Wyszukaj

Jak szukać?»

Aktualnie jesteś: Gofin.pl (strona główna)  »  Składki, zasiłki, emerytury  »  Emerytury, renty, świadczenia przedemerytalne  »   Pracodawca informuje ZUS o przychodach emerytów i rencistów
A A A  poleć artykuł   drukuj artykuł

Pracodawca informuje ZUS o przychodach emerytów i rencistów

Gazeta Podatkowa nr 4 (1358) z dnia 12.01.2017
Honorata Urbaniak

Emeryci i renciści mogą podejmować dodatkowe zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzić pozarolniczą działalność. Podejmowanie wskazanych form aktywności nie jest zabronione. Świadczeniobiorca musi jednak liczyć się z obowiązkiem poinformowania organu rentowego o różnych okolicznościach związanych z taką aktywnością. Co więcej, analogiczny obowiązek spoczywa m.in. na pracodawcy.

Z racji osiąganego przychodu przez emeryta lub rencistę prawo do emerytury lub renty może zostać zawieszone albo wysokość wymienionych świadczeń może ulec zmniejszeniu. Wysokość osiąganego przez świadczeniobiorcę dodatkowego przychodu wywiera więc bezpośredni wpływ na ewentualną możliwość pobierania świadczenia. Jeśli prawo do świadczenia nie ulega zawieszeniu, to należność może być wypłacana w wysokości:

  • pełnej albo
     
  • odpowiednio zmniejszonej.

Informowanie ZUS

Jeżeli emeryt lub rencista osiąga dodatkowe przychody, powinien zrealizować ciążący na nim obowiązek zawiadomienia ZUS o:

  • podjęciu działalności i o wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu oraz
     
  • wysokości przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym.

Tak stanowi art. 127 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zwanej ustawą emerytalną.

Co ważne, nie dotyczy to emerytów, którzy przed podjęciem zatrudnienia/działalności osiągnęli indywidualny powszechny wiek emerytalny.

Wymienione obowiązki spoczywają również na pracodawcy i zleceniodawcy, a w przypadku osoby pełniącej służbę - na właściwej komórce kadrowej (art. 127 ust. 2 ustawy emerytalnej).

Pracodawca, który zatrudni osobę uprawnioną do emerytury (wcześniejszej albo pomostowej) lub renty (z tytułu niezdolności do pracy albo rodzinnej) bądź nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zobowiązany jest zawiadomić organ rentowy o:

  • zatrudnieniu emeryta, rencisty lub osoby uprawnionej do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz o wysokości osiąganego z tytułu zatrudnienia przychodu (wynagrodzenia) - wskazany obowiązek powinien zrealizować na bieżąco oraz
     
  • wysokości przychodu (wynagrodzenia) osiągniętego przez ubezpieczonego (emeryta/rencistę/osobę uprawnioną do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego) w poprzednim roku kalendarzowym - wskazany obowiązek powinien zrealizować po zakończeniu roku kalendarzowego.

O łącznej kwocie przychodu osiągniętego przez wymienionych świadczeniobiorców w ubiegłym roku kalendarzowym pracodawca zawiadamia organ rentowy do końca lutego każdego roku.


Informację o wysokości przychodu osiągniętego przez emeryta lub rencistę z tytułu zatrudnienia w 2016 r. pracodawca ma obowiązek przekazać do ZUS do 28 lutego 2017 r.

Pojęcie przychodu

Przy ustalaniu, czy przychód wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń, obowiązuje generalna zasada, zgodnie z którą przychód uważa się za osiągnięty w miesiącu (roku), w którym został wypłacony lub przedstawiony do wypłaty. Oznacza to, że w przypadku wynagrodzeń płatnych do 10. dnia następnego miesiąca, wynagrodzenie za grudzień 2016 r. wypłacone w styczniu 2017 r. rozliczane będzie dopiero w roku następnym i nie należy go ujmować w bieżącym zestawieniu do ZUS.

Okres, z którego ustala się łączną kwotę przychodu, ulega odpowiedniemu skróceniu w roku kalendarzowym, w którym powstało lub ustało prawo do świadczeń.


Dochód osiągnięty z dwóch lub więcej tytułów sumuje się.


Ponieważ świadczenia emerytalno-rentowe rozliczane są na dwa sposoby, tj. w systemie rocznym i miesięcznym, w dobrze pojętym interesie świadczeniobiorcy pracodawca powinien wykazać wysokość osiągniętego przez takiego emeryta lub rencistę przychodu zarówno w ujęciu rocznym, jak i w ujęciu miesięcznym.

Zawiadomienie/informacja pracodawcy nie została przez ustawodawcę sformalizowana. Ważne, aby przygotowany przez pracodawcę dokument oprócz kwoty przychodu zawierał odpowiednie dane pozwalające na identyfikację zarówno płatnika składek, jak i ubezpieczonego. Te dane to m.in.:

  • nazwa płatnika składek, NIP, dane płatnika do kontaktu z ZUS,
     
  • imię i nazwisko zatrudnionego emeryta lub rencisty, jego adres, PESEL oraz numer przysługującego z ZUS świadczenia oraz
     
  • kwota osiągniętego przez emeryta lub rencistę przychodu, najlepiej zarówno w ujęciu miesięcznym, jak i rocznym.

Oprócz ustawowego zwolnienia i możliwości zarobkowania w nieograniczonej wysokości przez emeryta, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, ustawodawca nie przewidział innego zwolnienia z obowiązku przekazania omawianej informacji. Dostarczenie do ZUS informacji wymagane jest zatem nawet wtedy, gdy wysokość przychodu emeryta lub rencisty nie powoduje konsekwencji w postaci zmniejszenia świadczenia.

Na zawieszenie prawa do emerytury lub renty albo zmniejszenie jej wysokości wpływają przychody z tytułu:

działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a więc zatrudnienia, służby, innej pracy zarobkowej, prowadzenia pozarolniczej działalności,
działalności wykonywanej za granicą,
czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub zastępczych jej form,
pełnionej w Polsce służby w Policji, organach bezpieczeństwa publicznego, tj. Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Biurze Ochrony Rządu,
pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, wypłaconego na podstawie Kodeksu pracy oraz kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku i dodatku wyrównawczego.

Pracodawca/zleceniodawca/właściwa komórka kadrowa w wystawionej informacji/zawiadomieniu do celów rozliczenia świadczenia nie może pominąć żadnego z wymienionych przychodów wypłaconych emerytowi lub renciście.

Przychody uzyskane z innego tytułu niż zatrudnienie, służba lub inna praca zarobkowa albo pozarolnicza działalność pozostają bez wpływu na zawieszenie lub zmniejszenie wysokości świadczeń.


Wypłacone pracownikowi wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, ekwiwalent za niewykorzystany urlop

Wypłacone pracownikowi wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, a także ekwiwalent za niewykorzystany urlop, stanowią przychód podlegający obowiązkowi składkowemu, którego uwzględnienie może powodować zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia (art. 138, 104 ustawy emerytalnej oraz rozporządzenie MPiPS w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty - Dz. U z 1992 r. nr 58, poz. 290 ze zm.).

Z wyroku SN z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II BU 1/14


Mechanizm dotyczący zmniejszania/zawieszania świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Przy ustalaniu, czy przychód wpływa na zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia, obowiązuje zasada, zgodnie z którą przychód uważa się za osiągnięty w miesiącu (roku), w którym został wypłacony lub przedstawiony do wypłaty. Niezależnie więc od tego, w jakim okresie było wykonywane zatrudnienie, z którego uzyskano przychód, uznawane jest ono za przychód osiągnięty w miesiącu, w którym go wypłacono.

Z wyroku SA we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt III AUa 1838/13

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.)

Więcej na ten temat w zasobach płatnych:

Emerytury, renty, świadczenia przedemerytalne - czytaj także:

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60