionego może wystąpić niekiedy obowiązek korekty VAT naliczonego, związanego np. z zakupem towarów, których niedobór stwierdzono. Jednak w celu oceny, czy podatnik utracił prawo do odliczenia VAT potrzebna jest staranna analiza wszystkich okoliczności, które mogły przyczynić się do powstawania niedoboru w przedsiębiorstwie. Jeśli wystąpi obowiązek skorygowania VAT naliczonego, to jego korektę ujmuje się zapisem:

      - Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne",
      - Ma konto 22-1 "VAT naliczony i jego rozliczenie".

Więcej przeczytasz w Na temat rozliczania VAT od niedoboru
towarów można przeczytać
PV nr 16 z 2019 r. na str. 50

Inwentaryzacja - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.